มอเตอร์เวย์ M82 คืออะไร และทำไมการเปิดฟรีครั้งนี้สำคัญ
มอเตอร์เวย์ M82 คือทางหลวงพิเศษระหว่างเมืองแบบทางยกระดับบนถนนพระราม 2 เชื่อมช่วงบางขุนเทียน เอกชัย และบ้านแพ้ว ระยะทางรวมประมาณ 25 กิโลเมตร ออกแบบเพื่อแยกการเดินทางระยะไกลลงภาคใต้จากการจราจรในพื้นที่ ลดความหนาแน่นบนถนนระดับดิน และเชื่อมต่อโครงข่ายถนนวงแหวนด้านใต้และด้านตะวันตกอย่างต่อเนื่อง เป็นเส้นทางควบคุมพิเศษที่กำหนดประเภทยานพาหนะและความเร็วเพื่อเน้นความปลอดภัยของผู้ใช้ทาง
หัวใจของข่าวนี้คือ มอเตอร์เวย์ M82 เปิดทดลองให้ใช้บริการฟรีตลอดสายบางขุนเทียนถึงบ้านแพ้ว ระยะทางประมาณ 25 กิโลเมตร ตลอด 24 ชั่วโมง การเปิดเพิ่มเติมช่วงเอกชัย บ้านแพ้ว เริ่มตั้งแต่เวลา 10.00 น วันที่ 28 สิงหาคม 2569 และไม่เก็บค่าธรรมเนียมผ่านทาง ทำให้ผู้ใช้รถสามารถวิ่งยาวบนทางยกระดับพระราม 2 โดยไม่ต้องลงถนนระดับดินกลางทาง การเปิดฟรีแบบนี้ไม่ใช่แค่ข่าวดี แต่คือบททดสอบใหญ่ ว่าโครงสร้างใหม่จะช่วยแบ่งเบาภาระถนนพระราม 2 ได้แค่ไหน และคนขับจะปรับตัวกับกติกาใหม่ได้หรือไม่
ภาพใหญ่ของโครงการ เส้นทาง 25 กิโลเมตรที่ออกแบบมาเพื่อเปลี่ยนพฤติกรรมการเดินทาง
การเปิดทดลองครั้งนี้ทำให้เส้นทางยกระดับบนพระราม 2 เชื่อมครบตั้งแต่ต่างระดับบางขุนเทียน ผ่านเอกชัย จนถึงบ้านแพ้ว รวมระยะทางประมาณ 25 กิโลเมตร เส้นนี้ต่อเนื่องกับถนนวงแหวนกาญจนาภิเษกด้านใต้และด้านตะวันตก รวมทั้งโครงการทางพิเศษสายพระราม 3 ดาวคะนอง วงแหวนรอบนอกด้านตะวันตก พูดง่ายคือ จากฝั่งเมืองด้านตะวันตก คุณสามารถขึ้นวงแหวนแล้วไหลเข้าสู่ M82 ได้แทบต่อเนื่อง
จุดเริ่มต้นของการเปิดฟรีครั้งนี้มาจากนโยบาย Quick Win ที่ตั้งเป้า "ปิดตำนานถนนเจ็ดชั่วโคตร" ด้วยการเร่งเปิดช่วงเอกชัย บ้านแพ้ว ต่อจากช่วงบางขุนเทียน เอกชัย ที่เปิดทดลองมาก่อนแล้ว ช่วงบางขุนเทียน เอกชัย ระยะทาง 8.3 กิโลเมตรเปิดใช้ตั้งแต่ 22 ตุลาคม 2568 ขณะที่ช่วงเอกชัย บ้านแพ้วอีก 16.4 กิโลเมตรเพิ่งเปิดเพิ่ม ทำให้ครบประมาณ 25 กิโลเมตร คำประกาศที่จับต้องได้คือ "เริ่มแล้ว มอเตอร์เวย์ M82 ฟรีตลอดสายบางขุนเทียน บ้านแพ้ว 25 กม ตลอด 24 ชั่วโมง"
จุดขึ้นลง M82 ที่ต้องจำให้ขึ้นใจ ใช้ผิดอาจเสียเวลาแทนประหยัดเวลา
แม้จะเปิดฟรี แต่ M82 ไม่ใช่ทางด่วนที่ขึ้นลงตรงไหนก็ได้ ผู้ใช้ต้องรู้จุดขึ้นลง M82 ให้ชัดเพราะมีเพียง 4 ด่านที่เปิดบริการ ได้แก่ ด่านพันท้ายนรสิงห์ ด่านมหาชัย 1 ด่านมหาชัย 2 และด่านบ้านแพ้ว ด่านสมุทรสาคร 1 และสมุทรสาคร 2 ยังไม่เปิด เนื่องจากงานก่อสร้างส่วนที่เหลือยังดำเนินอยู่ ถ้าขับเลยด่านที่ต้องการ ก็อาจต้องวนกลับไกลกว่าที่คิด
