AI การละคร กับช่องว่าง ROI ที่องค์กรสร้างเอง
ปรากฏการณ์ลงทุน AI ผลลัพธ์ไม่คุ้ม คือสถานการณ์ที่องค์กรเพิ่มงบประมาณและจำนวนโครงการ AI อย่างรวดเร็ว แต่ตัวชี้วัดธุรกิจสำคัญ เช่นกำไร ผลิตภาพ ต้นทุน และประสบการณ์ลูกค้า กลับไม่ดีขึ้นตามสัดส่วน การใช้เทคโนโลยีจึงกลายเป็นเพียงการแสดงให้เห็นว่าองค์กรทันสมัย แทนที่จะสร้างมูลค่าจริง ส่งผลให้เกิด ROI ช่องว่าง AI ระหว่างสิ่งที่ลงทุนไปกับผลตอบแทนที่วัดได้ในเชิงธุรกิจ เรืองโรจน์ พูนผล เรียกภาพนี้ว่า AI Theatre หรือ AI การละคร เมื่อองค์กรมีโครงการทดลองและ Use Case มากมาย แต่กำไร ผลิตภาพ และความพึงพอใจลูกค้าไม่ได้เพิ่มขึ้นตาม เขาเสนอว่าการวัดผล AI ธุรกิจต้องยึดตัวเลขจริง เช่นอัตรากำไร ต้นทุน ระยะเวลาทำงาน และคุณภาพบริการที่ลูกค้ารับรู้ หากไม่มีตัวชี้วัดเหล่านี้ การลงทุน AI คือการสร้างภาพ มากกว่าสร้างผลลัพธ์
ทำไมเทคโนโลยีไม่ผิด แต่คนและการเปลี่ยนแปลงต่างหากคือคอขวด
หัวใจของปัญหาไม่ได้อยู่ที่ AI ไม่เก่งพอ แต่อยู่ที่องค์กรยังไม่ยอมเปลี่ยนวิธีทำงานและไม่ลงทุนกับคนให้พอ เรืองโรจน์อธิบายว่า ปัจจัยความสำเร็จของการเปลี่ยนผ่านด้วย AI มีสัดส่วนจากเทคโนโลยีเพียง 10% โครงสร้างพื้นฐานและข้อมูล 20% ส่วนการบริหารการเปลี่ยนแปลงและบุคลากรสูงถึง 70% ตัวเลขนี้ตอกย้ำว่าองค์กรที่คิดว่า “ซื้อระบบดีๆ แล้วทุกอย่างจะดีเอง” กำลังเข้าใจผิดอย่างแรง ปัญหาซ้ำซ้อนคือ ผู้นำจำนวนมากขาดวิสัยทัศน์ มี Use Cases แต่ไม่สร้างมูลค่าทางธุรกิจ การบริหารการเปลี่ยนแปลงองค์กรล้มเหลว ทดลองใช้ AI กระจัดกระจาย และไม่ปรับกระบวนการทำงานให้เหมาะสม ผลคือทีม AI ทักษะไม่ชัด บทบาทคนกับระบบทับซ้อน พนักงานสับสนว่าต้องทำอะไรเพิ่มหรือลดลง การลงทุนจึงกลายเป็นต้นทุนใหม่ที่ไม่สร้างผลตอบแทน
จากเครื่องมือสู่เพื่อนร่วมงาน: ยกระดับทีมและออกแบบงานใหม่
หากองค์กรยังเอา AI ไปเสียบในกระบวนการเดิมโดยไม่ออกแบบงานใหม่ ผลลัพธ์ที่ได้มักเป็นภาระงานเพิ่มขึ้นมากกว่าลดลง เรืองโรจน์ชี้ให้เห็นตัวอย่างการใช้ AI ในขั้นตอนหนึ่ง แต่ต้องเพิ่มชั้นตรวจสอบอีกหลายระดับ จนภาพรวมการทำงานไม่ได้เร็วขึ้นเลย เขาจึงตั้งคำถามแรงว่า ถ้าวันนี้เริ่มสร้างบริษัทใหม่โดยมี AI พร้อมตั้งแต่วันแรก เราจะยังออกแบบโครงสร้างและวิธีทำงานเหมือนเดิมหรือไม่ คำตอบที่เขาเสนอคือการก้าวสู่ AI-Native Company ซึ่งต้องเริ่มจากวิสัยทัศน์ผู้นำ การออกแบบธุรกิจใหม่ การพัฒนาทักษะบุคลากร และการรักษาวิจารณญาณมนุษย์ คนทำงานต้องพัฒนา AI Skills Analog Skills และ Human Skills ไปพร้อมกัน เพื่อทำงานกับ AI ในฐานะเพื่อนร่วมงาน ไม่ใช่แค่เครื่องมือเสริม หากทีมไม่ถูกยกระดับ ทักษะไม่เปลี่ยน การลงทุน AI ผลลัพธ์ก็จะนิ่งอยู่ที่เดิม

