ดีลที่พลิกเกมส์: จากโรงงานแบตเตอรี่ EV สู่สัญญาณถอยของดีทรอยต์
การที่ General Motors ตัดสินใจขายหุ้นทั้งหมดในกิจการร่วมทุนโรงงานแบตเตอรี่รัฐอินดีแอนาให้ Samsung SDI จนกลายเป็นบริษัทย่อยที่ Samsung ถือหุ้นเต็ม เป็นตัวอย่างชัดเจนของการที่ผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ถอยออกจากการลงทุนผลิตแบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้าโดยตรง และหันไปรับบทลูกค้าของผู้ผลิตเซลล์แทน เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงจากยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าที่ชะลอตัวในตลาดสหรัฐ ซึ่งสะท้อนว่าห่วงโซ่อุปทานแบบบูรณาการตั้งแต่เหมืองถึงโรงงานแบตเตอรี่อาจไม่ใช่คำตอบที่คุ้มต้นทุนในช่วงที่ดีมานด์ไม่เติบโตตามคำสัญญาอีกต่อไป.
สาระหลักของดีลนี้คือ Samsung SDI ประกาศยุติข้อตกลงร่วมทุนกับ GM สำหรับโรงงานแบตเตอรี่อินดีแอนา และเข้าซื้อหุ้นที่ GM ถืออยู่ทั้งหมด 49.99% เพื่อเปลี่ยน SDI-GM Synergy Cells Holdings ให้เป็นบริษัทย่อยในเครือของตัวเอง การเคลื่อนไหวนี้ไม่ได้เกิดขึ้นในสุญญากาศ แต่เป็นผลจากตลาดรถยนต์ไฟฟ้าสหรัฐที่เติบโตช้ากว่าที่คาด จนทำให้แผนการปูทางสู่การผลิต แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ขนาดยักษ์กลายเป็นภาระมากกว่าทรัพย์สินสำหรับ GM การออกจากโรงงานนี้จึงไม่ใช่แค่ดีลการเงิน แต่เป็นจุดเปลี่ยนเชิงยุทธศาสตร์ที่บอกว่า ดีทรอยต์เริ่มไม่อยากถือโรงงานแบตเตอรี่บนสมุดบัญชีของตัวเองอีกแล้ว.
Samsung SDI พลิกโรงงานอินดีแอนาไป ESS: เดิมพันใหม่ของธุรกิจแบตเตอรี่
เมื่อ GM ก้าวถอย Samsung SDI กลับก้าวเข้ามาเต็มตัวและใช้โอกาสนี้ปรับบทบาทโรงงานอินดีแอนาให้กลายเป็นฐานผลิตแบตเตอรี่ที่หลุดออกจากความผันผวนของยอดขายรถยนต์ไฟฟ้า โรงงานแบตเตอรี่อินดีแอนาที่เดิมตั้งใจจะผลิตเซลล์สำหรับรถหนักอย่างรถปิกอัพและเอสยูวีไฟฟ้าถูกวางแผนใหม่ให้รองรับทั้งระบบกักเก็บพลังงาน (Energy Storage System: ESS) และบางส่วนของตลาดรถยนต์ไฟฟ้า แต่ใจกลางของยุทธศาสตร์ดูชัดว่าคือการย้ายน้ำหนักไปยังแบตเตอรี่เพื่อการกักเก็บพลังงานแทนการผูกอนาคตเข้ากับโชว์รูมรถ.
