Robotaxi ไม่ใช่แค่รถไร้คนขับ แต่คือการสับเปลี่ยนโครงสร้างอำนาจในธุรกิจเดินทาง
บริการ Robotaxi คือระบบขนส่งสาธารณะรูปแบบใหม่ที่ใช้รถยนต์ขับเคลื่อนอัตโนมัติให้บริการรับส่งผู้โดยสารผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยผสานเทคโนโลยี self-driving ride-hailing เข้ากับการบริหารฟลีทรถขนาดใหญ่เพื่อให้การเดินทางในเมืองมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และมีต้นทุนต่อเที่ยวที่ต่ำลงสำหรับผู้ใช้บริการในระยะยาว เมื่อเรามองการแข่งขัน robotaxi expansion 2025 ที่กำลังใกล้เข้ามา สิ่งสำคัญไม่ใช่เพียงว่าใครพัฒนาระบบขับขี่อัตโนมัติเก่งที่สุด แต่คือใครถือครองโครงสร้างพื้นฐานฟลีทและช่องทางให้บริการผู้โดยสารได้มั่นคงที่สุด การเคลื่อนไหวล่าสุดของ Hertz จึงมีนัยสำคัญต่อภูมิทัศน์ autonomous vehicle market ที่กำลังค่อยๆ รวมศูนย์จากผู้ผลิตรถ สู่ผู้บริหารฟลีทและผู้ให้บริการแพลตฟอร์มเรียกรถ
Hertz พลิกเกมครั้งใหญ่ สร้าง Oro Mobility เป็นหลังบ้าน Robotaxi ให้แพลตฟอร์มเรียกรถ
หัวใจของการเปลี่ยนแปลงอยู่ที่การที่ Hertz ประกาศเปิดตัวแผนก Oro Mobility เพื่อรับหน้าที่บริหารฟลีทรถยนต์ไร้คนขับแบบครบวงจร แทนที่จะเสี่ยงลงทุนพัฒนาเทคโนโลยีขับขี่อัตโนมัติเอง บริษัทเลือกใช้จุดแข็งด้านการจัดการฟลีทรถขนาดใหญ่ในสหรัฐอเมริกา มาจับมือกับแพลตฟอร์มเรียกรถอย่าง Uber เพื่อเป็น “หลังบ้าน” ด้านปฏิบัติการ รถ Lucid ที่ติดตั้งระบบขับขี่อัตโนมัติจาก Nuro จะให้บริการ Robotaxi บนแพลตฟอร์ม Uber โดยมี Oro Mobility ดูแลตั้งแต่การชาร์จไฟ การบำรุงรักษา การซ่อม การทำความสะอาด ไปจนถึงการบริหารศูนย์บริการฟลีท การเลือกวางตัวในห่วงโซ่คุณค่าตรงจุดนี้สะท้อนมุมมองเชิงกลยุทธ์ที่ชัดเจนว่าใน self-driving ride-hailing ผู้ชนะไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของเทคโนโลยี แต่ต้องเป็นผู้ทำให้เทคโนโลยีทำงานได้จริงในโลกจริงทุกวัน
จากบทเรียนขาดทุน Tesla 30,000 คัน สู่กลยุทธ์ฟลีทที่ปลอดภัยและยืดหยุ่นกว่า
