ท่องเที่ยวสุขภาพคืออะไร และทำไมจึงกลายเป็นเครื่องยนต์รายได้ตัวใหม่
ท่องเที่ยวสุขภาพคือการเดินทางที่ผสมผสานจุดหมายปลายทางกับการดูแลร่างกายและจิตใจอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การรักษา การป้องกันโรค ไปจนถึงการส่งเสริมสุขภาพแบบองค์รวม ผู้เดินทางไม่ได้มองหาความบันเทิงชั่วคราว แต่ต้องการยืดช่วงชีวิตที่แข็งแรง ลดความเสี่ยงโรคเรื้อรัง และใช้เวลาพักผ่อนในสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการฟื้นฟูสุขภาพทั้งด้านการแพทย์และไลฟ์สไตล์ ทำให้การใช้จ่ายต่อทริปสูงขึ้น และเชื่อมโยงกับธุรกิจที่พักสุขภาพ ร้านอาหารบริการสุขภาพ คลินิก และสปามากกว่าการท่องเที่ยวแบบเดิม ภาพชัดขึ้นเมื่อมองเวทีสัมมนา “NEW TOURISM NEW ECONOMY: เจาะโอกาสเศรษฐกิจสุขภาพ พลิกอนาคตท่องเที่ยวไทย” ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 5 สิงหาคมที่ผ่านมา เพื่อแลกเปลี่ยนวิสัยทัศน์ระหว่างภาครัฐ เอกชน และผู้กำหนดนโยบายว่าท่องเที่ยวสุขภาพกำลังเปลี่ยนโครงสร้างเศรษฐกิจการท่องเที่ยวอย่างไร แก่นสำคัญคือการขยับจากการขายจำนวนคน ไปสู่การสร้างมูลค่าต่อหัวผ่านเศรษฐกิจสุขภาพหรือ wellness economy ที่กำลังเติบโตเร็วทั่วโลกและสร้างโอกาสใหม่ให้ผู้ประกอบการรีสอร์ตและที่พักสุขภาพ
| Spec | A | B |
|---|---|---|
| มุมมองหลักของท่องเที่ยว | เน้นปริมาณนักท่องเที่ยว | เน้นมูลค่าจากท่องเที่ยวสุขภาพ |
| เป้าหมายการเดินทาง | พักผ่อน-บันเทิง | ดูแล ป้องกัน และส่งเสริมสุขภาพ |
| ผลต่อรายได้ต่อหัว | ใช้จ่ายมาตรฐาน | ใช้จ่ายสูงกว่าทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ |

ตัวเลขที่บอกชัด: รายได้สูงขึ้น 35% และเศรษฐกิจสุขภาพแตะ 7.6% ของ GDP
จุดเปลี่ยนสำคัญที่ทำให้ท่องเที่ยวสุขภาพถูกจับตาไม่ใช่แค่ภาพลักษณ์ แต่คือเม็ดเงินที่ไหลเข้าสู่ระบบท่องเที่ยวอย่างจริงจัง เมื่อโรงพยาบาลเอกชนรายหนึ่งเปิดเผยว่ากลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพด้านท่องเที่ยวสุขภาพมีการใช้จ่ายเฉลี่ยสูงกว่าการท่องเที่ยวแบบทั่วไปถึง 35% ทั้งค่ารักษาและกิจกรรมประกอบ เช่น สปา นวด และบริการเสริมสุขภาพอื่น ๆ การใช้จ่ายระดับนี้สะท้อนว่ารีสอร์ตและที่พักสุขภาพที่ออกแบบรองรับไลฟ์สไตล์ดูแลสุขภาพมีโอกาสสร้างรายได้ต่อห้องสูงกว่าที่พักทั่วไปอย่างชัดเจน ด้านโครงสร้างเศรษฐกิจ ตัวเลขจาก Global Wellness Institute ระบุว่า wellness economy ในประเทศหนึ่งมีมูลค่าเท่ากับ 7.6% ของ GDP แต่ยังคิดเป็นเพียง 0.6% ของ wellness economy ของโลก หมายความว่าตลาดในประเทศมีฐานใหญ่พอสมควร แต่ยังมีเพดานเติบโตอีกมากเมื่อเทียบกับตลาดโลก ยิ่งเมื่อปีล่าสุดตลาดเวลเนสในประเทศเติบโต 10.1% ขณะที่ทั้งโลกเติบโต 7.9% ต่อปี ยิ่งตอกย้ำว่าภาคท่องเที่ยวที่ปรับตัวรับกระแสท่องเที่ยวสุขภาพย่อมมีโอกาสกินส่วนแบ่งเค้กเศรษฐกิจสุขภาพที่ขยายตัวเร็ว
| Spec | A | B |
|---|---|---|
