ทำไมโทรศัพท์พับได้แพงกว่าสมาร์ทโฟนเรือธงปกติ

ราคาโทรศัพท์พับได้สูงเพราะอะไรจริงๆ

โทรศัพท์พับได้คือสมาร์ทโฟนที่ใช้เทคโนโลยีจอพับแบบ OLED ร่วมกับโครงสร้างบานพับและชิ้นส่วนภายในที่แบ่งออกเป็นหลายส่วน ทำให้สามารถกางเป็นจอใหญ่หรือพับให้เล็กลงได้ หน้าจอภายในต้องยืดหยุ่นสูง ทนต่อการพับหลายแสนครั้ง และใช้วัสดุปกป้องเฉพาะทาง ส่งผลให้โครงสร้างซับซ้อนกว่าสมาร์ทโฟนจอแบนทั่วไปอย่างชัดเจน

แกนหลักของราคาโทรศัพท์พับได้ที่สูงกว่าสมาร์ทโฟนเรือธงปกติคือเทคโนโลยีจอพับและระบบบานพับที่ต้องใช้การออกแบบระดับวิศวกรรมละเอียดมาก ต้นทุนการผลิต OLED แบบยืดหยุ่นไม่ได้เพิ่มขึ้นแค่เล็กน้อย แต่กระโดดไปอีกระดับเมื่อเทียบกับจอแบน ทำให้แม้เวลาจะผ่านไปหลายรุ่น ราคาขายยังอยู่ในโซนพรีเมียมที่ผู้ใช้ทั่วไปเอื้อมถึงยาก ผู้เขียนมองว่าประเด็นนี้ไม่ใช่การตั้งราคาเวอร์เกินจริงของแบรนด์ แต่เป็นข้อจำกัดด้านเทคโนโลยีและซัพพลายเชนที่ยังไม่สุกงอมพอจะทำให้ราคาลงมาใกล้สมาร์ทโฟนปกติ

เทคโนโลยีจอพับและต้นทุนการผลิต OLED ที่ดันราคาให้แรง

หัวใจของเทคโนโลยีจอพับคือแผง OLED ขนาดใหญ่ที่ยืดหยุ่นได้ ซึ่งต้องวางบนซับสเตรตแบบโค้งงอได้และเคลือบด้วยชั้นป้องกันกระจกบางพิเศษอย่าง UTG ที่ทั้งยืดหยุ่นและบอบบางในเวลาเดียวกัน หน้าจอแบบนี้ต้องผ่านการออกแบบให้ส่วนโค้งรับแรงพับได้ดี ลดรอยย่น และยังให้สีสันคมชัดใกล้เคียงจอเรือธงแบบแบน ต้นทุนการผลิต OLED สำหรับจอพับจึงสูงอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งจากวัสดุเฉพาะและกระบวนการผลิตที่ซับซ้อน

ข้อมูลการแยกชิ้นส่วนชี้ว่า ระบบจอแสดงผลแบบยืดหยุ่นภายในของรุ่นหนึ่งมีมูลค่าสูงกว่าจอ AMOLED แบบแข็งในสมาร์ทโฟนเรือธงจอแบนรุ่นดังอย่างชัดเจน ซึ่งสะท้อนว่าต้นทุนการผลิต OLED สำหรับจอพับยังห่างจากจอแบบเดิมอยู่มาก ยิ่งไปกว่านั้น รุ่นก่อนหน้าของโทรศัพท์พับได้บางรุ่นยังเคยมีต้นทุนจอภายในสูงกว่าปัจจุบันอย่างมาก แปลว่าแม้กระบวนการผลิตจะค่อยๆ ดีขึ้น แต่ก็ยังไม่ถึงจุดที่ราคาจะลงมาใกล้สมาร์ทโฟนปกติได้

บานพับ โครงสร้างซับซ้อน และต้นทุนแฝงที่ผู้ใช้มองไม่เห็น

ถ้าจอพับคือสมองของโทรศัพท์พับได้ บานพับก็คือกระดูกสันหลังที่แบกทุกอย่างไว้ และนี่คืออีกจุดที่กินต้นทุนหนัก บานพับของรุ่นเรือธงรายหนึ่งใช้โครงสร้างรางสามชั้น มีชิ้นส่วนย่อยจำนวนมาก ทั้งสปริงและตัวยึดหลายตำแหน่งที่ต้องกลึงอย่างละเอียดและประกอบอย่างแม่นยำเพื่อให้เปิดปิดได้เนียนแน่นและทนทาน โครงสร้างระดับนี้ไม่มีในสมาร์ทโฟนจอแผ่นทั่วไปเลย

