จีนเร่งส่งออกรถไฟฟ้า NEV จนทำลายสถิติ และความหมายต่อผู้บริโภค
ส่งออกรถยนต์จีน คือปรากฏการณ์ที่ผู้ผลิตรถจากจีนเร่งจำหน่ายรถยนต์ออกสู่ต่างประเทศในปริมาณสูง โดยเฉพาะรถไฟฟ้า NEV หรือรถพลังงานใหม่ที่รวมทั้งรถไฟฟ้าล้วนและรถปลั๊กอินไฮบริด การขยายตัวนี้ไม่ใช่แค่เพิ่มจำนวนรถบนถนนต่างแดน แต่ยังเปลี่ยนสมดุลการแข่งขันระหว่างแบรนด์จีนและแบรนด์ดั้งเดิมในตลาดโลก ทำให้ผู้บริโภคต้องชั่งน้ำหนักใหม่ระหว่างราคาที่ดึงดูด เทคโนโลยีสมัยใหม่ และความเชื่อมั่นระยะยาวที่เคยมอบให้แบรนด์จากภูมิภาคเดิม
ในช่วงแปดเดือนแรกของปี 2026 จีนส่งออกรถยนต์นั่งส่วนบุคคลประมาณ 6.2 ล้านคัน สูงกว่าจำนวน 6.1 ล้านคันที่ส่งออกตลอดทั้งปี 2025 แสดงให้เห็นว่าจีนทำลายสถิติการส่งออกประจำปีในเวลาเพียงสองในสามของปี ที่สำคัญ การส่งออกรถยนต์พลังงานใหม่ NEV เพิ่มขึ้นถึง 154.7% เมื่อเทียบกับปีก่อน และคิดเป็น 58.4% ของการส่งออกทั้งหมดในเดือนสิงหาคม นี่คือสัญญาณชัดเจนว่าจีนเลือกใช้รถไฟฟ้า NEV เป็นหัวหอกบุกตลาดโลก เมื่อปริมาณและสัดส่วน NEV พุ่งสูง ผู้บริโภคทั่วโลกย่อมเห็นรถไฟฟ้าแบรนด์จีนในโชว์รูมมากขึ้น และจะถูกท้าทายให้เปิดใจรับเทคโนโลยีและภาพลักษณ์ใหม่แทนการยึดติดกับแบรนด์เก่า
เมื่อยอดขายในบ้านชะลอ จีนจึงรุกนอกบ้านและตั้งฐานผลิตใกล้ลูกค้า
แรงผลักสำคัญที่ทำให้ส่งออกรถยนต์จีนเพิ่มขึ้นรุนแรงคือการชะลอตัวของตลาดภายในประเทศ ยอดขายรถยนต์เครื่องยนต์สันดาปเริ่มลดลง ในขณะที่รถไฟฟ้าล้วนเติบโตต่อเนื่อง เมื่อกำลังผลิตในประเทศล้น ผู้ผลิตจีนจึงแทบไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากเร่งบุกตลาดต่างประเทศด้วยรถไฟฟ้า NEV เพราะสามารถใช้กำลังผลิตเดิม เพิ่มส่วนแบ่งตลาดโลก และดันภาพลักษณ์ตนเองขึ้นจากแบรนด์ราคาถูกไปสู่ผู้เล่นเทคโนโลยีสมัยใหม่
ทิศทางการลงทุนของค่ายรถทั้งจีนและญี่ปุ่นยังขยับไปตั้งโรงงานใกล้ตลาดปลายทางมากขึ้น ส่งผลให้ภูมิทัศน์การผลิตรถยนต์โลกเริ่มเปลี่ยน สายการผลิตเดิมถูกท้าทายจากประเทศใหม่ที่เสนอมาตรการจูงใจทั้งด้านภาษี มาตรฐาน และโครงสร้างพื้นฐาน เช่น สถานีชาร์จรถไฟฟ้า การเลือกทำเลตั้งโรงงานจึงไม่ใช่เรื่องต้นทุนแรงงานอย่างเดียว แต่เกี่ยวกับขนาดตลาด ความต้องการผู้บริโภค และความได้เปรียบด้านการส่งออกด้วย สำหรับผู้ซื้อ การที่ผู้ผลิตมาตั้งโรงงานใกล้ตลาดหมายถึงทางเลือกที่หลากหลายขึ้น การรออะไหล่และบริการหลังการขายที่สั้นลง แต่ก็แปลว่าคู่แข่งต่างภูมิภาคแย่งชิงความสนใจของผู้บริโภคเข้มข้นขึ้นกว่าเดิม
