ฟิตเนสและคอมมูนิตี้สุขภาพ กำลังแย่งบทบาทศูนย์กลางสังคมใหม่

เศรษฐกิจสุขภาพ: จากกิจกรรมยามว่างสู่โครงสร้างใหม่ของเวลาและเงิน

เศรษฐกิจสุขภาพคือระบบกิจกรรมและธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการดูแลร่างกาย จิตใจ และคุณภาพชีวิตเชิงป้องกัน ตั้งแต่ฟิตเนส สปา ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ไปจนถึงบริการแพทย์และผลิตภัณฑ์เสริมต่าง ๆ ซึ่งทั้งหมดกำลังกลายเป็นแกนกลางใหม่ของการใช้เวลาว่างและการจับจ่ายของผู้บริโภครุ่นใหม่ที่ต้องการไลฟ์สไตล์สมดุลมากกว่าการเสพความบันเทิงระยะสั้นเพียงอย่างเดียว

วันนี้เศรษฐกิจสุขภาพไม่ใช่แค่เทรนด์ แต่เป็นเครื่องยนต์สำคัญของระบบเศรษฐกิจ โดยข้อมูลจากสถาบันระดับนานาชาติระบุว่าเศรษฐกิจสุขภาพมีสัดส่วน 7.6% ของ GDP และยังคิดเป็นเพียง 0.6% ของเศรษฐกิจสุขภาพโลก แปลว่ายังมีพื้นที่ให้เติบโตอีกมาก การเติบโตดังกล่าวไม่ได้จำกัดแค่ธุรกิจโรงพยาบาลหรือสปา แต่ลามไปถึงธุรกิจฟิตเนส ร้านไลฟ์สไตล์ และโครงการอสังหาริมทรัพย์ที่ออกแบบเพื่อการอยู่แบบสุขภาพดีโดยเฉพาะ

ตัวเลขนี้ไม่ใช่การเติบโตแบบวูบเดียว เพราะทั้งคลัสเตอร์สุขภาพและความงามมีมูลค่าหลายแสนล้านบาท และเพิ่งโตมาเพียง 60–70% ยังเหลือช่องว่างสร้างมูลค่าเพิ่มอีก 30–40% ในอนาคต หากมองจากภาพรวม จะเห็นชัดว่าฐานเศรษฐกิจใหม่กำลังขยับจากการบริโภคเพื่อความบันเทิง ไปสู่การบริโภคเพื่อสุขภาพและอายุยืน

ฟิตเนสและเว้นเนสคลับ: Third Place รุ่นใหม่ของคนเหงาและคนรักสุขภาพ

ฟิตเนส ซาวน่า และคลับสุขภาพกำลังยึดตำแหน่ง “Third Place” หรือพื้นที่ใช้ชีวิตนอกเหนือจากบ้านและที่ทำงาน ที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นบทบาทของร้านกาแฟและบาร์ Third Place ในยุคนี้ไม่ได้มีไว้แค่เปลี่ยนบรรยากาศ แต่เป็นที่ที่ผู้คนมาสร้างปฏิสัมพันธ์ สร้างตัวตน และหากลุ่มไลฟ์สไตล์เดียวกันมากขึ้นเรื่อย ๆ

ปรากฏการณ์ชัดเจนตั้งแต่ระดับพรีเมียมในต่างประเทศที่มีเชนฟิตเนสหรูซึ่งต้องรอคิวสมัครสมาชิกยาวนาน ไปจนถึงระดับคอมมูนิตี้ทั่วไปที่เรามองเห็นใกล้บ้าน เช่น Run club และกิจกรรมแช่น้ำแข็ง (Ice Bath) ที่ดึงให้คนใช้เวลาอยู่ด้วยกันจนกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน สิ่งที่คนยอมจ่ายไม่ใช่เครื่องออกกำลังกาย แต่คือการซื้อ “พื้นที่สังคม” ที่ปลอดแอลกอฮอล์และสอดคล้องกับค่านิยมรักสุขภาพของคนรุ่นใหม่