การก่อตั้ง Oro Mobility ไม่ได้เกิดจากวิสัยทัศน์ล้วนๆ แต่เกิดจากแผลเดิมที่ลึกพอจะเปลี่ยนทิศทางบริษัท Hertz เคยทุ่มซื้อรถยนต์ไฟฟ้า EV กว่า 30,000 คัน ซึ่งส่วนใหญ่เป็น Tesla เข้าฟลีทรถเช่าในปี 2021 แต่ต้องเจอค่าบำรุงรักษาสูงเกินคาดและราคาขายต่อร่วงลงรวดเร็ว จนต้องทยอยขายรถไฟฟ้าเหล่านั้นออกในช่วงปี 2023–2024 บทเรียนนี้ทำให้บริษัทรู้ว่า การถือความเสี่ยงด้านเทคโนโลยีและมูลค่าทรัพย์สินไว้เองอาจไม่คุ้มเมื่อเทคโนโลยียังเปลี่ยนเร็ว จึงหันมาเน้นบทบาทผู้ให้บริการบริหารฟลีท (Fleet Management) ซึ่งใช้ความเชี่ยวชาญเดิมและมีความเสี่ยงต่ำกว่า นี่คือการยอมรับว่าใน Waymo Tesla competition หรือผู้เล่นใดก็ตาม รายได้มั่นคงอาจไม่ได้มาจากการเป็นเจ้าของรถ แต่อาจมาจากการเป็นคนดูแลรถให้คนอื่น
โมเดลพันธมิตรใหม่: ฟลีทรถเช่าจับมือแพลตฟอร์มเรียกรถ ขยับสู่ยุค self-driving ride-hailing
ดีลระหว่าง Hertz ผ่าน Oro Mobility กับ Uber คือภาพชัดของแนวโน้ม market consolidation ที่น่าจับตา: ผู้บริหารฟลีทรถดั้งเดิมจับมือแพลตฟอร์มเรียกรถเพื่อผลักดัน Robotaxi การที่ Oro Mobility รับหน้าที่ดูแลฟลีทรถ Lucid พร้อมระบบขับขี่อัตโนมัติของ Nuro สำหรับให้บริการ Robotaxi บนแพลตฟอร์มของ Uber ทำให้แพลตฟอร์มไม่ต้องสร้างความเชี่ยวชาญด้านฟลีทเอง ขณะเดียวกัน Hertz ก็ไม่ต้องพัฒนาเทคโนโลยีขับเคลื่อนอัตโนมัติ การเชื่อมต่อบทบาทเช่นนี้ทำให้ self-driving ride-hailing มีโอกาสขยายตัวเร็วขึ้น เพราะแต่ละฝ่ายโฟกัสในสิ่งที่ตัวเองถนัด นี่คือสัญญาณว่า autonomous vehicle market กำลังเคลื่อนไปสู่โครงสร้างแบบเครือข่ายพันธมิตร มากกว่าต่างคนต่างพยายามเป็นเจ้าของทุกส่วนของห่วงโซ่
ผลกระทบต่อผู้โดยสารและเมือง: Robotaxi จะรู้สึกได้อย่างไรในชีวิตประจำวัน
สำหรับผู้โดยสาร สิ่งที่เห็นชัดที่สุดคือการที่ Robotaxi กลายเป็นตัวเลือกในแอปเรียกรถที่คุ้นเคย การร่วมมือระหว่าง Oro Mobility และ Uber ทำให้ผู้ใช้สามารถเรียกรถ Lucid ที่ติดตั้งระบบขับขี่อัตโนมัติจาก Nuro บนแพลตฟอร์มเดียวกันได้ โดยเฟสแรกจะเริ่มในพื้นที่ San Francisco Bay Area ก่อนขยายไปยังพื้นที่อื่นในปีถัดไป ขณะเดียวกัน Oro Mobility ยังเริ่มทดลองให้บริการรถยนต์พร้อมคนขับของตัวเองใน Los Angeles และ San Francisco ผ่านแพลตฟอร์มเดียวกัน และเตรียมขยายไปยังรัฐ New Jersey ตอนเหนือ นี่แปลว่า “รถคันเดียวกัน แพลตฟอร์มเดียวกัน แต่รูปแบบการขับขี่ต่างกัน” กำลังจะกลายเป็นเรื่องปกติ ผู้ใช้มีทางเลือกทั้งรถมีคนขับและไร้คนขับภายใต้ประสบการณ์ใช้งานที่ใกล้เคียงกัน เมืองเองก็ได้ห้องทดลองใหม่ในการจัดการจราจรและกฎระเบียบรอบ robotaxi expansion 2025 ที่กำลังจะเข้มข้นขึ้น