ตลาดรถยนต์ไทยพลิกขั้ว เมื่อรถไฟฟ้าแย่งส่วนแบ่งและการส่งออกหดตัว
การรุกหนักของรถไฟฟ้าจากต่างประเทศสะท้อนชัดในตลาดรถยนต์ไทย ครึ่งปีแรกของปี 2025 ยอดขายรวมอยู่ราว 300,000 คัน ลดลง 1% และเฉพาะรถกระบะหดตัวถึง 18% ขณะที่กลุ่มรถยนต์พลังงานทางเลือกเติบโตจนมีสัดส่วนรวม 41% ของตลาด ส่งผลให้รถสันดาปเหลือ 59% เท่านั้น นี่คือการเปลี่ยนขั้วเชิงโครงสร้างที่ทำให้ผู้เล่นดั้งเดิมโดยเฉพาะค่ายที่พึ่งพารถกระบะเผชิญแรงกดดันจากทั้งพฤติกรรมผู้บริโภคและการแข่งขันด้านราคา
ข้อมูลการผลิตยิ่งตอกย้ำความเปลี่ยน ในช่วง 7 เดือนแรกของปี 2569 การผลิตรถยนต์ไทยอยู่ที่ 825,533 คัน ลดลง 1.2% ขณะที่การนำเข้าเพิ่มขึ้นถึง 41.9% แตะ 93,367 คัน รถไฟฟ้าแบตเตอรี่มีแนวโน้มเพิ่มสัดส่วนเป็น 31% ของยอดขายรถทั้งหมด ส่วนรถสันดาปลดลงเหลือ 39% ในปีเดียวกัน เมื่อรถนำเข้า 72% เป็นรถไฟฟ้า และส่วนใหญ่ถูกผลิตในจีน การแข่งขันระหว่างประเทศจึงไม่ใช่แนวคิดนามธรรม แต่เป็นแรงกดดันตรงต่อโรงงานเดิมและการส่งออกที่ลดบทบาทลง ผู้บริโภคได้ประโยชน์จากตัวเลือกที่มากขึ้นและเทคโนโลยีใหม่ แต่ต้องยอมรับว่าความเสี่ยงต่อการสูญเสียฐานการผลิตเดิมก็เพิ่มขึ้นพร้อมกัน
ภารกิจใหม่ของอุตสาหกรรม: จากการนำเข้า ไปสู่การผลิตและโจทย์ผู้ซื้อ
เมื่อรถไฟฟ้า NEV จากจีนไหลเข้าสู่ตลาดในสัดส่วนสูง การตอบสนองแบบเดิมที่เน้นเพียงยอดขายไม่เพียงพออีกต่อไป หนึ่งในข้อเสนอสำคัญคือการปรับภาษีสรรพสามิตในช่วงปี 2570-2572 เพื่อจูงใจให้ผู้นำเข้าหันมาตั้งโรงงานผลิตรถยนต์พลังงานทางเลือกในประเทศแทนการนำเข้าอย่างเดียว เป้าหมายคือการเปลี่ยนการเติบโตของตลาดรถไฟฟ้าให้กลายเป็นการลงทุน การใช้ชิ้นส่วนในประเทศ และการสร้างมูลค่าเพิ่มในห่วงโซ่อุตสาหกรรม ไม่ใช่เพียงการรับรถสำเร็จรูปจากต่างแดน
สำหรับผู้บริโภค การแข่งขันระหว่างประเทศที่รุนแรงขึ้นมีทั้งด้านดีและด้านที่ต้องระวัง ด้านหนึ่ง รถไฟฟ้า NEV จากจีนทำให้ราคาของรถพลังงานทางเลือกเข้าใกล้รถสันดาปมากขึ้น มีเทคโนโลยีทันสมัยและตัวเลือกรุ่นย่อยหลากหลาย อีกด้านหนึ่ง ผู้ซื้อควรคิดยาวถึงบริการหลังการขาย อายุการใช้งานแบตเตอรี่ และความมั่นคงของแบรนด์ในตลาด หากผู้ผลิตต่างชาติใช้กลยุทธ์บุกเร็วแล้วถอนเร็ว ผู้ใช้ย่อมเสี่ยงขาดศูนย์บริการรองรับในอนาคต ทางออกจึงไม่ใช่การปิดตลาด แต่คือการผลักให้ผู้ผลิตที่เข้ามาแข่งขันยอมลงทุนตั้งฐานผลิตและศูนย์บริการในประเทศอย่างเป็นระบบ เพื่อให้การเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุครถไฟฟ้าเกิดประโยชน์ต่อทั้งผู้ซื้อและเศรษฐกิจในระยะยาว