เส้นทางหลักเริ่มจากถนนวงแหวนกาญจนาภิเษกด้านใต้ เข้าทางแยกต่างระดับบางขุนเทียน แล้ววิ่งยกระดับผ่านเอกชัยไปสิ้นสุดที่บ้านแพ้ว ก่อนลงสู่ถนนพระราม 2 ระดับดิน มุ่งหน้าสมุทรสงครามและทางแยกต่างระดับวังมะนาว จังหวัดราชบุรี เพื่อออกไปภาคใต้ สำหรับคนขับ สิ่งที่ต้องทำการบ้านคือ เลือกด่านขึ้นลงให้เหมาะกับจุดหมาย ไม่ใช่แค่เพราะจะประหยัดเวลา แต่เพราะการเปลี่ยนเลนกะทันหันใกล้ด่านคือความเสี่ยงด้านความปลอดภัยที่ไม่ควรเกิดบนทางใหม่
ความปลอดภัยมอเตอร์เวย์บนโครงสร้างใหม่ กฎที่เข้มเพื่อแลกกับความเร็วที่ลื่นไหล
ก่อนเปิดให้ประชาชนใช้ กระทรวงคมนาคมและกรมทางหลวงลงพื้นที่ตรวจความพร้อมทางยกระดับพระราม 2 ช่วงบางขุนเทียน เอกชัย บ้านแพ้ว ทั้งด้านโครงสร้าง ผิวทาง ระบบไฟฟ้าแสงสว่าง ป้ายจราจร และอุปกรณ์อำนวยความปลอดภัย มีการทดสอบรับน้ำหนักโครงสร้างตามมาตรฐาน AASHTO ด้วยการทดสอบ Load Test ร่วมกับวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยและผู้เชี่ยวชาญด้านโครงสร้าง ซึ่งผลตรวจวัดพบว่าค่าการตอบสนองอยู่ภายในเกณฑ์ที่กำหนด นี่คือสัญญาณว่ารัฐพยายามยืนยันความปลอดภัยมอเตอร์เวย์ก่อนปล่อยให้รถขึ้น
ในช่วงทดลอง กรมทางหลวงกำหนดให้รถยนต์ 4 ล้อใช้ความเร็วไม่เกิน 80 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ส่วนรถบรรทุกและรถโดยสารไม่เกิน 65 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และไม่อนุญาตให้คนเดินเท้า รถจักรยาน รถจักรยานยนต์ทุกขนาด รถสามล้อ และรถล้อเลื่อนทุกประเภทใช้ทางยกระดับ M82 มีการจัดเจ้าหน้าที่ รถตรวจการณ์ และรถช่วยเหลือเฝ้าระวังตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อเข้าถึงเหตุฉุกเฉินได้รวดเร็ว การเปิดฟรีครั้งนี้จึงไม่ใช่การปล่อยทางให้ใช้แบบไร้เงื่อนไข แต่เป็นห้องทดลองใหญ่ของกฎความปลอดภัยชุดใหม่บนโครงสร้างใหม่
แผนต่อจากนี้ และสิ่งที่ผู้ใช้ควรคาดหวังจากช่วงทดลอง
แม้วันนี้มอเตอร์เวย์ M82 เปิดฟรี แต่โครงการยังไม่เสร็จสมบูรณ์ ภาพรวมงานโยธามีความคืบหน้าร้อยละ 98 และมีแผนเร่งงานที่เหลือให้เสร็จภายในปี 2569 ส่วนงานติดตั้งระบบเก็บค่าธรรมเนียมผ่านทางและระบบควบคุมจราจรคาดว่าจะเริ่มในปี 2570 ใช้เวลาประมาณ 2 ปี และมีเป้าหมายเปิดให้บริการเต็มรูปแบบพร้อมจัดเก็บค่าผ่านทางในปี 2572 นั่นหมายความว่า ช่วงเวลาที่เราใช้ทางฟรีตอนนี้คือหน้าต่างระยะสั้นเพื่อทดสอบทั้งโครงสร้าง ระบบจราจร และพฤติกรรมผู้ใช้
มุมหนึ่ง การเปิดใช้โครงสร้างที่พร้อมก่อน ถือเป็นการดึงประโยชน์ให้ประชาชนใช้ก่อนโครงการจะเสร็จเต็มระบบ แต่ในอีกมุม ผู้ใช้ทางต้องยอมรับว่าบางส่วนยังอยู่ระหว่างก่อสร้าง เช่น ด่านสมุทรสาคร 1 และ 2 ที่ยังไม่เปิด ในช่วงทดลอง ผู้ใช้ควรติดตามข้อมูลจุดขึ้นลง ข้อจำกัดความเร็ว และข้อห้ามอย่างใกล้ชิด เพราะนี่ไม่ใช่แค่การได้ทางใหม่ แต่คือโอกาสแสดงให้รัฐเห็นว่า เมื่อได้ทางยกระดับมาตรฐานสูง เราพร้อมขับอย่างมีวินัยพอจะรักษาสิทธิการใช้ทางรูปแบบนี้ต่อไปหรือไม่
