Gainsborough คืออะไร และทำไมคนเล่นเกมพกพาต้องสนใจ
AMD Gainsborough APU คือชิปประมวลผลแบบกึ่งปรับแต่งเฉพาะลูกค้า ที่มีโค้ดเนม Gainsborough ปรากฏครั้งแรกในไดรเวอร์ AMD Adrenalin 26.9.2 และถูกคาดเดาอย่างหนักว่าออกแบบมาเป็นหัวใจของเครื่องเกมพกพารุ่นใหม่อย่าง Steam Deck 2 โดยใช้สถาปัตยกรรม CPU และ GPU รุ่นถัดไปของ AMD บนกระบวนการผลิตระดับ 3 นาโนเมตรของ TSMC เพื่อยกระดับประสิทธิภาพและประหยัดพลังงานให้เกิดการก้าวกระโดดแบบชั่วอายุเจเนอเรชันสำหรับการเล่นเกมพกพา จุดที่น่าสนใจคือการหลุดโค้ดเนม Gainsborough ในไดรเวอร์ Adrenalin 26.9.2 ซึ่งเป็นครั้งแรกที่ชื่อนี้ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะ จากนั้นการค้นหาฐานข้อมูลนำเข้าและส่งออกพบว่าอุปกรณ์ทดสอบที่ใช้ Gainsborough ถูกจัดส่งหลายครั้งในเอเชีย และระบุว่าชิปนี้บรรจุอยู่ในแพ็กเกจ BGA FF6 จำนวน 1,179 ขา ขนาด 25 x 25 มิลลิเมตร ทั้งหมดนี้ชี้ว่ามันไม่ใช่ชิปตลาดทั่วไป แต่เป็น handheld gaming processor ที่ออกแบบให้ลูกค้ารายใหญ่ทดสอบก่อนเปิดตัว สำหรับผู้เล่น Steam Deck จุดเปลี่ยนอยู่ที่ Valve เคยย้ำว่ากว่าจะออก Steam Deck 2 ต้องมีชิปรุ่นใหม่ที่ให้ “การก้าวกระโดดชั่วอายุเจเนอเรชัน” ทั้งด้านความแรงและประสิทธิภาพพลังงาน นั่นทำให้ Gainsborough ถูกจับตามองทันที เพราะการปรากฏในไดรเวอร์ใหม่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่สะท้อนว่า AMD เตรียมชิปเพื่อเครื่องเกมพกพายุคต่อไปแล้ว
โค้ดเนม Final Fantasy VII และเหตุผลที่ Gainsborough ถูกโยงกับ Steam Deck 2
คำใบ้แรกที่ทำให้วงการเกมเชื่อว่า Gainsborough คือ Steam Deck 2 chip อยู่ที่โค้ดเนมสาย Final Fantasy VII เดิมที APU ของ Steam Deck รุ่นแรกใช้โค้ดเนม Aerith ซึ่งอ้างอิงตัวละครเอกในเกม และ Gainsborough ก็คือนามสกุลของตัวละครเดียวกัน แหล่งข่าวหนึ่งชี้ว่าชื่อ Gainsborough จึง “เข้ากันได้อย่างลงตัวกับ Aerith” และต่อยอดธีมเดียวกันในเชิงสัญลักษณ์ แม้ Valve จะยืนยันว่าพวกเขาไม่ใช่คนตั้งโค้ดเนม Aerith หรือ Sephiroth ให้ชิป Steam Deck แต่เป็นการตั้งชื่อจากฝั่ง AMD เอง อย่างนั้นยิ่งตอกย้ำว่า Gainsborough มีแนวโน้มเป็น semi-custom APU ตัวใหม่ในตระกูลเดียวกันที่ AMD ตั้งไว้ใช้กับลูกค้ารายเดียวหรือไม่กี่ราย ซึ่งรูปแบบนี้เข้ากับแนวทาง Steam Deck ที่ใช้ชิป custom ตั้งแต่รุ่นแรก อย่างไรก็ตาม เราต้องยอมรับว่าโค้ดเนมไม่ใช่หลักฐานเด็ดขาด ชิป semi-custom หลายรุ่นในอดีตถูกออกแบบให้ผลิตภัณฑ์หนึ่งแล้วถูกนำไปใช้กับอุปกรณ์อื่นในภายหลัง มุมมองที่สมเหตุสมผลคือ Gainsborough มีโอกาสสูงจะเป็นว่าที่หัวใจของ Steam Deck 2 แต่จนกว่าจะมีการยืนยันอย่างเป็นทางการ เราควรมองทุกข่าวในฐานะการวิเคราะห์และคาดการณ์มากกว่าคำประกาศ
