ตลาดเกมมือถือไทยโตต่อเนื่อง เมื่อเกมกลายเป็นแพลตฟอร์มเศรษฐกิจใหม่

ตลาดเกมมือถือไทยคืออะไร และกำลังเปลี่ยนเศรษฐกิจความบันเทิงอย่างไร

ตลาดเกมมือถือไทยคือระบบนิเวศความบันเทิงดิจิทัลที่ประกอบด้วยผู้เล่นเกมมือถือ ผู้พัฒนา ผู้ให้บริการเครือข่าย และแพลตฟอร์มการชำระเงิน ที่เชื่อมกันผ่านสมาร์ทโฟนและอินเทอร์เน็ตความเร็วสูง ทำให้การเล่นเกมจากกิจกรรมฆ่าเวลา กลายเป็นตลาดเศรษฐกิจที่มีรายได้เติบโตต่อเนื่อง และมีความเชื่อมโยงกับอีสปอร์ต แบรนด์สื่อต่าง ๆ ตลอดจนการสร้างอาชีพใหม่ของคนรุ่นใหม่ในวงการเกม

หัวใจของภาพใหญ่ในวันนี้คือ ตลาดเกมมือถือไทยไม่ได้โตเพราะเทรนด์ชั่วคราว แต่โตเพราะโครงสร้างการเข้าถึงสมาร์ทโฟนราคาจับต้องได้และอินเทอร์เน็ตที่เร็วขึ้นจนเป็นพื้นฐานการใช้ชีวิต การเล่นเกมมือถือในบ้านเรามีทั้งสายฟรีและสายเติม ที่พร้อมจ่ายเพื่อปลดล็อกความสนุก เพิ่มโอกาสชนะ หรือแต่งตัวละครให้โดดเด่น ส่งผลให้เม็ดเงินไหลเข้าสู่ระบบต่อเนื่องทุกปี การเติบโตนี้ยิ่งชัดเมื่ออีสปอร์ตเริ่มกลายเป็นเวทีแข่งขันจริง มีผู้ชม มีสปอนเซอร์ และมีเส้นทางอาชีพที่จับต้องได้

รายได้เกมมือถือ: จากสายเปย์ 5.7 ล้านคน สู่สัดส่วน 83% ของตลาดเกมรวม

ตัวเลขรายได้เกมมือถือกำลังบอกอย่างชัดเจนว่าตลาดนี้กลายเป็นเสาหลักของอุตสาหกรรมเกมในประเทศแล้ว ผู้เล่นสายเปย์บนมือถือมีมากถึง 5.7 ล้านคนในปีนี้ และผลักดันให้ตลาดเกมมือถือมีมูลค่า 50,910 ล้านบาท เติบโต 11.9% จากปีก่อน ข้อมูลนี้ไม่ได้สะท้อนแค่คนเล่นเยอะ แต่สะท้อนความพร้อมในการจ่ายเพื่อคอนเทนต์ดิจิทัลอย่างจริงจัง

น่าสนใจตรงที่มีการคาดการณ์ว่าผู้เล่นมือถือจะจ่ายเงินเฉลี่ย 8,978 บาทต่อปี และเม็ดเงินรวมที่ใช้จ่ายกับเกมมือถืออาจแตะ 55,454 ล้านบาทในปีหน้า หรือคิดเป็น 83% ของตลาดเกมรวมที่ประมาณ 66,464 ล้านบาท ประโยคที่ควรจดคือ “เกมมือถือไม่ได้เป็นแค่ส่วนหนึ่งของตลาดเกมอีกต่อไป แต่มันคือแกนกลางที่กำหนดทิศทางทั้งอุตสาหกรรม” นักการตลาดที่ยังคิดว่าเกมคือช่องทางเสริม กำลังมองข้ามฐานผู้บริโภคที่ยอมควักเงินกับความบันเทิงรูปแบบนี้อย่างต่อเนื่อง

อีสปอร์ตไทยและบทบาทของผู้ให้บริการเครือข่ายในเกมเศรษฐกิจใหม่

การเติบโตของตลาดเกมมือถือไทยผูกโยงกับการขยายตัวของอีสปอร์ตโดยตรง ตลาดอีสปอร์ตในประเทศมีมูลค่าถึง 38,294 ล้านบาท แบ่งเป็นเกมมือถือและแท็บเล็ต 26,424 ล้านบาท เติบโต 9% เกมพีซี 8,820 ล้านบาท เติบโต 6% และเกมคอนโซล 3,049 ล้านบาท เติบโต 8% โดยมีเกมเมอร์ 22 ล้านคน เพิ่มขึ้น 4% จากปีก่อน และค่าใช้จ่ายต่อคนเฉลี่ย 1,736 บาทต่อปี ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าอีสปอร์ตไม่ได้เป็นกิจกรรมเฉพาะกลุ่ม แต่กลายเป็นตลาดที่มีเงินหมุนเวียนระดับใหญ่