รายงานวิเคราะห์ต้นทุนคาดว่าบานพับของโทรศัพท์พับได้จาก Apple เพียงชิ้นเดียวอาจมีต้นทุนหลักหลายสิบดอลลาร์ ซึ่งสูงอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับโครงสร้างตัวเครื่องแบบไร้บานพับของสมาร์ทโฟนปกติ ยังไม่รวมต้นทุนชิ้นส่วนอื่น เช่น แบตเตอรี่สองก้อนที่ต้องแยกข้าง วัสดุตัวเครื่องที่บางและแข็งแรง เช่น ไทเทเนียม หรือการใช้เซลล์แบตเตอรี่แบบซิลิคอนคาร์บอน รวมถึงชิปไดรเวอร์จอเพิ่ม การทดสอบความทนทานที่เข้มข้น และการพัฒนาอินเตอร์เฟซซอฟต์แวร์สำหรับเทคโนโลยีจอพับ ทั้งหมดนี้คือค่าใช้จ่ายที่ซ่อนอยู่ในราคาโทรศัพท์พับได้ซึ่งผู้ใช้ไม่ค่อยมีโอกาสรับรู้

เมื่อซัมซุงกับ Apple เป็นทั้งคู่แข่งและคู่ค้าในเกมจอพับ

ในมุมซัพพลายเชน เทคโนโลยีจอพับกำลังอยู่ในยุคที่ผู้เล่นหลักมีไม่กี่ราย ทำให้สมดุลอำนาจเอียงไปอยู่ที่ผู้ผลิตแผงจอรายใหญ่ ซัมซุงและ Apple จึงกลายเป็นตัวละครเอกในเกมนี้ทั้งในฐานะคู่แข่งด้านสมาร์ทโฟนและคู่ค้าด้านชิ้นส่วน หลังจาก Apple เปิดตัว iPhone Duo ที่เป็นโทรศัพท์จอพับ ซัมซุงก็ไม่พลาดจะแซวด้วยแคมเปญข้อความแนวรับน้องบนสื่อต่างๆ ว่า Welcome to Foldable สะท้อนการแข่งขันทางภาพลักษณ์ที่ดุเดือด

แต่เบื้องหลังศึกการตลาด ทั้งสองกลับต้องพึ่งพากันเอง รายงานชี้ว่า Samsung Display เป็นผู้จัดหาหน้าจอหลักให้ Apple และมีการลงนามข้อตกลงจัดหาหน้าจอแบบพับได้เป็นเวลาหลายปี โดยมีการคาดการณ์ว่าราคาขายแผงหน้าจอแต่ละชิ้นอยู่ในระดับหลายร้อยดอลลาร์ ซึ่งทำให้ชิ้นส่วนนี้กลายเป็นส่วนที่มีราคาสูงที่สุดของตัวเครื่อง สถานการณ์นี้ทำให้ซัมซุงมีอำนาจต่อรองสูง และตอกย้ำว่าตลาดเทคโนโลยีจอพับยังรวมศูนย์อยู่กับผู้เล่นไม่กี่ราย ส่งผลให้การแข่งขันด้านราคามีน้อยกว่าที่ผู้บริโภคอยากเห็น

ตลาดเทคโนโลยีจอพับแบบรวมศูนย์ ทำไมราคาโทรศัพท์พับได้ยังไม่ลง

แม้จะเริ่มมีผู้ผลิตจอรายอื่นจากจีนเข้ามา เช่น BOE หรือค่ายอื่น แต่ภาพรวมตลาดเทคโนโลยีจอพับยังถือว่าถูกครองโดยผู้เล่นไม่กี่ราย ผู้ผลิตแผงจอจากจีนต้องกดราคาตัวเองลงให้ต่ำกว่าซัมซุงอย่างต่อเนื่องเพื่อแย่งออเดอร์ และมีรายงานว่าหนึ่งในรายเหล่านี้ขึ้นมาเป็นผู้จัดหาจอพับหลักให้แบรนด์สมาร์ทโฟนชื่อดังรายหนึ่งได้สำเร็จในช่วงหนึ่ง อย่างไรก็ตาม ในฝั่ง Apple เองยังมีความกังวลด้านคุณภาพและความน่าเชื่อถือของจอพับจากผู้ผลิตบางราย ทำให้ตัวเลือกที่ตอบโจทย์กลายเป็นวงที่แคบมาก

เมื่อรวมกันทั้งต้นทุนการผลิต OLED ที่สูง บานพับและโครงสร้างภายในที่ซับซ้อน จำนวนผู้ผลิตจอพับที่มีจำกัด และตลาดโทรศัพท์พับได้ทั่วโลกที่ยังเป็นสัดส่วนเล็กเมื่อเทียบกับสมาร์ทโฟนทั้งหมด ผลลัพธ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้คือราคาโทรศัพท์พับได้ยังคงอยู่ในระดับสูง ผู้เขียนมองว่าถึงเวลาเลิกหวังให้โทรศัพท์พับได้ราคาลงมาเท่ารุ่นเรือธงจอแบนในเร็ววัน และควรถามตัวเองให้ชัดว่ารูปแบบการใช้งานและประสบการณ์จอใหญ่แบบพกพาได้คุ้มกับพรีเมียมที่ต้องจ่ายหรือไม่ หากคำตอบคือใช่ โทรศัพท์พับได้ก็คือของเล่นเทคโนโลยีที่มีเหตุผลรองรับ ไม่ใช่แค่ความหรูหราฟุ่มเฟือยไร้แก่นสาร