ภาพรวม: ผลประกอบการ 3D printing Q2 บอกอะไรกับอนาคตตลาด
ผลประกอบการ 3D printing Q2 คือภาพรวมรายได้ กำไร และทิศทางธุรกิจของบริษัทในห่วงโซ่การพิมพ์สามมิติ ตั้งแต่ผู้ผลิตเครื่องจักร ผู้ให้บริการผลิตชิ้นงาน จนถึงแพลตฟอร์มตลาดออนไลน์ ซึ่งสะท้อนทั้งจังหวะการลงทุน เทคโนโลยีที่ได้รับความนิยม และความสามารถในการแข่งขันในอุตสาหกรรมการผลิตสมัยใหม่ที่กำลังปรับตัวเข้าสู่ระบบดิจิทัลและการผลิตตามสั่งมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ประเด็นสำคัญของไตรมาสนี้คือ “ตลาดกำลังแตกสองทาง” อย่างชัดเจน ระหว่างแพลตฟอร์มการผลิตตามสั่งซึ่งวิ่งด้วยโมเดลดิจิทัลและมาร์เก็ตเพลซ กับผู้ผลิตฮาร์ดแวร์และระบบแบบดั้งเดิมที่เริ่มชะลอการเติบโต เครื่องพิมพ์ 3 มิติ ตลาด จึงไม่ใช่เกมของการขายเครื่องเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่เป็นการแข่งขันกันสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านบริการและซอฟต์แวร์เพื่อจับลูกค้าตลอดวงจรชีวิตการผลิต ใครยึดแพลตฟอร์มได้ก่อน มีโอกาสกลายเป็น “อินฟราสตรักเจอร์ของการผลิตแบบคัสตอม” ในระยะยาว
Protolabs: รายได้โตสองหลัก แต่ 3D printing ถอยหลังหนึ่งก้าว
Protolabs กลายเป็นตัวอย่างชัดเจนของบริษัทที่ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลผลักดันบริการผลิตชิ้นงานแบบผสมผสานมากกว่าเกาะอยู่กับการพิมพ์สามมิติอย่างเดียว รายได้รวมไตรมาส 2 แตะ USD 149.3 ล้าน (approx. ฿5,373.0 ล้าน) เพิ่มขึ้น 10.6% เมื่อเทียบปีก่อน พร้อมกำไรสุทธิตาม GAAP ที่เพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่า แสดงว่าบริษัทไม่เพียงโตด้านยอดขาย แต่ยังยกระดับคุณภาพกำไรได้ในเวลาเดียวกัน
สิ่งที่น่าสนใจคือการเติบโตเกือบทั้งหมดมาจาก CNC และการฉีดขึ้นรูปที่มีรายได้รวม USD 124.0 ล้าน (approx. ฿4,464.0 ล้าน) ขณะที่บริการการพิมพ์ 3 มิติของบริษัทกลับลดลง 2.6% ตามข้อมูลรายได้ Protolabs 3D Systems จากไตรมาสนี้ สะท้อนว่าลูกค้าต้องการโซลูชันการผลิตที่หลากหลายและผสมผสานมากกว่าพึ่งเทคโนโลยีเดียว การที่บริษัทกล้าปรับโครงสร้างรายได้ไปสู่บริการที่ทำกำไรสูงกว่า จึงเป็นการเลือกข้างในสมรภูมิการแข่งขันอุตสาหกรรม 3D printing อย่างชัดเจน
3D Systems: รายได้ทรงตัว กำไรดีขึ้น แต่ผู้นำกำลังเปลี่ยนมือ
ฝั่งผู้เล่นฮาร์ดแวร์รายใหญ่ 3D Systems แสดงภาพอีกด้านของตลาด เมื่อรายได้ไตรมาส 2 อยู่ที่ USD 94.6 ล้าน (approx. ฿3,406.0 ล้าน) ลดลงเล็กน้อย 0.3% แต่สามารถลดขาดทุน EBITDA ที่ปรับปรุงแล้วเหลือเพียง USD 0.8 ล้าน (approx. ฿28.8 ล้าน) จากการคุมค่าใช้จ่ายอย่างต่อเนื่อง แปลว่าบริษัทกำลัง “เก็บบ้านให้เรียบร้อย” มากกว่าบุกเติบโตแบบรุกแรงในช่วงนี้