ตัวอย่างองค์กรที่วัดผลจริงและยกระดับคนไปพร้อมกับ AI
เวทีระดับภูมิภาคเริ่มมีตัวอย่างองค์กรที่ไม่ตกหลุม AI การละคร แต่ใช้เทคโนโลยีไปแก้โจทย์ธุรกิจและยกระดับคนไปพร้อมกัน หนึ่งในนั้นคือบริษัทที่ลงทุนในหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ AGIBOT A3 Ultra ภายใต้ชื่อ SKY AVI ซึ่งถูกนำมาใช้งานจริงในหลายภาคส่วน AGIBOT ระบุว่ามียอดส่งมอบหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์มากกว่า 8,600 ตัวในครึ่งแรกของปี 2569 คิดเป็นประมาณ 35% ของยอดส่งมอบทั่วโลก องค์กรที่ใช้หุ่นยนต์เหล่านี้ไม่ได้มองแค่ลดงานซ้ำซ้อน แต่ใช้โอกาสนี้หมุนเวียนแรงงานไปทำงานที่ขาดแคลน และยกระดับพนักงานจากงานใช้แรงไปสู่การควบคุมเทคโนโลยีและงานตัดสินใจซับซ้อน การใช้งานในสภาพแวดล้อมจริงยังสร้างข้อมูลกลับไปพัฒนาโมเดล AI และความสามารถหุ่นยนต์ให้ทำงานร่วมกับมนุษย์ได้ดีขึ้น นี่คือภาพของการลงทุน AI ผลลัพธ์ที่เชื่อมโยงคน กระบวนการ และเทคโนโลยีเข้าด้วยกัน
อนาคตใกล้ของ Agentic Commerce และองค์กรอัตโนมัติ: ใครวัดผลได้ก่อน ชนะก่อน
ขณะที่ภายในองค์กรยังปรับตัวไม่ทัน ภายนอกโลกผู้บริโภคกำลังเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว ข้อมูลคาดการณ์ว่าในปีหน้า ผู้บริโภคราว 60% จะใช้ AI Agent ช่วยเลือกซื้อสินค้า และปัจจุบัน 73% คุ้นเคยกับเครื่องมือ AI แล้ว แนวโน้ม Agentic Commerce ทำให้ AI Agent สามารถค้นหา เปรียบเทียบ และซื้อสินค้าแทนผู้ใช้ รวมถึงชำระเงินผ่านระบบที่รองรับ หากแบรนด์ยังคิดว่าต้องขายให้มนุษย์เท่านั้น กำลังมองข้ามผู้ตัดสินใจซื้อรายใหม่ที่เป็นระบบอัตโนมัติ ในอีกด้าน องค์กรกำลังเดินหน้าไปสู่ Autonomous Enterprise ภายในราว 4 ปีข้างหน้า โดยนำระบบอัตโนมัติและ AI มาเป็นแกนการดำเนินงาน ผู้บริหารจึงต้องเปลี่ยนกรอบคิดจาก Forecast – Plan – Execute ไปสู่ Imagine – Prepare – Adapt ใช้ Strategic Foresight มองสัญญาณล่วงหน้า และที่สำคัญ ต้องวัดผล AI ธุรกิจด้วยตัวชี้วัดที่ชัด ไม่ใช่จำนวนโปรเจกต์ เพราะสุดท้าย ใครแปลง ROI ช่องว่าง AI ให้กลายเป็นผลลัพธ์จริงได้ก่อน จะเป็นผู้ชนะในรอบใหม่ของการแข่งขัน






