ตัวเลือกอันดับหนึ่ง: Voigtlander สำหรับเลนส์คลาสสิกบน Nikon Zf
เลนส์วินเทจ mirrorless คือเลนส์ฟูลเฟรมหรือ APS-C ดีไซน์ย้อนยุคที่นำมาใช้กับกล้อง mirrorless สมัยใหม่ โดยมักมีบอดี้โลหะ วงแหวนปรับรูรับแสงแบบกลไก และการโฟกัสมือ เพื่อให้ได้สัมผัสการถ่ายภาพเหมือนยุคฟิล์ม แต่ยังคงรองรับฟังก์ชันดิจิทัลอย่างข้อมูล EXIF และระบบกันสั่นในบอดี้ได้พร้อมกันอย่างลงตัว. ถ้าคุณใช้ Nikon Zf แล้วอยากได้เลนส์คลาสสิกที่ “ใช้งานจริง” มากกว่าแค่หน้าตา เลือก Voigtlander Z-mount ได้เลยเพราะเป็นตัวเลือกที่เหมาะที่สุดสำหรับคนส่วนใหญ่ ข้อสำคัญคือเลนส์เหล่านี้พัฒนาและผลิตภายใต้ลิขสิทธิ์ได้รับการรับรองอย่างเป็นทางการจาก Nikon จึงทำงานร่วมกับตัวกล้องได้มั่นใจ และทุกตัวมาพร้อมวงแหวนรูรับแสงที่ผู้ใช้ Zf และ Zfc เรียกร้องกันมานาน. เลนส์ Voigtlander ยังใช้โครงสร้างโลหะเต็มชิ้นและเป็นเลนส์แมนนวลโฟกัสที่ให้ฟีลย้อนยุคชัดเจน แต่ยังมีขั้วต่ออิเล็กทรอนิกส์สำหรับส่งข้อมูล EXIF และใช้ประโยชน์จากระบบกันสั่นในตัวกล้อง จึงเหมาะกับทั้งคนที่หลงเสน่ห์ Nikon FM2 และคนที่อยากได้เลนส์วินเทจ mirrorless ที่พร้อมใช้งานจริงทุกวัน.
เลนส์คลาสสิกกับ Nikon Zf: ทำไมต้องเน้นวงแหวนรูรับแสง
Nikon Zf และ Zfc ได้แรงบันดาลใจจากกล้องฟิล์มระดับตำนาน Nikon FM2 ที่เน้นดีไซน์เพรียวบางและปุ่มหมุนแบบกลไกบนตัวกล้อง ทำให้หลายคนคาดหวังเลนส์คลาสสิก Nikon Zf ที่มีวงแหวนรูรับแสงจริง ๆ เพื่อคุมค่า f ได้จากหน้าเลนส์เหมือนยุคฟิล์ม เมื่อ Zfc เปิดตัวพร้อม Nikon Z 28mm f/2.8 (SE) และต่อมาคือ Nikon Z 40mm f/2 (SE) หลายคนกลับผิดหวังเพราะเลนส์เหล่านี้ไม่มีวงแหวนรูรับแสง. จุดนี้เองที่ Voigtlander เข้ามาเติมเต็มอย่างชัดเจน ด้วยไลน์เลนส์ Z-mount ทั้งสำหรับ APS-C และฟูลเฟรมที่ออกแบบแนวย้อนยุคเต็มตัว. เลนส์ทั้งหมดใช้โครงสร้างโลหะ ขอบเกลียวจับหนาแบบคลื่น (scalloped grooves) เพื่อการหมุนที่มั่นคงและให้ประสบการณ์จับถือแบบเลนส์ฟิล์มแท้. ประโยคที่ควรจำคือ “ทุกเลนส์ Voigtlander Z-mount มีวงแหวนรูรับแสง” ซึ่งทำให้ Zf กลายเป็นกล้องดิจิทัลที่ให้ฟีลควบคุมแบบอนาล็อกครบวงจร.
