จากถนนเมืองสู่ยอดเขาแอลป์ เส้นทางนักวิ่งเทรลที่ปักหมุด UTMB

วิ่งเทรลคืออะไร และทำไมปลายทางจึงชื่อ UTMB

วิ่งเทรลคือการวิ่งระยะไกลบนเส้นทางธรรมชาติที่มีทั้งภูเขา ป่า ทางดิน ทางหิน และความสูงสะสมจำนวนมาก เน้นการปรับตัวต่อสภาพอากาศ เวลาแข่งขันยาวนานตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงไปจนถึงหลายวัน เป็นการผสมระหว่างการวิ่ง การไต่เขา และการเอาตัวรอดในธรรมชาติ ที่ท้าทายทั้งร่างกายและจิตใจมากกว่าการวิ่งบนถนนในเมือง

เมื่อการวิ่งถนนเริ่มตอบโจทย์นักวิ่งจำนวนมาก ความท้าทายใหม่จึงขยับจากถนนเข้าสู่ภูเขา วิ่งเทรล UTMB กลายเป็นคำที่หลายคนเริ่มพูดถึง เพราะ UTMB Mont-Blanc บนเทือกเขาแอลป์ถูกมองว่าเป็นเหมือนโอลิมปิกของคนวิ่งเทรล เส้นทาง 100 ไมล์รอบเทือกเขา Mont Blanc ผ่านสามประเทศและใช้เวลาวิ่งต่อเนื่องหลายสิบชั่วโมงทำให้มันไม่ใช่แค่สนามแข่ง แต่เป็นสนามพิสูจน์ตัวตนของนักวิ่งสาย ultra marathon ที่จริงจังกับเป้าหมายชีวิต

ตูน สุดา จากถนนเมืองถึงเส้นชัย UTMB บนเทือกเขาแอลป์

ตูน สุดา ตันติวีรสุต คือภาพจำชัดเจนของนักวิ่งที่เริ่มจากถนนเมืองแล้วก้าวขึ้นไปแตะยอดเขาแอลป์ เธอคือหนึ่งในนักวิ่งเทรลที่พิชิต UTMB Mont-Blanc สำเร็จ และกลายเป็นตัวอย่างของคนที่ยอมเปลี่ยนเส้นทางวิ่งเพื่อความฝันใหม่ในสนามวิ่งเทรล UTMB การเดินทางของตูนไม่ได้เกิดจากการกระโดดทีเดียวขึ้นสู่ ultra marathon ระดับโลก แต่ค่อย ๆ สะสมประสบการณ์ด้วยสนามไต่ระดับอย่างเป็นขั้นเป็นตอน

ในเส้นทางสู่เทือกเขาแอลป์ ตูนเดินทางไปแข่งขันที่ UTMB Chamonix มาแล้วสามครั้ง เริ่มจากรายการ CCC ระยะ 100 กิโลเมตรในปี 2022 ก่อนขยับสู่ UTMB ระยะ 100 ไมล์ในปี 2024 ที่เธอจบด้วยเวลา 45 ชั่วโมง 6 นาที 55 วินาที และกลับมาลงสนามเดิมในปี 2026 โดยลดเวลาเหลือ 42 ชั่วโมง 40 นาที 48 วินาที ใครที่คิดว่าแค่ถึงเส้นชัยครั้งเดียวก็พอ เรื่องของตูนกำลังบอกสิ่งตรงข้าม เธอใช้สนามเดิมเป็นกระจกสะท้อนการพัฒนาของตัวเองรอบแล้วรอบเล่า

สนามท้องถิ่นไม่ใช่เวทีเล็ก แต่คือบันไดสู่ UTMB

ภาพที่น่าสนใจของยุคนี้คือสนามในบ้านเกิดไม่ใช่เวทีเล็กอีกต่อไป แต่กลายเป็นบันไดจริงจังสู่ Chamonix เมื่อรายการ HOKA Chiang Mai Thailand by UTMB มีผู้เข้าร่วมมากกว่า 7,200 คนในปี 2025 และ 56% เป็นผู้เข้าร่วมจากเอเชีย สนามต้องขยายการจัดงานเป็นสองสัปดาห์ครอบคลุมพื้นที่ดอยอินทนนท์และเชียงใหม่ เพื่อรองรับนักวิ่งเทรลที่เพิ่มขึ้น นี่คือคำตอบว่าทำไมวิ่งเทรลจึงถูกพูดถึงในฐานะ sport tourism มากกว่ากิจกรรมของคนเฉพาะกลุ่ม

