ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ตู้อบใบจากไฮบริด เปลี่ยนวันฝนตกให้เป็นวันผลิต

ตู้อบใบจากไฮบริด เปลี่ยนวันฝนตกให้เป็นวันผลิต
ความสนใจ|รวมเทคโนโลยี

จากที่ต้องรอแดด สู่การวางแผนผลิตได้เอง

ตู้อบใบจากไฮบริดคือเครื่องอบแห้งที่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับพลังงานไฟฟ้า และเติมความร้อนจากน้ำมันพืชใช้แล้ว เพื่อให้ชุมชนควบคุมการอบใบจากได้แม้แสงแดดไม่สม่ำเสมอ เทคโนโลยีนี้จึงตอบโจทย์ที่สำคัญกว่าการเร่งให้ใบแห้ง นั่นคือการทำให้การผลิตไม่ต้องหยุดตามสภาพอากาศ

มทร.ศรีวิชัย ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยบริหารจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ ขยายผลตู้อบสำหรับอบใบจากในอำเภอกันตัง จังหวัดตรัง โดยต่อยอดองค์ความรู้จากงานวิจัยเชิงพื้นที่ที่ทำมาตั้งแต่ปี 2560 และดำเนินโครงการในปีงบประมาณ 2568 เหตุผลที่ต้องเร่งแก้ปัญหาชัดเจน: พื้นที่ภาคใต้มีฝนตกชุก การตากแดดจึงเสี่ยงทำให้ใบจากชื้น เกิดเชื้อรา และคุณภาพไม่แน่นอน กระทบทั้งความต่อเนื่องในการรับงานและความมั่นคงของรายได้

ในมุมของการพัฒนาอาชีพ การเปลี่ยนจากการรอแดดมาเป็นการกำหนดรอบผลิตเองคือหัวใจของโครงการ เพราะภูมิปัญญาจักสานจะสร้างรายได้ได้จริงก็ต่อเมื่อมีวัตถุดิบพร้อมและส่งสินค้าได้ตามความต้องการ

ตู้อบใบจากไฮบริด เปลี่ยนวันฝนตกให้เป็นวันผลิต

ระบบความร้อนสามส่วน ลดเวลารอจากวันเหลือชั่วโมง

การทำงานของตู้อบไม่ได้พึ่งแหล่งพลังงานชนิดเดียว แต่ใช้พลังงานแสงอาทิตย์ร่วมกับพลังงานไฟฟ้า และเสริมความร้อนด้วยน้ำมันพืชใช้แล้วจากครัวเรือน เชื้อเพลิงถูกให้ความร้อนผ่านท่อเหล็กก่อนถ่ายเทเข้าสู่ตู้อบ ส่วนโครงสร้างทำจากเหล็กและผนังโพลีคาร์บอเนตช่วยสะสมความร้อน แนวทางนี้สะท้อนการออกแบบที่เลือกใช้วัสดุและทรัพยากรให้เหมาะกับการใช้งานในชุมชน

ผลที่เห็นชัดคือเวลาแปรรูป การอบหนึ่งรอบใช้น้ำมันพืชใช้แล้วประมาณ 2–3 ลิตร และใช้เวลาราว 2–3 ชั่วโมง เทียบกับการตากแดดตามธรรมชาติที่กินเวลา 1–2 วัน เวลาที่สั้นลงช่วยลดโอกาสที่ใบจากจะสะสมความชื้นหรือปนเปื้อน และทำให้จัดเก็บวัตถุดิบได้นานขึ้น

ต้นทุนสร้างเครื่องอยู่ที่ประมาณ 50,000 บาทต่อเครื่อง และมีอายุใช้งานราว 6–7 ปี ตัวเลขนี้ทำให้การขยายผลต้องคิดควบคู่กับการดูแลเครื่องและการแบ่งปันการใช้งาน ไม่ใช่ดูเพียงความเร็วในการอบ อย่างไรก็ดี การลดการพึ่งพาฮีตเตอร์ไฟฟ้าและใช้เชื้อเพลิงเหลือใช้ในพื้นที่เป็นทางเลือกที่ช่วยลดต้นทุนการผลิตได้

ตู้อบใบจากไฮบริด เปลี่ยนวันฝนตกให้เป็นวันผลิต

อบใบจากชุมชนได้ต่อเนื่อง งานจักสานมีโอกาสเติบโต

สำหรับกลุ่มจักสานก้านจากบ้านนายอดทองในตำบลวังวน ปัญหาฝนตกต่อเนื่องเคยทำให้ใบจากไม่แห้งและเกิดเชื้อรา จนผลิตติหมาใบจากได้เพียงวันละ 300 ชิ้น ซึ่งไม่พอต่อความต้องการของตลาด เมื่อมีตู้อบช่วย กลุ่มสามารถผลิตสินค้าได้ทุกวัน นี่คือผลเชิงปฏิบัติที่สำคัญ เพราะความสม่ำเสมอของวัตถุดิบช่วยให้ชุมชนวางแผนงานและรับคำสั่งซื้อได้มั่นใจขึ้น

โครงการขยายเทคโนโลยีไปยัง 80 ครัวเรือนในกันตัง และรายงานว่าครัวเรือนเป้าหมายมีรายได้สุทธิมากกว่า 60,000 บาทต่อปี หรือมากกว่า 5,000 บาทต่อเดือน ตัวเลขนี้เป็นสัญญาณว่าการแก้คอขวดด้านการแปรรูปมีผลต่อรายได้ แต่การรักษาผลลัพธ์ย่อมขึ้นกับการดูแลอุปกรณ์ การจัดคิวอบ และการมีตลาดรองรับต่อเนื่อง

ผลต่อชุมชนยังไม่จำกัดอยู่ที่การอบใบจาก เพราะมีการพัฒนาผลิตภัณฑ์จากวัสดุเหลือทิ้งอย่างไม้กวาดก้านจาก เปิดทางให้ผู้สูงอายุและผู้ที่ไม่มีทักษะจักสานรับงานไปทำที่บ้านเป็นรายได้เสริม นี่ทำให้เทคโนโลยีมีคุณค่าในฐานะเครื่องมือกระจายงาน ไม่ใช่เพียงเครื่องจักรเพิ่มกำลังผลิต

ขยายผลได้ เมื่อชุมชนมีส่วนร่วมและเครือข่ายหนุนต่อ

จุดแข็งของโครงการคือชุมชนมีส่วนร่วมตั้งแต่การออกแบบ ทดลองใช้ ไปจนถึงปรับปรุงเครื่องมือให้เข้ากับการทำงานจริง การมีส่วนร่วมเช่นนี้เพิ่มโอกาสที่ผู้ใช้จะดูแลและต่อยอดเทคโนโลยีได้เอง แต่การพึ่งพาความรู้จากโครงการเพียงอย่างเดียวไม่พอ การสนับสนุนจากภาคีเครือข่ายในท้องถิ่นยังจำเป็นต่อการบำรุงรักษา ถ่ายทอดทักษะ และเชื่อมโยงตลาด

บทเรียนจากกันตังจึงไม่ใช่ว่าตู้อบจะแก้ปัญหารายได้ได้ลำพัง แต่คือการลดเวลารอและความเสี่ยงจากฝนช่วยให้ชุมชนควบคุมจังหวะการผลิตได้มากขึ้น เมื่อเครื่องมือเข้ากับวิถีงาน มีคนดูแล และมีคำสั่งซื้อรองรับ ภูมิปัญญาท้องถิ่นก็มีโอกาสเปลี่ยนเป็นอาชีพที่ต่อเนื่องกว่าเดิม

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!