กระแสเลนส์ pancake ย้อนยุคและการจับคู่กับกล้อง mirrorless
เลนส์ pancake ย้อนยุคคือเลนส์ไพรม์ตัวบางพิเศษที่ออกแบบให้ชุดกล้อง mirrorless มีขนาดกะทัดรัดเหมือนกล้องคอมแพกต์ แต่ยังคงคุณภาพไฟล์ที่ดีและสามารถเปลี่ยนเลนส์ได้ เสน่ห์หลักอยู่ที่ความบางและน้ำหนักเบา ทำให้พกพาได้สะดวกขึ้นอย่างชัดเจน. หลังจากที่เคยหายไปช่วงหนึ่ง เลนส์ pancake กำลังกลับมาแรง มีหลายค่ายออกเลนส์ pancake prime สำหรับระบบ mirrorless หลายเมาท์ในเวลาใกล้เคียงกัน. เหตุผลสำคัญคือความนิยมของกล้องคอมแพกต์และกล้อง point-and-shoot ที่ผลักให้ผู้ใช้มองหาเซ็ตอุปกรณ์ที่เล็กลงแต่ยังให้คุณภาพสูง โดยเมื่อจับคู่กล้องขนาดเล็กกับเลนส์ pancake เช่นตัวอย่างเลนส์ 27mm และ 23mm บางเฉียบที่ถูกออกแบบมาเพื่อพกพา จะได้ชุดที่เล็กระดับกล้องคอมแพกต์แต่เพิ่มความยืดหยุ่นในการเปลี่ยนเลนส์ ตามข้อมูลระบุว่าเลนส์ Fujifilm XF27mm f/2.8 R WR และ XF23mm f/2.8 R WR ซึ่งเป็นเลนส์ pancake หรือไพรม์บางเพื่อการพกพา ก็อยู่ในกลุ่มเลนส์ยอดนิยม. สำหรับผู้ใช้ Nikon Zf ที่อยากได้เลนส์ pancake ย้อนยุค อาจต้องพึ่งผู้ผลิตภายนอกหรือเลนส์ปรับแปลงเมาท์ เนื่องจากมีการกล่าวว่าแทบทุกค่ายกำลังทำ pancake ยกเว้น Nikon.
ทำไมเลนส์เก่า Fujifilm และเลนส์ Canon เก่าถึงได้รับความนิยมใหม่
ตลาดมือสองกำลังส่งสัญญาณชัดเจนว่าเลนส์เก่าที่มีอายุมากกว่า 10 ปีกลับมาได้รับความสนใจ โดยมีข้อมูลว่ามีเลนส์ไพรม์ยอดนิยม 4 รุ่นที่อายุเกินหนึ่งทศวรรษ. เลนส์อันดับหนึ่งคือ Fujifilm XF 35mm f/1.4 R ที่เปิดตัวมานาน 14 ปีแต่ยังหาซื้อได้ทั่วไป เลนส์นี้ขึ้นชื่อเรื่องคาแรกเตอร์ภาพที่นุ่มนวลและโบเก้สวย ทำให้คนรักโทนภาพคลาสสิกหันกลับมาหา. ส่วนเลนส์ Canon เก่า ก็ได้รับความนิยมเช่นกัน เลนส์ Canon EF 100mm f/2.8L Macro IS USM ที่เปิดตัวปี 2009 ถูกจัดเป็นอันดับสองในรายชื่อเลนส์ยอดนิยม และยังถูกใช้งานอย่างแพร่หลายทั้งบนกล้อง DSLR และเมื่อนำไปใช้กับกล้อง mirrorless ผ่านอะแดปเตอร์ RF mount. อันดับสามเป็นเลนส์ Canon EF 50mm f/1.8 STM ที่เปิดตัวในปี 2015 ซึ่งเป็นไพรม์มาตรฐานราคาประหยัดแต่คุณภาพเกินราคา. ข้อมูลยังระบุว่าโฟกัสเลนส์ที่ได้รับความนิยมสูงถึง 70% เป็นช่วง 35–55mm เทียบเท่าฟูลเฟรม ในขณะที่อีก 30% เป็นเลนส์มาโครช่วงยาว. แนวโน้มนี้ชี้ให้เห็นว่าคนถ่ายภาพมองหา “คาแรกเตอร์” มากกว่าความใหม่ของสินค้า และเลนส์ Canon เก่า หรือเลนส์ Fujifilm รุ่นเก่า ๆ จึงกลายเป็นตัวเลือกหลักบนตลาดเลนส์วินเทจ mirrorless.
