สามแกน AI คืออะไร และทำไมต้องเริ่มจากโครงสร้างพื้นฐาน
กลยุทธ์ AI สามแกน คือแนวคิดกำหนดทิศทางการพัฒนา AI ที่เชื่อมโยงโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การเข้าถึงของประชาชน และขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองทางเทคโนโลยี เข้าด้วยกันอย่างเป็นระบบ เพื่อให้การลงทุนด้าน AI ไม่หยุดอยู่ที่การติดตั้งเทคโนโลยี แต่ต่อยอดเป็นอุตสาหกรรม สร้างคน และแก้ปัญหาจริงในสังคม โดยมีเป้าหมายให้ประเทศก้าวสู่การเป็นศูนย์กลาง AI ภูมิภาค ทั้งในเชิงโครงสร้างพื้นฐานและความรู้
ภาพใหญ่ที่กำลังเกิดขึ้นคือ การขยับพร้อมกันของภาครัฐและสถาบันการศึกษาเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI ไทย ให้กลายเป็นฐานรองรับอุตสาหกรรมดิจิทัลยุคใหม่ งานสัมมนา NEOTech Forums 2026 ที่จัดโดยสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังร่วมกับภาคเศรษฐกิจ มีเป้าหมายชัดเจนในการผลักดันประเทศให้เป็นฐาน AI Infrastructure และศูนย์กลางเทคโนโลยีภูมิภาค การเคลื่อนแบบประสานกันเช่นนี้ ส่งสัญญาณว่าการเป็นศูนย์กลาง AI ภูมิภาค จะไม่ได้เกิดจากดาต้าเซ็นเตอร์เพียงอย่างเดียว แต่ต้องเกิดจากการออกแบบกลยุทธ์ AI ประเทศ แบบครบวงจรตั้งแต่วันนี้
เวที NEOTech และเกมโครงสร้างพื้นฐาน: จากดาต้าเซ็นเตอร์สู่ศูนย์กลาง AI ภูมิภาค
NEOTech Forums 2026 ไม่ใช่งานสัมมนาทางเทคโนโลยีทั่วไป แต่เป็นโต๊ะวางแผนยุทธศาสตร์เพื่อปั้นประเทศให้เป็นฐานโครงสร้างพื้นฐาน AI ของภูมิภาค งานนี้ระดมมุมมองจากภาครัฐ อุตสาหกรรม นักวิชาการ และผู้พัฒนาเทคโนโลยี เพื่อเปลี่ยนเม็ดเงินลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์หลายแสนล้านบาทให้กลายเป็นอุตสาหกรรมแห่งอนาคตของประเทศ ไม่ใช่เพียงรายได้จากค่าไฟและค่าเช่าที่
คำถามบนเวทีว่า “Data Center 1,000 MW ที่เข้ามาในประเทศไทย จะสร้างเพียงค่าไฟและค่าเช่าที่ หรือสามารถสร้างอุตสาหกรรมใหม่ให้ประเทศไทยได้” เป็นประโยคที่สะท้อนโจทย์เชิงนโยบายอย่างคมชัด การกำหนดเป้าหมาย Local Content 50% ในระบบสำคัญของดาต้าเซ็นเตอร์ ตั้งแต่ระบบทำความเย็นไปจนถึงซัพพลายเชนบุคลากรไทย แสดงให้เห็นว่า โครงสร้างพื้นฐาน AI ไทย จะถูกใช้เป็นคานงัดสร้างศูนย์กลาง AI ภูมิภาค มากกว่าการเป็นเพียงฐานวางเครื่องของบริษัทต่างชาติเท่านั้น
สามเสาหลัก AI: เข้าถึงได้ อธิปไตยเทคโนโลยี และการใช้งานจริง
ขณะที่เวที NEOTech กำลังออกแบบโครงสร้างพื้นฐาน ภาครัฐผ่านกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ก็กำหนดกรอบกลยุทธ์ AI ประเทศแบบสามเสาหลัก เริ่มจากแนวทางแรก AI ต้องเข้าถึงได้สำหรับทุกคน หรือ AI for All เพื่อให้คนทุกระดับ ทุกอาชีพใช้ AI ผ่านอุปกรณ์ที่เข้าถึงได้ เช่น โทรศัพท์สมาร์ทโฟน สนับสนุนการจัดการภัยพิบัติ บริการภาครัฐ และคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุกพื้นที่
เสาที่สองคือการสร้างอธิปไตยเทคโนโลยี หรือ Technology Sovereignty ที่เน้นการเพิ่มศักยภาพนักวิจัย สถาบันการศึกษา และภาคธุรกิจ ให้สามารถพัฒนาและประยุกต์ใช้ AI ตอบบริบทและความต้องการของประเทศเอง ไม่ต้องพึ่งพาโซลูชันสำเร็จรูปจากต่างชาติ ส่วนเสาที่สาม คือ From Research to Impact การผลักดันงานวิจัย AI ออกจากห้องทดลองไปสู่การใช้งานจริง ทั้งผ่านอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาคและโครงการ Frontier Technology ที่ใช้เป็นตัวอย่างการนำเทคโนโลยีไปสร้างประโยชน์เชิงเศรษฐกิจและสังคม
จากนโยบายสู่การลงมือ: ทำไมการเป็นศูนย์กลาง AI ภูมิภาคต้องเริ่มที่ปัญหาจริง
เบื้องหลังความเร่งรีบในการจัดระเบียบกลยุทธ์ AI ประเทศ คือการเดินหน้าของยุทธศาสตร์ Siam Silica เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง พร้อมเป้าหมายให้ประเทศเป็นศูนย์กลางเทคโนโลยีเชิงลึกของอาเซียน หากโครงสร้างพื้นฐาน AI ไทย ถูกออกแบบให้ผูกโยงกับอุตสาหกรรมเหล่านี้ การเป็นศูนย์กลาง AI ภูมิภาค ก็จะไม่ได้หมายถึงการมีดาต้าเซ็นเตอร์ขนาดใหญ่เท่านั้น แต่หมายถึงการมีห่วงโซ่มูลค่า ตั้งแต่ฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ จนถึงบุคลากรในประเทศ
วิสัยทัศน์ของเวที NEOTech ที่ปิดท้ายด้วยแนวคิดว่า “Thailand must not only host the AI revolution — Thailand must build it” สะท้อนสิ่งที่ควรเกิดขึ้นต่อไป คือการไม่หยุดอยู่ที่การเป็นเจ้าภาพลงทุน แต่ก้าวขึ้นเป็นผู้กำหนดทิศทางเทคโนโลยีในภูมิภาค ภาครัฐจึงเรียกร้องให้ทุกภาคส่วนร่วมกับอุทยานวิทยาศาสตร์ภูมิภาคสร้างระบบนิเวศ AI และ Frontier Technology เพื่อใช้เทคโนโลยีสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ยกระดับคุณภาพชีวิต และอนาคตที่ยั่งยืนให้ประชาชนทุกคน หากสามเสาหลัก AI ถูกแปลงเป็นโครงการที่แก้ปัญหาจริงอย่างต่อเนื่อง เป้าหมายศูนย์กลาง AI ภูมิภาคจะไม่ใช่แค่คำขวัญ แต่กลายเป็นจุดยืนใหม่ของประเทศในภูมิภาคนี้
