กำไรฟื้นในวันที่ตลาดโฆษณาไม่เป็นใจ
ลิขสิทธิ์เพลงคือสิทธิในผลงานประพันธ์หรือบันทึกเสียงที่เปิดทางให้เจ้าของนำเพลงไปเผยแพร่ แสดง ทำซ้ำ หรืออนุญาตให้ผู้อื่นใช้เพื่อสร้างรายได้ โดยสิทธิแต่ละประเภทอาจอยู่กับเจ้าของคนละรายและทำเงินได้ต่างช่องทาง บริษัท จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จำกัด (มหาชน) หรือ GRAMMY รายงานผลประกอบการ 9 เดือนแรกของปี 2569 มีรายได้รวม 4,267 ล้านบาท และกำไรสุทธิส่วนที่เป็นของผู้ถือหุ้น 363.8 ล้านบาท พลิกจากขาดทุนในช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยกำไรเพิ่มขึ้น 2,611.2% ตัวเลขนี้มีน้ำหนักเป็นพิเศษเพราะเกิดขึ้นท่ามกลางเศรษฐกิจชะลอตัวและเม็ดเงินโฆษณาที่ลดลง มุมมองที่ควรจับตาจึงไม่ใช่แค่การกลับมามีกำไร แต่คือการที่ธุรกิจเพลง ดิจิทัล การบริหารศิลปิน และลิขสิทธิ์ช่วยกันพยุงรายได้ แทนการพึ่งพาความสำเร็จจากคอนเสิร์ตหรือโฆษณาเพียงด้านเดียว

เพลงยังเป็นแกนหลัก และดิจิทัลขยายการเข้าถึง
ธุรกิจเพลงแกรมมี่ทำรายได้ 3,032.3 ล้านบาทในช่วง 9 เดือน เพิ่มขึ้น 4.5% จากปีก่อน ขณะที่รายได้เพลงดิจิทัลเพิ่ม 126.1 ล้านบาท หรือเติบโต 17.5% ทิศทางนี้สอดคล้องกับผู้ฟังที่ย้ายไปใช้บริการสตรีมมิ่ง และกับการทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มอย่าง YouTube, Spotify, TikTok และ Meta เพื่อเผยแพร่เพลงและจัดการคลังผลงานให้มีมูลค่าต่อเนื่อง ผลต่อผู้ฟังไม่ใช่แค่ความสะดวกในการเปิดเพลง แต่คือเพลงที่เคยดังในอดีตยังค้นพบและรับฟังได้ผ่านบริการออนไลน์ รวมถึงอาจกลับมาเป็นที่รู้จักเมื่อถูกใช้ในภาพยนตร์ รายการ หรือผลงานของศิลปินรุ่นใหม่ การเติบโตของการสตรีมมิ่งจึงเปลี่ยนคลังเพลงจากรายการผลงานที่วางขายไปแล้ว ให้เป็นช่องทางสร้างรายได้ที่ยังทำงานได้หลังวันเปิดตัว
ในภาพรวมตลาด รายได้จากการสตรีมมิ่งทั่วโลกถูกคาดว่าจะเกิน 22 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ และคิดเป็น 69.6% ของรายได้อุตสาหกรรมเพลงที่บันทึกเสียงในปี 2025 ตัวเลขนี้ชี้ว่ารายได้จากการฟังออนไลน์ไม่ใช่เพียงส่วนเสริมอีกต่อไป แต่เป็นโครงสร้างสำคัญที่เปิดโอกาสให้เพลงเก่ากลับไปพบผู้ฟังกลุ่มใหม่
ลิขสิทธิ์และศิลปินสร้างรายได้คนละทาง แต่เสริมกัน