ในหลายเมืองทั่วโลก คลับสปาและซาวน่าแบบคอมมูนิตี้ เช่น Othership และ Bathhouse ขายประสบการณ์เข้าสังคมผ่านกิจกรรมสุขภาพ ไม่ว่าจะเป็นพิธีซาวน่าพร้อมดนตรี หรือคลาสหายใจผ่อนคลายที่สนุกเท่าปาร์ตี้ยามค่ำคืน แต่ส่งผลดีต่อร่างกายมากกว่า การที่คลับดูแลผิวบางแห่งรายงานว่าความต้องการหาเพื่อนในคลับเพิ่มสูงขึ้นถึง 10 เท่า สะท้อนชัดว่าผู้บริโภคกำลังหันหลังให้ความเหงา ด้วยการลงทุนกับคอมมูนิตี้สุขภาพแทน

Gen Z กับไลฟ์สไตล์สมดุล: จากผับบาร์สู่คอมมูนิตี้สุขภาพและการดูแลเชิงป้องกัน

หัวใจของการเปลี่ยนศูนย์กลางสังคมครั้งนี้คือคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะ Gen Y และ Gen Z ที่ให้คุณค่ากับไลฟ์สไตล์สมดุลมากกว่าเดิม พวกเขาไม่ได้ต้องการแค่ร่างกายแข็งแรง แต่ต้องการสุขภาพจิตดี ความสัมพันธ์มีคุณภาพ และเวลาชีวิตที่มีความหมาย พฤติกรรมอย่างการเลิกดื่มแอลกอฮอล์แล้วหันไปใช้เวลาในคลับสุขภาพที่มีออนเซ็นหรือซาวน่า กลายเป็นเรื่องปกติมากขึ้น เพราะได้ทั้งสุขภาพและเพื่อนที่มีแนวคิดเดียวกัน

แนวคิด “สงบแต่ไม่เหงา” ทำให้คนรุ่นใหม่โอบรับเทรนด์ Sobriety หรืองดแอลกอฮอล์ แล้วเปลี่ยนไปจัดปาร์ตี้จังหวะดนตรีในห้องซาวน่าแทน สนุกได้โดยไม่ทำร้ายร่างกาย ขณะเดียวกัน ข้อมูลอีกด้านชี้ว่ากว่า 67% ของ Gen Z และ 65% ของมิลเลนเนียลรู้สึกเหงา และผู้ใหญ่ 67% ขาดความเชื่อมโยงทางสังคม จึงไม่แปลกที่ Third Place แบบใหม่ซึ่งผสมทั้งการดูแลสุขภาพและการสร้างคอมมูนิตี้ จะกลายเป็นพื้นที่ที่ตอบโจทย์ช่องว่างทางอารมณ์ของคนรุ่นนี้มากที่สุด

ในฝั่งการท่องเที่ยว ผู้กำหนดนโยบายหันมาโฟกัสกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพที่มองการเดินทางเป็นการดูแลชีวิต มากกว่าการเช็กอินสถานที่ดัง โดยเปลี่ยนจากการเน้นจำนวนคน มาเป็นคุณภาพประสบการณ์ที่ได้ Self-Renewal และความผูกพันให้กลับมาใช้บริการซ้ำ ตามแนวคิด Value Over Volume ที่เน้น “Better Living Destination” มากกว่าแค่จุดหมายปลายทาง ทั้งหมดนี้สอดรับกับค่านิยมคนรุ่นใหม่ที่ยอมจ่ายเพื่อความหมายของชีวิต มากกว่าแค่ความสนุกชั่วคราว

จากการรักษาเมื่อป่วย สู่การดูแลเชิงป้องกันในทุกวัน

อีกมุมที่เปลี่ยนโลกเศรษฐกิจสุขภาพคือการเลื่อนจุดโฟกัสจาก “รักษาเมื่อป่วย” ไปสู่ “ป้องกันก่อนป่วย” อย่างจริงจัง ตัวเลขช่วงเวลาชีวิตที่คนมีสุขภาพดี (Health Span) เฉลี่ยทั่วโลกอยู่ที่ 61.9 ปี ขณะที่ช่วงเวลาชีวิตทั้งหมด (Life Span) อยู่ที่ 71.4 ปี ส่วนในบางประเทศ ช่องว่างนี้มากถึงราว 10 ปี นั่นคือมีช่วงเวลายาวนานที่คนมีชีวิตอยู่แต่คุณภาพสุขภาพถดถอย ช่องว่างนี้กำลังกลายเป็นแรงผลักใหญ่ให้คนรุ่นใหม่หันมาดูแลตัวเองแบบเชิงป้องกัน