ตามเอกสารที่ Samsung SDI ยื่นต่อหน่วยงานกำกับดูแล บริษัทระบุว่าหลังการซื้อหุ้นทั้งหมด โรงงานจะถูกเปลี่ยนจากกิจการร่วมทุนให้เป็นบริษัทย่อย และแผนการลงทุนเดิมจะถูกปรับใหม่เพื่อรองรับความต้องการแบตเตอรี่หลายประเภท ทั้ง ESS และ EV โดยรายละเอียดการลงทุนจะประกาศภายหลัง ก่อนหน้านี้โรงงานถูกวางแผนให้มีกำลังการผลิตราว 27 กิกะวัตต์ชั่วโมงต่อปี และตั้งเป้าเริ่มผลิตเชิงพาณิชย์ในปี 2570 การเพิ่มไลน์ผลิต ESS ตามรายงานว่า Samsung SDI มีอิสระเพิ่มสายการผลิตระบบกักเก็บพลังงานในโรงงานอินดีแอนา จึงเป็นการสลับเป้า ถอดโรงงานออกจากความเสี่ยงยอดขายรถยนต์ แล้วต่อสายตรงไปยังดีมานด์พลังงานสำหรับโครงข่ายไฟฟ้าและศูนย์ข้อมูลที่เติบโตแรง.
GM ถอนตัวจากการถือโรงงานแบตเตอรี่: สัญญาณว่าตลาด EV ไม่แรงพอ
การตัดสินใจของ GM ที่ยอมปล่อยให้ความฝันโรงงานแบตเตอรี่มูลค่ามหาศาลในอินดีแอนากลายเป็นทรัพย์สินของ Samsung SDI เพียงฝ่ายเดียว บอกอย่างตรงไปตรงมาว่า ตลาดรถยนต์ไฟฟ้าสหรัฐยังไม่พร้อมรองรับการลงทุนหนักในโรงงานเซลล์แบตเตอรี่ การชะลอตัวของ ตลาดรถยนต์ไฟฟ้าสหรัฐ หลังมาตรการเครดิตภาษีรถยนต์ไฟฟ้าของรัฐบาลกลางสิ้นสุดลงทำให้ผู้ซื้อรายย่อยชะงัก และบีบให้ค่ายรถปรับลดแผนการผลิต EV รวมถึง GM ที่ต้องลดกำลังการผลิตและทบทวนโครงการ Ultium Cells กับพันธมิตรเดิม.
รายงานระบุว่าการก่อสร้างโรงงานแบตเตอรี่อินดีแอนาชะลอตัวลง ท่ามกลางความต้องการ EV ที่อ่อนแอ และ GM กับผู้ผลิตรายอื่นในสหรัฐต้องลดแผนผลิตรถยนต์ไฟฟ้าลงหลังเครดิตภาษีหมดอายุ สำหรับ GM นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่บริษัทหันหลังให้กับโครงการไฟฟ้าขนาดใหญ่ เมื่อแรงหนุนจากนโยบายและดีมานด์หมดไป โครงการอย่าง EV1 หรือ Chevrolet Volt เคยถูกหยุดกลางทางมาแล้ว แนวทางล่าสุดของ GM คือถอยจากการถือโรงงานแบตเตอรี่ แล้วกลับไปใช้โมเดลสัญญาจัดหาเซลล์และร่วมพัฒนาระยะยาวกับซัพพลายเออร์อย่าง Samsung SDI เพื่อลดความเสี่ยงสินทรัพย์คงที่และหนี้โรงงานบนงบดุล.
ดีทรอยต์ถอยจากห่วงโซ่แบตเตอรี่แบบบูรณาการ: จุดเปลี่ยนของยุทธศาสตร์ EV
จุดที่น่าสนใจมากกว่าตัวดีลคือสัญญาณเชิงโครงสร้างที่มันส่งไปทั้งวงการ รถยนต์ไฟฟ้า ดีทรอยต์เคยพูดถึงการสร้างห่วงโซ่อุปทานแบตเตอรี่ตั้งแต่เหมืองจนถึงโรงงานผลิตเซลล์เพื่อรองรับรถรุ่นใหญ่ ทั้งรถปิกอัพอย่าง Chevrolet Silverado EV และรถหรูอย่าง Cadillac Lyriq ที่ต้องใช้ แบตเตอรี่รถยนต์ไฟฟ้า ขนาดมโหฬาร แต่ความจริงคือเมื่อผู้บริโภคชะงัก เซลล์ในโรงงานที่มีกำลังการผลิตระดับหลายสิบกิกะวัตต์ชั่วโมงกลายเป็นต้นทุนที่รับไม่ไหวสำหรับผู้ผลิตรถที่ถือหุ้นโรงงานร่วมอยู่.