รายได้จากธุรกิจบริหารลิขสิทธิ์ของแกรมมี่อยู่ที่ 335.0 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 14.3% ส่วนธุรกิจบริหารศิลปินเติบโต 10.5% โดยมีแรงหนุนจากงานพรีเซ็นเตอร์และงานที่ออกแบบให้เหมาะกับแบรนด์ เมื่อรวมรายได้บริหารลิขสิทธิ์กับธุรกิจดิจิทัล ทั้งสองส่วนคิดเป็นราวหนึ่งในสี่ของรายได้กลุ่มบริษัท และทำหน้าที่เป็นฐานรายได้ที่เกิดซ้ำจากคลังเพลงและทรัพย์สินทางปัญญา อย่างไรก็ดี คำว่าเพลงหนึ่งเพลงไม่ได้หมายถึงสิทธิชุดเดียว ผลงานเพลงซึ่งประกอบด้วยทำนองและเนื้อร้องแยกจากสิทธิในบันทึกเสียงการแสดงครั้งใดครั้งหนึ่ง เจ้าของสิทธิแต่ละส่วนอาจได้รับผลตอบแทนจากการสตรีม การแสดง การทำสำเนา หรือการนำเพลงไปใช้ในภาพยนตร์และโฆษณาแตกต่างกัน โมเดลนี้ทำให้รายได้จากศิลปินที่ยังทำงานอยู่และรายได้จากคลังลิขสิทธิ์เกื้อหนุนกัน โดยไม่ต้องรอให้มีเพลงใหม่หรือคอนเสิร์ตใหญ่ทุกครั้ง

เพลงเก่ามีมูลค่าเมื่อสิทธิชัดและมีคนฟัง
เพลงเก่าจะเป็นสินทรัพย์ทางดนตรีได้ก็ต่อเมื่อยังมีผู้ฟัง มีช่องทางนำไปใช้ และเจ้าของถือสิทธิที่สร้างรายได้ได้จริง ความนิยมในอดีตเพียงอย่างเดียวไม่รับประกันผลตอบแทน เพราะมูลค่าพอร์ตโฟลิโอยังขึ้นกับการรักษาฐานผู้ฟัง ขอบเขตสิทธิ และโอกาสใช้เพลงในอนาคต ตลาดซื้อขายพอร์ตลิขสิทธิ์สะท้อนแนวคิดนี้ชัดเจน ผู้ซื้อจ่ายเพื่อสิทธิในรายรับที่อาจเกิดจากการใช้เพลงต่อไป ส่วนเจ้าของเดิมแลกสิทธิทั้งหมดหรือบางส่วนกับเงินก้อนในปัจจุบัน ตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นว่าสิทธิเป็นส่วนหนึ่งของมรดกทางศิลปะคือ เทย์เลอร์ สวิฟต์ซื้อลิขสิทธิ์เพลงต้นฉบับจากอัลบั้ม 6 ชุดแรกของเธอคืนจากบริษัทแชมร็อก แคปิตอลในปี 2025 สำหรับแกรมมี่ การดูแลคลังเพลงเก่าจึงเป็นทั้งงานจัดการทรัพย์สินและการตัดสินใจว่าจะทำให้ผลงานเข้าถึงผู้ฟังและผู้ใช้เพลงได้อย่างไร
ในไตรมาสสุดท้ายของปี 2569 ฝ่ายบริหารประเมินแนวโน้มเป็นบวก โดยตั้งใจสร้างรายได้จากคอนเทนต์และทรัพย์สินทางปัญญาที่มีอยู่ ขยายช่องทางจัดจำหน่าย และรักษาวินัยทางการเงินท่ามกลางเศรษฐกิจผันผวน ทิศทางนี้สมเหตุสมผล แต่บทพิสูจน์อยู่ที่การเปลี่ยนสิทธิในคลังเพลงให้เป็นรายรับที่ตรวจสอบได้และต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงการนับจำนวนเพลงในพอร์ต เพราะลิขสิทธิ์ที่จัดการดีจะทำให้ผลงานเดิมกลับมามีชีวิตทางธุรกิจได้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า