ทางภาคใต้ เบตงกับรายการ Amazean Jungle Thailand by UTMB แสดงให้เห็นมิติเดียวกัน ปี 2025 มีผู้สมัคร 3,977 คน จาก 56 สัญชาติ แบ่งเป็นนักวิ่งเทรล 2,323 คน และผู้ร่วม Fun Run 1,654 คน ปี 2026 ผู้สมัครเพิ่มเป็น 4,664 คน จาก 54 สัญชาติ ในจำนวนนี้เป็นนักวิ่งไทย 3,257 คน และนักวิ่งจากมาเลเซีย 1,013 คน สนามเหล่านี้ไม่เพียงสร้าง Running Stones เพื่อใช้ลุ้นสิทธิ์ไป UTMB แต่ยังเปลี่ยนภูเขา ป่า และหมู่บ้านให้กลายเป็นเศรษฐกิจประสบการณ์ที่หมุนรอบการวิ่งเทรลอย่างชัดเจน

ฝึกเพื่อระยะทางสุดขั้ว บทเรียนจากเทรลและถนน

การจะวิ่ง 50 กิโลเมตร 100 กิโลเมตร หรือ 100 ไมล์ให้จบอย่างมีคุณภาพ ไม่ใช่เพียงเอาซ้อมถนนมาขยายระยะ แล้วหวังว่าจะเอาตัวรอดได้ การเปลี่ยนจากถนนสู่ภูเขาหรือจากลู่สู่ถนนยาวอย่างมาราธอนใช้หลักเดียวกันคือ ต้องยอมเปลี่ยนวิธีฝึกทั้งระบบ โปรแกรมฝึกสำหรับ 5,000 หรือ 10,000 เมตรกับมาราธอนไม่ใช่แค่เพิ่มระยะ แต่มันต้องสร้างและลดหลายอย่างในโปรแกรม รวมถึงการเรียนรู้การใช้พลังงาน การเติมคาร์โบไฮเดรต และการรักษาเพซต่อเนื่องมากกว่าสองชั่วโมง

เรื่องของคีริน ตันติเวทย์ย้ำภาพนี้ชัด เขาแจ้งสมาคมกรีฑาตั้งแต่เดือนมิถุนายนว่าต้องการเปลี่ยนเส้นทางไปมาราธอนอย่างจริงจัง และเลือกไม่ลงทั้งเอเชียนเกมส์ 2026 และซีเกมส์ 2027 เพื่อไม่ให้การกลับไปวิ่งลู่รบกวนแผนพัฒนาทั้งฤดูกาล ในขณะเดียวกันเขาแสดงให้เห็นว่าไม่ได้เริ่มจากศูนย์บนถนน เมื่อทำเวลา 1 ชั่วโมง 2 นาที 39 วินาทีใน New York City Half Marathon เมื่อวันที่ 15 มีนาคม 2026 กลายเป็นสถิติประเทศ ลดจากสถิติเดิม 1 ชั่วโมง 5 นาที 19 วินาทีลงได้มากกว่าสองนาทีครึ่ง

จากความฝันส่วนตัวสู่คำถามใหญ่ของวงการวิ่งเทรล

เมื่อมองพร้อมกันทั้งเส้นทางของตูน สุดา บนเทือกเขาแอลป์ และการตัดสินใจของคีรินบนถนนมาราธอน เราจะเห็นจุดร่วมเดียวกันคือ นักวิ่งยุคใหม่ไม่กลัวที่จะทิ้งเส้นทางเดิมหากมันไม่ตอบโจทย์ความฝันอีกต่อไป การวิ่งเทรล UTMB หรือ ultra marathon ระยะทางสุดขั้วจึงไม่ใช่เรื่องของความบ้าพลัง แต่มันคือการเลือกใช้เวลาชีวิตส่วนหนึ่งไปผจญภัยกับเป้าหมายที่ใหญ่พอจะสั่นหัวใจตัวเอง

เมื่อสนามระดับ UTMB World Series กระจายอยู่ตั้งแต่ภูเขาทางภาคเหนืออย่างเชียงใหม่ไปจนถึงป่าฝนชายแดนใต้อย่างเบตง คำถามต่อไปอาจไม่ใช่แค่ว่ากระแสการวิ่งเทรลจะโตได้อีกแค่ไหน แต่คือเราจะเปลี่ยนคลื่นนักวิ่งที่ยอมวิ่งขึ้นเขาเป็นสิบชั่วโมงให้กลายเป็น sport tourism และเศรษฐกิจใหม่ของเมืองท่องเที่ยวได้มากเพียงใด ส่วนคำถามระดับบุคคลก็ตรงไปตรงมา ถ้าทั้งตูนและคีรินยอมเปลี่ยนเส้นทางเพื่อฝันของตัวเอง เรากำลังทำอะไรอยู่กับระยะทางที่ตัวเองอยากวิ่ง