| การใช้จ่ายนักท่องเที่ยว | ท่องเที่ยวทั่วไป | ท่องเที่ยวสุขภาพสูงกว่า 35% |
| สัดส่วน wellness economy ต่อ GDP | อื่น ๆ ในระบบเศรษฐกิจ | 7.6% ของ GDP |
| อัตราเติบโตตลาดเวลเนส | ทั่วโลก 7.9% | ในประเทศ 10.1% ต่อปี |

ที่พักสุขภาพใกล้โรงพยาบาล: จากความเสี่ยงสุขภาพสู่เทรนด์อสังหาฯ และรีสอร์ต
หนึ่งในแนวโน้มที่ชัดเจนของท่องเที่ยวสุขภาพคือการเกิดโมเดลที่พักสุขภาพและเรสซิเดนซ์ใกล้โรงพยาบาลหรือคลินิกเฉพาะทาง เทรนด์ที่เริ่มเห็นในญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ที่มีการซื้อที่อยู่อาศัยใกล้โรงพยาบาล กำลังสะท้อนมายังตลาดในเมืองใหญ่ เมื่อผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชนรายหนึ่งระบุว่าคนวัย 50 ปีขึ้นไปเริ่มตระหนักถึงความเสี่ยงภาวะหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมองอย่างเฉียบพลัน ซึ่งต้องแข่งกับเวลาเพียงไม่กี่นาทีเพื่อเข้ารับการรักษา สภาพการจราจรแออัดทำให้การมีบ้านหรือที่พักใกล้โรงพยาบาลกลายเป็นเรื่องความปลอดภัย ไม่ใช่แค่ความสะดวก จากมุมมองท่องเที่ยว สุขภาพและความเสี่ยงเหล่านี้ส่งผลให้ผู้เดินทางให้ความสำคัญกับจุดหมายที่มี medical facility รองรับ หากเกิดเหตุฉุกเฉินขณะพักผ่อน การมีโรงพยาบาลหรือคลินิกคุณภาพในระยะเดินหรือขับรถไม่นาน เป็นปัจจัยเลือกรีสอร์ตและที่พักสุขภาพมากขึ้น ผู้บริหารโรงพยาบาลรายเดียวกันชี้ว่ากำลังเกิด customer กลุ่มใหม่ที่เข้ามาอยู่อาศัยใกล้โรงพยาบาล และนั่นกำลังกลายเป็น “New Model” สำหรับผู้พัฒนาเรสซิเดนซ์ในเมืองใหญ่ รีสอร์ตที่มองเห็นจุดนี้ก่อนอาจผสานบริการตรวจสุขภาพ โปรแกรมฟื้นฟู และการดูแลฉุกเฉินเข้าไปในข้อเสนอของตน เพื่อยกระดับจากที่พักทั่วไปสู่ที่พักสุขภาพเต็มรูปแบบ
| Spec | A | B |
|---|---|---|
| ตำแหน่งที่ตั้ง | ใกล้แหล่งท่องเที่ยวทั่วไป | ใกล้โรงพยาบาลและคลินิกสุขภาพ |
| กลุ่มลูกค้าเป้าหมาย | นักท่องเที่ยวพักผ่อนทั่วไป | ผู้สูงวัย ครอบครัว และผู้รับการรักษา |
| บริการหลัก | ห้องพัก-สิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐาน | โปรแกรมตรวจ ฟื้นฟู และดูแลสุขภาพระยะสั้น-ยาว |

เศรษฐกิจสุขภาพในแผนพัฒนาเมือง และบทบาทของโครงการจากกลุ่มโรงพยาบาล
หากมองในระดับยุทธศาสตร์ เมืองและผู้ประกอบการไม่ได้มองท่องเที่ยวสุขภาพเป็นกระแสชั่วคราว แต่เป็นส่วนหนึ่งของการออกแบบเมืองเพื่อ Better Living หน่วยงานด้านการท่องเที่ยวได้ระบุชัดว่ากำลังขับเคลื่อนท่องเที่ยวจากยุคเน้นจำนวนมาเป็นยุค Value Over Volume ดึงกลุ่มนักท่องเที่ยวคุณภาพ พร้อมกำลังซื้อสูง และสนใจการดูแลสุขภาพระยะยาว เขาสรุปเป็น 5 Economy ใหม่ โดย Life Economy หรือการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพถูกยกเป็นเกมเชนเจอร์สำคัญที่ต้องผลักดันผ่านผลิตภัณฑ์และประสบการณ์ใหม่ ในภาพใหญ่ระดับโลก มูลค่าเศรษฐกิจสุขภาพเพิ่มจาก 4.7 ล้านล้านดอลลาร์ในปี 2019 เป็น 6.8 ล้านล้านดอลลาร์ในปี 2024 และมีแนวโน้มแตะ 9.8 ล้านล้านดอลลาร์ในปี 2029 แม้ตัวเลขสกุลเงินต่างประเทศไม่สะท้อนตรงกับค่าครองชีพในประเทศ แต่ชี้ชัดว่าบริษัทด้านการแพทย์และสุขภาพกำลังผลักดัน wellness economy ให้เป็น “Core Engine” ของการพัฒนาเมืองและเศรษฐกิจ ไม่เพียงแต่เน้นบริการรักษา แต่รวมการออกแบบสภาพแวดล้อมที่ผู้คนใช้ชีวิตทุกวัน ทั้งสวนสาธารณะ เส้นทางเดิน ระบบขนส่ง และที่พักสุขภาพ