รายได้ฝั่ง Healthcare เพิ่มขึ้น 6.8% เป็น USD 48.1 ล้าน (approx. ฿1,732.0 ล้าน) ชดเชยการอ่อนตัวของกลุ่ม Industrial แสดงให้เห็นว่าจุดแข็งของ 3D Systems กำลังย้ายไปอยู่ในตลาดเฉพาะทางที่ต้องการคุณภาพและมาตรฐานสูง แต่การประกาศว่าประธานและซีอีโอ Dr Jeffrey Graves จะลงจากตำแหน่ง พร้อมเริ่มกระบวนการสรรหาผู้นำคนใหม่ บอกชัดว่าบริษัทกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านเชิงกลยุทธ์ ผู้ถือหุ้นจึงต้องจับตาว่าซีอีโอใหม่จะเลือกขยาย Healthcare ต่อ หรือพยายามปลุก Industrial กลับมาเพื่อรักษาสมดุลในเครื่องพิมพ์ 3 มิติ ตลาด ที่แข่งขันดุเดือดขึ้นเรื่อยๆ
Xometry: แพลตฟอร์มคัสตอมแมนูแฟกเจอริงที่วิ่งคนละเกมกับผู้ผลิตเครื่อง
ในขณะที่ผู้ผลิตเครื่องหลายรายต้องปรับตัว Xometry กลับวิ่งทะลุกรอบเดิมของอุตสาหกรรมด้วยบทบาทมาร์เก็ตเพลซการผลิตตามสั่ง รายงานระบุว่ารายได้ไตรมาส 2 พุ่งขึ้น 41% แตะ USD 229.3 ล้าน (approx. ฿8,254.8 ล้าน) โดยรายได้จาก Marketplace ซึ่งเป็นชิ้นส่วนและแอสเซมบลีที่ขายผ่านแพลตฟอร์ม โตถึง 45% และเป็นไตรมาสที่สี่ติดต่อกันที่การเติบโตเร่งขึ้น
แก่นของโมเดลนี้คือการจับคู่ผู้ต้องการผลิตชิ้นงานกับซัพพลายเออร์หลากเทคโนโลยี ทั้ง 3D printing และกระบวนการดั้งเดิม ทำให้ Xometry ไม่ต้องลงทุนเครื่องจักรเองแต่สามารถขยายสเกลได้รวดเร็ว การที่ Adjusted EBITDA เพิ่มเป็น USD 14.1 ล้าน (approx. ฿507.6 ล้าน) และจำนวนลูกค้ากระเป๋าหนักที่ใช้จ่ายเกินเกณฑ์ต่อปีเติบโตต่อเนื่อง สะท้อนว่าตลาดกำลังให้รางวัลกับแพลตฟอร์มที่ทำให้การผลิตแบบคัสตอมเป็นเรื่องง่ายและคาดเดาได้ แทนที่จะเป็นเพียงการซื้อเครื่องเพิ่มเข้าโรงงานเหมือนในอดีต
บทสรุป: ตลาดแตกสองขั้ว ใครยึดแพลตฟอร์มได้ก่อนคือผู้ชนะ
เมื่อมองรวม ผลประกอบการ 3D printing Q2 ครั้งนี้แสดงภาพ “ตลาดสองขั้ว” ที่ชัดเจน ด้านหนึ่งคือบริษัทอย่าง Protolabs และ Xometry ที่ขยายบทบาทไปสู่แพลตฟอร์มและบริการผลิตชิ้นงานแบบครบวงจร อีกด้านคือผู้เล่นฮาร์ดแวร์และระบบแบบดั้งเดิมอย่าง 3D Systems ที่กำลังพยายามจัดสมดุลระหว่างการคุมต้นทุนกับการหาตลาดเฉพาะทางใหม่ๆ
การแข่งขันอุตสาหกรรม 3D printing จึงกำลังย้ายจาก “ใครเครื่องเร็วกว่าใหญ่กว่า” ไปสู่ “ใครเชื่อมโยงลูกค้า ซัพพลายเออร์ และดาต้าได้ดีกว่า” ผู้เล่นที่ยอมรับความจริงว่าการพิมพ์สามมิติคือหนึ่งในหลายเครื่องมือในกล่องเครื่องมือการผลิต และเร่งสร้างแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อให้ลูกค้าออกแบบ สั่งผลิต และขยายสเกลได้บนระบบเดียว มีแนวโน้มจะได้เปรียบในระยะยาว ส่วนผู้ผลิตเครื่องที่ยังผูกอนาคตกับยอดขายฮาร์ดแวร์เพียงอย่างเดียว อาจต้องเผชิญช่วงที่การเติบโตชะลอและถูกบังคับให้ปรับโมเดลธุรกิจเร็วกว่าที่คิด