พฤติกรรมของ Gen Y และ Gen Z กำลังเปลี่ยนสู่การเป็น Smart Consumer ที่สนใจรายละเอียดสารสกัด ผลิตภัณฑ์ และบริการสุขภาพมากขึ้น ศึกษาข้อมูลอย่างจริงจัง และให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตพอ ๆ กับสุขภาพกาย นี่คือการปฏิเสธระบบสุขภาพแบบเดิมที่รอให้ป่วยก่อนถึงเข้าโรงพยาบาล แล้วหันมาลงทุนกับการวิ่ง ออกกำลังกาย เวิร์กช็อปหายใจ สมาธิ และเว้นเนสคลับในฐานะค่าใช้จ่ายจำเป็นของชีวิตประจำวัน

แนวโน้มนี้ถูกเสริมด้วยโครงการพัฒนาเขตเว้นเนสแบบครบวงจรที่ออกแบบให้การดูแลสุขภาพเชิงป้องกันฝังอยู่ในชีวิต เช่น โมเดลโครงการบนถนนสารสินวิสัยทัศน์ “Everyday Wellness for Everyone” ที่ไม่ใช่แค่โครงการอสังหาริมทรัพย์ แต่เป็นระบบนิเวศที่เชื่อมที่อยู่อาศัยกับบริการเว้นเนสครบชุด เป้าหมายคือทำให้การดูแลสุขภาพเชิงป้องกันไม่ใช่กิจกรรมพิเศษ แต่เป็นกิจวัตร เช่น การลงไปซาวน่าหลังเลิกงาน หรือเข้าคลาสฟิตเนสกับเพื่อนข้างห้อง

ธุรกิจฟิตเนสและเว้นเนส: จากบริการเสริมสู่เครื่องยนต์เศรษฐกิจหลัก

เมื่อ Third Place ใหม่เกิดขึ้นรอบคอมมูนิตี้สุขภาพ ธุรกิจฟิตเนสและเว้นเนสก็ไม่อาจมองตัวเองเป็นแค่บริการเสริมได้อีกต่อไป พวกเขากลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานทางสังคมและเศรษฐกิจ ที่มีบทบาทใกล้เคียงกับร้านกาแฟยุคหนึ่ง หรือศูนย์การค้าในอีกยุคหนึ่ง แต่ต่างตรงที่รายได้ขับเคลื่อนด้วยคุณค่าของสุขภาพและชุมชน ไม่ใช่แค่การบริโภคสินค้าฟุ่มเฟือย

ข้อมูลชี้ว่าตลาดเวลเนสมีมูลค่า 6.8 ล้านล้านดอลลาร์ทั่วโลก และคาดว่าจะขยายเป็นราว 9.8 ล้านล้านดอลลาร์ภายในไม่กี่ปีข้างหน้า ด้วยอัตราเติบโตเฉลี่ย 7.6% ต่อปี ขณะที่ตลาดเวลเนสของบางประเทศมีมูลค่ารวม 42,700 ล้านดอลลาร์ เติบโต 10.1% ต่อปี สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลก ตัวเลขนี้สะท้อนคำกล่าวที่ว่า “Wellness Economy เป็นหนึ่งใน New S-Curve ที่เดินหน้าต่อได้แม้โลกเผชิญความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจ”

ในระดับโครงสร้าง นโยบายระดับชาติกำลังผลักดัน Life Economy หรือการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพเป็น Game Changer หลัก พร้อมต่อยอดจุดแข็งด้านบริการสปา นวด และการดูแลแบบองค์รวมที่ติดอันดับ Top 3 ของโลก ให้กลายเป็น Integrated Wellness Destination อย่างเต็มรูปแบบ ขณะเดียวกัน ยังมีการผลักดันโครงการ Thailand Wellness Valley และโมเดลอื่น ๆ เพื่อผูกธุรกิจฟิตเนส เว้นเนสคลับ ผลิตภัณฑ์สุขภาพ และคอมมูนิตี้ให้เติบโตไปพร้อมกันในอีก 3–4 ปีข้างหน้า