| Spec | A | B |
|---|---|---|
| แนวทางท่องเที่ยว | เน้นจำนวนคน (Mass Tourism) | Value Over Volume เน้นมูลค่าและคุณภาพ |
| มุมมองเศรษฐกิจสุขภาพ | สินค้าเฉพาะกลุ่ม | เครื่องยนต์หลักขับเคลื่อนการพัฒนาเมือง |
| องค์ประกอบเมืองสุขภาพ | บริการแพทย์แยกส่วน | ผสานบริการแพทย์กับการออกแบบเมืองและสิ่งแวดล้อม |

BDMS และ BNH กับโมเดลที่พักสุขภาพและ Wellness Destination ที่จะเปลี่ยนรีสอร์ต
เมื่อเศรษฐกิจสุขภาพโตเร็ว ผู้เล่นรายสำคัญในด้านโรงพยาบาลและการแพทย์ย่อมไม่รอช้า หนึ่งในกลุ่มโรงพยาบาลใหญ่ได้พัฒนาโครงการ “เวย์ล่า” บนถนนสารสิน ใกล้สวนลุมพินี ให้เป็นโมเดลนำร่องของ wellness ecosystem ภายใต้วิสัยทัศน์ “Everyday Wellness for Everyone” โดยไม่ได้วางตำแหน่งเป็นเพียงโครงการอสังหาฯ แต่ผสาน wellness clinic, สินค้าสุขภาพ, อาหาร และบริการต่าง ๆ เข้ากับการใช้ชีวิตประจำวัน พร้อมดึงระบบด้านสุขภาพและบริการทางการแพทย์เข้าไปในส่วนที่พักและที่อยู่อาศัยทั้งระยะสั้นและระยะยาว เขามองว่าโครงการนี้จะยกระดับมูลค่าอุตสาหกรรมท่องเที่ยวสุขภาพได้ชัดเจนในอีก 3-4 ปีข้างหน้า ด้านโรงพยาบาลที่เน้นดูแลนักท่องเที่ยวสุขภาพโดยตรงอย่าง BNH ก็สะท้อนภาพว่าการท่องเที่ยวเพื่อรักษาตัว เช่น ผ่าตัดกระดูกสันหลังหรือทำคีโมหลายเดือน ทำให้ผู้ป่วยและครอบครัวต้องมีที่อยู่อาศัยระยะยาว และเกิดกิจกรรมท่องเที่ยวเสริม เช่น ช้อปปิ้ง สปา นวด และเสริมความงามในระหว่างพักฟื้น นี่คือโอกาสของรีสอร์ตและที่พักสุขภาพที่อยู่ใกล้โรงพยาบาลหรือศูนย์เวลเนส เพราะสามารถออกแบบแพ็กเกจพักผ่อน-รักษา-ฟื้นฟูในที่เดียว ตั้งแต่ห้องพักที่รองรับผู้ป่วย ไปจนถึงโปรแกรมดูแลใจและกายสำหรับญาติที่ร่วมเดินทาง ทั้งหมดนี้ชี้ว่า หากผู้ประกอบการรีสอร์ตจะตามทันแนวโน้มใหม่ ต้องคิดแบบพันธมิตรกับกลุ่มโรงพยาบาลและคลินิก พัฒนาที่พักสุขภาพที่เชื่อมข้อมูลสุขภาพ บริการแพทย์ และประสบการณ์ท่องเที่ยวอย่างเนียน โดยมีเป้าหมายไม่ใช่แค่เพิ่มรายได้ 35% ต่อหัว แต่สร้างเมืองและจุดหมายปลายทางที่คนอยากกลับมาใช้ชีวิตเพื่อสุขภาพซ้ำ ๆ ตามแนวคิด Wellness Destination ที่หน่วยงานท่องเที่ยวกำลังผลักดัน
| Spec | A | B |
|---|---|---|
| รูปแบบโครงการ | ที่พัก-รีสอร์ตทั่วไป | โครงการ wellness ecosystem อย่าง “เวย์ล่า” |
| บทบาทโรงพยาบาล | ดูแลเฉพาะการรักษา | เป็นแกนเชื่อมบริการสุขภาพกับที่พักและไลฟ์สไตล์ |
| โอกาสต่อรีสอร์ต | ขายห้องพักรายเที่ยว | ขายแพ็กเกจพักรักษา ฟื้นฟู และท่องเที่ยวสุขภาพครบวงจร |