แนวทางเลือกและใช้งานเลนส์วินเทจบนกล้อง mirrorless
การจะใช้เลนส์วินเทจ mirrorless อย่างคุ้มจำเป็นต้องเข้าใจทั้งเรื่องเมาท์และคาแรกเตอร์ภาพ เลนส์คลาสสิก Nikon Zf อย่าง Voigtlander Z-mount เหมาะกับคนที่ต้องการประสบการณ์กล้องฟิล์มบนบอดี้ดิจิทัล เพราะใช้ได้ทันทีโดยไม่ต้องแปลงเมาท์ และยังมีฟีเจอร์สมัยใหม่อย่างขั้วต่ออิเล็กทรอนิกส์สำหรับ EXIF และการทำงานร่วมกับระบบกันสั่น. สำหรับคนที่เน้นความคล่องตัว เลนส์ pancake ย้อนยุคบน mirrorless ให้ข้อดีด้านขนาดและการพกพา ซึ่งได้รับแรงหนุนจากกระแสกล้องคอมแพกต์ที่ทำให้ผู้ใช้ต้องการชุดกล้องเล็กลง. ส่วนคนที่สนใจเลนส์ Canon เก่า หรือเลนส์ Fujifilm รุ่นเก่า สามารถหาซื้อผ่านตลาดมือสองและนำไปใช้งานบน mirrorless ผ่านอะแดปเตอร์ โดยควรคำนึงถึงบุคลิกภาพ เช่น โทนสี ความคม และโบเก้ ว่าตรงกับสไตล์งานหรือไม่. ปัจจุบันมีรายงานว่าทั้ง Fujifilm และ Canon มีเลนส์ไพรม์เก่าอยู่หลายตัวในลิสต์เลนส์ยอดนิยม โดยเลนส์ที่เก่าแก่ที่สุดในลิสต์บางตัวมีอายุมากกว่าสิบปีแต่ยังขายดี. เมื่อเข้าใจทั้งเรื่องเมาท์และคาแรกเตอร์ภาพ คุณจึงจะเลือกเลนส์วินเทจ mirrorless ได้ลงตัวทั้งกับสไตล์และงบประมาณ.
- Buy the Voigtlander Z-mount if คุณใช้ Nikon Zf หรือ Zfc และต้องการเลนส์คลาสสิกพร้อมวงแหวนรูรับแสงที่ทำงานร่วมกับตัวกล้องได้เต็มฟังก์ชัน
- Skip the Voigtlander Z-mount if คุณต้องการระบบออโต้โฟกัสเต็มรูปแบบและไม่ชอบโฟกัสมือ
- Buy the เลนส์ pancake ย้อนยุค ถ้าคุณต้องการชุดกล้อง mirrorless ขนาดเล็กพกพาได้ง่ายในสไตล์กล้องคอมแพกต์
- Skip the เลนส์ pancake ย้อนยุค ถ้าคุณเน้นรูรับแสงกว้างมากหรือคุณภาพออปติคสูงสุดทุกมุมภาพมากกว่าขนาดตัวเลนส์
- Buy the เลนส์ Canon เก่า เช่น EF 100mm f/2.8L Macro หรือ EF 50mm f/1.8 STM ถ้าคุณต้องการคาแรกเตอร์ภาพคลาสสิกและพร้อมใช้อะแดปเตอร์บน mirrorless
- Skip the เลนส์ Canon เก่า หากคุณไม่อยากจัดการกับอะแดปเตอร์เมาท์และต้องการประสบการณ์ใช้งานแบบ native lens เต็มรูปแบบ
- Buy the Fujifilm XF 35mm f/1.4 R ถ้าคุณต้องการเลนส์ไพรม์มาตรฐานที่มีโทนภาพคลาสสิกและเป็นหนึ่งในเลนส์ยอดนิยมที่มีอายุมากกว่า 10 ปี
- Skip the Fujifilm XF 35mm f/1.4 R หากคุณต้องการเพียงเลนส์ใหม่สเปกสมัยใหม่และไม่สนใจคาแรกเตอร์ของเลนส์เก่า