สเปกที่คาดเดา Zen 6 + RDNA 5 เทียบกับ Steam Deck รุ่นแรก
หากข่าวลือเรื่องสเปกเป็นจริง AMD Gainsborough APU จะก้าวจากพื้นฐาน Zen 2 + RDNA 2 ของ Steam Deck รุ่นเดิมไปใช้ Zen 6 และ RDNA 5 ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมรุ่นต่อไปของทั้ง CPU และ GPU นั่นเท่ากับย้ายจากกระบวนการผลิต 7 นาโนเมตรของชิป Aerith ไปสู่ TSMC N3P ซึ่งเป็นกระบวนการผลิต N3 เวอร์ชันที่มีประสิทธิภาพสูงและใช้พลังงานน้อยลงสำหรับชิปแบบพกพา ในด้านกราฟิก Aerith และ Sephiroth APU มีจำนวนคอมพิวต์ยูนิต RDNA 2 อยู่ที่ 8 ชุด ขณะที่ข่าวลือของ Gainsborough เปรียบเทียบกับ APU โค้ดเนม Canis ที่คาดว่าจะใช้ในเครื่องพกพาอีกค่าย ซึ่งมี 16 RDNA 5 CUs พร้อมบัสแรม 192 บิต หาก Steam Deck 2 ได้สเปกใกล้เคียงกัน เรากำลังพูดถึงการเพิ่ม CUs ขึ้นเท่าตัว บวกกับประสิทธิภาพต่อ CU ของ RDNA 5 ที่เหนือกว่า RDNA 2 อย่างมีนัยสำคัญ และย่อมมาพร้อมความถี่ที่สูงขึ้น คำพูดที่น่าจดจำมีอยู่ว่า “เมื่อคุณพิจารณาว่า RDNA 5 น่าจะให้ CUs ที่ทรงพลังมากกว่า RDNA 2 อย่างชัดเจน แล้วบวกเข้ากับการเพิ่มจำนวน CUs เป็นสองเท่า และความถี่ที่สูงขึ้น คุณจะได้ GPU มือถือที่ดูมีแนวโน้มตอบโจทย์ความต้องการก้าวกระโดดด้านประสิทธิภาพของ Valve” ภาษาคนเล่นเกมคือ Steam Deck 2 น่าจะขยับจากการปรับแต่งกราฟิกลงเพื่อรันเกม AAA ไปสู่การเล่นระดับใกล้เคียงเครื่องคอนโซลยุคถัดไปในรูปแบบเครื่องพกพา
เป้าหมาย 50%+ ประสิทธิภาพเท่าเดิมด้านแบตเตอรี่ และคำถามเรื่องเวลา
Valve เคยพูดชัดว่าหาก Steam Deck 2 ให้แค่ “20, 30 หรือแม้แต่ 50 เปอร์เซ็นต์ความแรงเพิ่มขึ้นโดยใช้แบตเตอรี่นานเท่าเดิม” ก็ยังไม่ตรงเป้าหมาย พวกเขาต้องการให้เครื่องใหม่ “โดดเด่นยิ่งกว่านั้นเล็กน้อย” เมื่อเทียบกับรุ่นแรก นี่คือมาตรฐานที่สูงกว่าการอัปเกรดธรรมดา และบีบให้ชิปรุ่นใหม่ต้องก้าวหน้าทั้งด้านประสิทธิภาพต่อวัตต์และประสิทธิภาพต่อพื้นที่อย่างแท้จริง การที่ Gainsborough ใช้แพ็กเกจ FF6 ขนาด 25 x 25 มิลลิเมตรในซ็อกเก็ต BGA 1,179 ขา สอดรับกับข้อมูลว่าชิป Ryzen Z3 และ Z3 Extreme ซึ่งเป็นชิป handheld gaming processor รุ่นถัดไปของ AMD ก็มีขนาดแพ็กเกจเท่ากัน หากสถาปัตยกรรมและขนาดชิปอยู่ในตระกูลเดียวกัน นั่นหมายความว่า AMD กำลังสร้างแพลตฟอร์มพกพาที่เน้นค่าเป้าหมายพลังงานราว 15 วัตต์ ซึ่งเป็นค่าเดียวกับ Steam Deck รุ่นแรก แต่หวังผลประสิทธิภาพที่สูงกว่าอย่างมาก ในแง่เวลา มีการประเมินว่า Gainsborough น่าจะพร้อมผลิตจริงปลายปีหน้าหรือช่วงต้นปี 2028 และ Steam Deck 2 ที่ใช้ชิปนี้อาจตามมาได้ราวปลายปี 2028 จากมุมมองคนเล่นเกม นี่เป็นทั้งข่าวดีและข่าวที่ต้องอดใจ เพราะมันบอกว่า Valve ยอมรอจนกว่าจะได้ชิปที่ตรงเงื่อนไข “การก้าวกระโดดชั่วอายุเจเนอเรชัน” แทนที่จะรีบออกเครื่องใหม่ที่เพิ่มความแรงทีละน้อย