ผู้ให้บริการเครือข่ายรายใหญ่จึงเร่งสร้างอีโคซิสเต็มเกมของตัวเอง ผ่านแนวคิด Connect, Compete, Educate, Share เช่น การพัฒนาแพ็กเกจเน็ตสำหรับเกมเมอร์ เวทีแข่งขันอีสปอร์ต และการสร้างคอมมูนิตี้ การเปิด AIS eSports Studio ที่สามย่านพร้อมอินเทอร์เน็ตความเร็ว 1000/1000 Mbps และขยายสาขาที่สองไปยังสยามสแควร์ ซอย 7 ในเดือนธันวาคม 2023 แสดงให้เห็นว่าผู้เล่นรายนี้ไม่ได้มองเกมเป็นแค่คอนเทนต์ แต่คือช่องทางสร้างรายได้เสริมจากบริการเติมเกม ซื้อเกมผ่านช่องทางต่าง ๆ ซึ่งปัจจุบันลูกค้าเกมเมอร์ของบริษัทเติบโต 7–8% เมื่อเทียบกับปีก่อน

อินเทอร์เน็ตเร็ว เกมเมอร์เพิ่ม การแข่งขันเดือด: ผลกระทบต่อคนทั่วไป

โครงสร้างพื้นฐานอินเทอร์เน็ตที่เร็วขึ้นและเข้าถึงง่ายคือเชื้อเพลิงหลักของตลาดเกมมือถือและอีสปอร์ต ปัจจุบันมีเกมเมอร์รวมมากถึง 41 ล้านคน แบ่งเป็นผู้เล่นเกมมือถือและแท็บเล็ต 34 ล้านคน เกมพีซี 12 ล้านคน และเกมคอนโซล 7 ล้านคน การระบาดของโควิด-19 ก็เคยเป็นตัวเร่งสำคัญ เมื่อช่วงต้นเมษายน 2563 มีการเติบโตของผู้เล่นเกมทั่วโลกถึง 36.9% จากปลายปี 2562 ช่วงเวลาเหล่านั้นทำให้เกมกลายเป็นช่องทางผ่อนคลายหลักของคนจำนวนมาก และผู้เล่นจำนวนไม่น้อยยังคงอยู่ในระบบจนถึงวันนี้

ผลที่เกิดกับคนทั่วไปชัดเจนในรูปแบบใหม่ของ “ที่รวมตัว” AIS eSports Studio สามย่านมีสมาชิกกว่า 26,000 คน และมีผู้ใช้บริการเฉลี่ย 200–220 คนต่อวัน โดยช่วงบ่ายถึงเย็นเป็นนักเรียน ช่วงเย็นถึงค่ำเป็นคนทำงาน และช่วงค่ำถึงเช้าเป็นนักศึกษา นี่คือภาพของสนามเด็กเล่นยุคดิจิทัล ที่คนสามเจเนอเรชันใช้พื้นที่เดียวกันผ่านเกม พฤติกรรมนี้ทำให้เกมไม่ใช่แค่สื่อบันเทิงส่วนบุคคล แต่เป็นพื้นที่สังคมสำหรับเพื่อน ทีม และคอมมูนิตี้

อนาคตตลาดเกมมือถือไทย: จาก 70% สู่ 90% และบทเรียนสำหรับธุรกิจ

ในเชิงโครงสร้าง ตลาดโมบายเกมถูกประเมินว่ามีสัดส่วนถึง 70% ของตลาดเกมทั้งหมด และเติบโตปีละ 30% พร้อมคาดว่าจะขยายสัดส่วนเป็น 85–90% ภายใน 3–5 ปีข้างหน้า นี่คือสัญญาณที่ชัดว่า “คอนโซลและพีซีอาจกำหนดมาตรฐานเกมเพลย์ แต่มือถือคือแพลตฟอร์มที่กำหนดรายได้รวมของอุตสาหกรรม” เมื่อผสานกับการคาดการณ์เม็ดเงินเกมมือถือที่อาจแตะ 55,454 ล้านบาท และคิดเป็น 83% ของตลาดเกมรวม ทิศทางจึงชี้ชัดไปที่มือถือเป็นหลัก

บทเรียนสำคัญสำหรับธุรกิจคือ ใครที่มองเกมแค่กิจกรรมของวัยรุ่นกำลังเข้าใจตลาดผิดอย่างสิ้นเชิง ตลาดอีสปอร์ตที่มีมูลค่า 38,294 ล้านบาท และเกมเมอร์ที่จ่ายเงินเพิ่มขึ้น 8% ต่อปี แสดงว่าผู้บริโภคพร้อมจ่ายหากได้ประสบการณ์ที่ดีและการแข่งขันที่มีความหมาย ในระยะถัดไป ผู้ชนะจะไม่ใช่แค่ค่ายเกม แต่คือแบรนด์ที่สามารถสร้างอีโคซิสเต็มครบวงจร ตั้งแต่เครือข่าย การชำระเงิน คอมมูนิตี้ ไปจนถึงเวทีแข่งขัน ส่วนผู้เล่นเองก็ต้องถามตัวเองว่า เราอยากเป็นเพียงผู้บริโภคหรืออยากเป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจเกมที่กำลังเติบโตนี้