AI ในการศึกษา ต้องทำให้คนคิดเป็น ไม่ใช่แค่สร้างคำตอบ
AI เพื่อการศึกษา คือการนำปัญญาประดิษฐ์มาเสริมการเรียนการสอน การสร้างสื่อ และการฝึกทักษะ โดยให้ครูและผู้เรียนใช้เทคโนโลยีช่วยคิด ลงมือทำ และตรวจสอบความรู้ แทนการพึ่งพาคำตอบสำเร็จรูปเพียงอย่างเดียว การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ใช่เรื่องของเครื่องมือใหม่เท่านั้น แต่เป็นการทบทวนว่าห้องเรียนควรเตรียมคนให้พร้อมต่อโลกที่ AI ตอบคำถามได้ภายในไม่กี่วินาที หากการศึกษายังวัดกันที่การจำคำตอบ ผู้เรียนย่อมเสียเปรียบสิ่งที่ระบบทำได้เร็วกว่า จุดหมายจึงควรเป็นการตั้งคำถาม วิเคราะห์ข้อมูล และนำความรู้ไปใช้ ครูต้องออกแบบประสบการณ์ให้ผู้เรียนได้ค้นพบและสร้างความเข้าใจด้วยตนเอง ขณะที่ AI ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วย ไม่ใช่ผู้กำหนดทิศทางการเรียนรู้
โรงเรียนสีกันฝึกครูสร้างสื่อ พร้อมขยับบทบาทครู
โรงเรียนสีกัน (วัฒนานันท์อุปถัมภ์) ร่วมกับสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการจัดอบรมเชิงปฏิบัติการผลิตสื่อการสอนด้วย AI ให้ครูแกนนำ 120 คน โดยผสานเทคโนโลยีกับกระบวนการคิดขั้นสูง GPAS 5 Steps เป้าหมายไม่ควรหยุดอยู่ที่การผลิตภาพ วิดีโอ หรือสื่อนำเสนอให้เสร็จเร็วขึ้น แต่ต้องทำให้สื่อเหล่านั้นพาผู้เรียนไปสู่การคิดและลงมือทำ ครูได้ฝึกใช้ AI สร้างภาพและกราฟิก รวมถึงสื่อนำเสนอและวิดีโอมัลติมีเดีย จึงมีโอกาสปรับเนื้อหาให้หลากหลายและเหมาะกับความถนัดของผู้เรียนมากขึ้น แนวทางนี้ทำให้ AI ช่วยครูลดงานประจำ และเปิดเวลาให้ดูแลผู้เรียนรายบุคคล ทั้งนี้ ครูทั้ง 120 คนที่ผ่านการอบรมมีกำหนดนำองค์ความรู้ไปปรับใช้ในห้องเรียนจริง คุณค่าของการอบรมจึงอยู่ที่การเปลี่ยนวิธีสอน ไม่ใช่จำนวนสื่อที่ผลิตได้

สงขลาผสาน GPAS 5 Steps กับ AI ตั้งเป้าปั้นนวัตกรประถม
เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2569 เทศบาลนครสงขลาร่วมกับสถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการจัดอบรมครูและบุคลากรทางการศึกษากว่า 300 คน เรื่องการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุกด้วย GPAS 5 Steps ผสาน AI และสื่อ PW Plus เครื่องมือดังกล่าวรวบรวมแผนการเรียนรู้ แนวคำถาม ภาพสามมิติ และสื่อจำลองแบบโต้ตอบ โดยมุ่งลดเวลาเตรียมสอน ให้ครูมีเวลาดูแล ติดตาม และประเมินพัฒนาการของเด็กมากขึ้น นี่คือจุดต่างสำคัญจากการอบรมผลิตสื่อโดยลำพัง เพราะแนวทางสงขลาเน้นทั้งการออกแบบกิจกรรมและการต่อยอดความคิดของผู้เรียน ตั้งเป้าให้เด็กเริ่มสร้างผลงานที่เชื่อมโยงกับท้องถิ่นตั้งแต่ระดับประถม ก่อนพัฒนาสู่การสร้างนวัตกรรมและใช้กระบวนการวิจัยในช่วงชั้นที่สูงขึ้น ความสำเร็จจึงต้องวัดจากสิ่งที่เด็กคิดและทำได้ ไม่ใช่เพียงว่าครูมีเครื่องมือใหม่เพิ่มขึ้น
นักศึกษาเรียน AI เพื่อใช้กับวิชาชีพ ไม่ใช่เปลี่ยนไปสายเทคโนโลยี
วิทยาลัยการบิน การท่องเที่ยวและการบริการ มหาวิทยาลัยศรีปทุม จัดอบรม “เปิดโลก AI สู่การทำงานยุคใหม่” ในหัวข้อพื้นฐาน AI สำหรับธุรกิจ เพื่อให้นักศึกษารู้จักแนวทางใช้เทคโนโลยีกับการเรียน ความคิดสร้างสรรค์ และงานในสายอาชีพ โดยไม่ได้มุ่งผลิตผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี ทักษะ AI นักศึกษาจึงไม่ใช่การเขียนโปรแกรมให้เก่งทุกคน แต่คือการมองออกว่าเครื่องมือใดช่วยงานแบบไหน และควรปรับใช้ให้เข้ากับโจทย์เฉพาะหน้าอย่างไร เมื่อเทียบกับครูที่ใช้ AI เพื่อออกแบบการเรียนและเพิ่มเวลาปฏิสัมพันธ์กับผู้เรียน นักศึกษาใช้พื้นฐาน AI เพื่อเตรียมรับเครื่องมือและรูปแบบการทำงานที่เปลี่ยนไป ทั้งสองแนวทางมีแกนร่วมคือการใช้เทคโนโลยีอย่างมีเป้าหมาย ไม่ปล่อยให้เครื่องมือแทนการตัดสินใจของมนุษย์ สิ่งที่มหาวิทยาลัยควรต่อยอดคือการให้นักศึกษาได้ทดลองใช้ AI กับโจทย์วิชาชีพจริง เพื่อเชื่อมความรู้พื้นฐานกับงานที่ต้องทำหลังเรียนจบ

วัดผลที่การเปลี่ยนแปลง ไม่ใช่แค่การมี AI ในหลักสูตร
ภาพรวมจากโรงเรียนสีกัน เทศบาลนครสงขลา และ CATH SPU ชี้ว่า การสอน AI ที่มีความหมายต้องเริ่มจากโจทย์ของผู้เรียนและผู้สอน ครูต้องได้เวลาไปดูแลเด็กมากขึ้น สื่อการสอน AI ต้องช่วยให้เกิดกิจกรรมที่ผู้เรียนคิดและลงมือทำ ส่วนนักศึกษาต้องเชื่อมเครื่องมือเข้ากับความรู้วิชาชีพได้จริง การอบรมเป็นจุดเริ่มต้น แต่ยังไม่ใช่หลักประกันว่าห้องเรียนหรือการทำงานจะดีขึ้น หากไม่มีการติดตามว่าเด็กได้ฝึกคิด ครูได้ลดภาระ และนักศึกษาใช้ AI แก้โจทย์ได้เหมาะสมเพียงใด ข้อสรุปจึงชัดเจนว่าไม่ควรสอน AI เพื่อให้ทันกระแส แต่ควรสอนให้คนรู้เท่าทัน ตั้งคำถาม ตรวจสอบผลลัพธ์ และเลือกใช้เทคโนโลยีอย่างรับผิดชอบ เมื่อทำได้เช่นนี้ AI จะเป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาและอาชีพ โดยไม่กลบความสามารถในการคิดของมนุษย์