การที่ GM เลือกถอยไปสู่โมเดล "โรงงานเป็นของผู้ผลิตแบตเตอรี่ ซัพพลายเป็นสัญญาระยะยาว" แทนการถือหุ้นโรงงาน ร่วมกับการที่โรงงานแบตเตอรี่ EV ในรัฐเทนเนสซีของ GM และ LG Energy Solution ก็ถูกปรับไปผลิตแบตเตอรี่สำหรับ ESS เช่นกัน แสดงว่าค่ายรถดีทรอยต์กำลังปล่อยให้ภาระการลงทุนโรงงานไปอยู่บนบ่าของบริษัทแบตเตอรี่โดยตรง ขณะที่ตัวเองกลับไปโฟกัสที่การออกแบบรถ ทำการตลาด และจัดพอร์ตผลิตภัณฑ์ให้สอดคล้องกับดีมานด์จริง การถอนตัวจากโรงงานแบตเตอรี่จึงไม่ใช่ความล้มเหลวของ EV แต่เป็นการยอมรับว่าห่วงโซ่อุปทานที่เหมาะสมสำหรับยุคดีมานด์ผันผวนคือการพึ่งซัพพลายเออร์มากกว่าสร้างทุกอย่างเอง.
ข้อสรุป: ยุทธศาสตร์ใหม่ของ GM และ Samsung SDI ในโลก EV ที่เติบโตช้ากว่าคำสัญญา
ดีลโรงงานแบตเตอรี่อินดีแอนาระหว่าง Samsung SDI และ GM จึงควรถูกมองเป็นจุดเปลี่ยนมากกว่าข่าวย้ายเจ้าของทรัพย์สิน มันสะท้อนว่าการวิ่งไล่ฝันการผลิตแบตเตอรี่เองของค่ายรถในดีทรอยต์ต้องหยุดพัก เมื่อยอดขาย EV แสดงให้เห็นว่าตลาดจริงไม่โตเร็วเท่าคำประกาศบนเวที การที่ Samsung SDI รับช่วงโรงงานไปและวางแผนเพิ่มบทบาท ESS คือการใช้ทรัพย์สินเดิมตอบโจทย์ดีมานด์ใหม่ ส่วน GM เลือกกลับไปเป็นลูกค้าที่ร่วมพัฒนาเทคโนโลยีเซลล์ผ่านแบตเตอรี่ทรงปริซึมรุ่นใหม่แทนการแบกรับอาคารและสายการผลิต.
ในเชิงยุทธศาสตร์ นี่คือการแบ่งบทบาทใหม่ในระบบนิเวศ EV: บริษัทแบตเตอรี่เป็นเจ้าของโรงงานและรับความเสี่ยงด้านกำลังการผลิต ขณะที่ค่ายรถมุ่งไปที่ผลิตภัณฑ์และความคุ้มค่าเชิงการเงินของโมเดลธุรกิจ ตัวตลาดรถยนต์ไฟฟ้าสหรัฐกำลังปรับตัวจากเฟส "ประกาศเพ้อฝัน" ไปสู่เฟส "กำไรจริง" และดีลนี้คือสัญญาณเตือนว่าใครก็ตามที่คิดจะสร้างโรงงานแบตเตอรี่เองต้องมีความมั่นใจในดีมานด์มากกว่าที่ GM มีอยู่วันนี้ การถอยในครั้งนี้อาจทำให้การเปลี่ยนผ่านสู่ไฟฟ้าช้าลง แต่ก็อาจทำให้การลงทุนใน EV มีวินัยและยั่งยืนขึ้นในระยะยาว.
