ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกัน

ดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ค้นพบความสนใจของคุณ ไปด้วยกันดีลจริง รีวิวตรงไปตรงมา และเรื่องราวการช้อปปิ้งจากคนที่มีความสนใจเดียวกับคุณ — ทุกวันบน ZestBuy

ผู้สูงวัยปลอดโรคมีเพียง 13%: 5 ทางยกระดับคุณภาพชีวิต

ผู้สูงวัยปลอดโรคมีเพียง 13%: 5 ทางยกระดับคุณภาพชีวิต
ความสนใจ|การใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี

สังคมสูงวัยต้องเริ่มรับมือก่อนป่วย

สังคมสูงวัยคือสังคมที่ประชากรอายุ 60 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนเพิ่มจนเปลี่ยนความต้องการด้านสุขภาพ การดูแล และการมีส่วนร่วมในชีวิตประจำวัน โดยคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุขึ้นกับทั้งสุขภาพกาย ความสัมพันธ์ และสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการใช้ชีวิตอย่างมีความหมาย นี่ไม่ใช่โจทย์เฉพาะของคนวัยเกษียณ แต่เป็นผลสะสมจากนโยบายและพฤติกรรมตลอดช่วงชีวิต เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 ราชบัณฑิตยสภาร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพจัดเวทีรำลึก ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์อรรถสิทธิ์ เวชชาชีวะ ครั้งที่ 2 พร้อมเสวนาเรื่องการปฏิรูปสังคมสูงวัยและการเสริมคุณค่ากายใจ ข้อมูลสำรวจสุขภาพประชาชนชี้ว่า สัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มจาก 8.1% ในปี 2538 เป็น 21.4% ในปี 2568 เกือบสามเท่า และประเทศกำลังมุ่งสู่สังคมสูงอายุสุดยอด ตัวเลขนี้ควรทำให้รัฐเร่งปรับระบบ ไม่ใช่รอให้ภาระโรคและการดูแลหนักขึ้น

ผู้สูงวัยปลอดโรคมีเพียง 13%: 5 ทางยกระดับคุณภาพชีวิต

โรคเรื้อรังผู้สูงวัยสะท้อนช่องโหว่ที่เริ่มตั้งแต่วัยทำงาน

เบาหวาน ความดันโลหิตสูง และไขมันในเลือดสูงรวมกันเป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรังที่พบในผู้สูงอายุ 12.2 ล้านคน หรือ 87% ของผู้สูงอายุที่เจ็บป่วย ขณะที่ผู้สูงวัยปลอดโรคมีเพียง 13% ผู้สูงอายุ 9.5 ล้านคนเป็นเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง คิดเป็น 68% ภาพนี้ทำให้การรณรงค์ปรับพฤติกรรมเมื่อเข้าสู่วัยสูงอายุอย่างเดียวไม่พอ ปัจจัยเสี่ยงอย่างการสูบบุหรี่ ดื่มสุรา และภาวะอ้วนเริ่มสะสมตั้งแต่วัยรุ่นและพบมากในวัยทำงาน ส่วนโรคเบาหวานและความดันเริ่มเพิ่มตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไป การป้องกันจึงต้องเข้าถึงคนก่อนเกิดโรค ไม่ใช่ฝากความรับผิดชอบไว้กับผู้ป่วยเมื่อความเสี่ยงสะสมมานานแล้ว หลักฐานจากการสำรวจยังชี้ว่า การมีปัจจัยสุขภาพดี 5 ถึง 7 ข้อจากทั้งหมด 7 ข้อสัมพันธ์กับการลดการเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือด 72% หากแนวโน้มสุขภาพดีลดลงต่อเนื่อง อีก 10 ปีข้างหน้าโจทย์จะยิ่งหนักขึ้น

สุขภาพผู้สูงอายุไม่ได้วัดแค่การไม่มีโรค

นโยบายสุขภาพผู้สูงอายุควรวัดว่าคนยังทำสิ่งที่มีคุณค่าและมีความหมายต่อตนเองได้เพียงใด ไม่ใช่ดูเพียงผลตรวจหรือจำนวนโรค แนวคิดการสูงวัยอย่างมีสุขภาวะให้ความสำคัญกับความสามารถเชิงหน้าที่ 5 ด้าน ได้แก่ การตอบสนองความต้องการพื้นฐาน การเรียนรู้และตัดสินใจ การเคลื่อนไหว การสร้างความสัมพันธ์ และการมีส่วนร่วมทำประโยชน์ต่อสังคม ความเปราะบางทางสังคมก็ต้องได้รับการคัดกรองควบคู่กับความเปราะบางทางกาย โดยพิจารณาการแยกตัว ความเหงา และการขาดทรัพยากร บทบาท หรือแรงสนับสนุนที่จำเป็น ภาวะเหล่านี้เชื่อมโยงกับสุขภาพกายที่แย่ลง ภาวะซึมเศร้า ความพิการ และคุณภาพชีวิตที่ลดลง พบความเปราะบางทางสังคม 18.8% และในโรงพยาบาลสูงถึง 47.3% อย่างไรก็ดี การคัดพบปัญหาแต่ไม่มีผู้ประสานงานเชื่อมผู้ป่วยกับกิจกรรมในชุมชนย่อมไม่พอ ระบบบริการจึงต้องทำให้การส่งต่อไปสู่ความช่วยเหลือในพื้นที่เกิดขึ้นจริง

ห้าด้านนโยบายผู้สูงอายุที่ต้องทำให้เกิดผล

ข้อเสนอเชิงนโยบาย 5 ด้านที่นำเสนอในเวทีมุ่งสร้างสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืนและมีคุณภาพ ไม่ควรถูกมองเป็นรายการแยกส่วน แต่เป็นกรอบที่ต้องเชื่อมการป้องกันโรคกับชีวิตจริงของผู้คน ข้อเสนอประกอบด้วย

  1. ปรับนโยบายสาธารณะและสิ่งแวดล้อมให้เอื้อต่อสุขภาพทุกวัย ตั้งแต่ลดปัจจัยเสี่ยงในช่วงต้นชีวิต ไปจนถึงจัดการอุบัติเหตุและสิ่งกระตุ้นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง
  2. ออกแบบระบบบริการสาธารณสุขใหม่ โดยเน้นสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคควบคู่กับการรักษา
  3. ทำให้ชุมชนและท้องถิ่นมีบทบาทช่วยผู้สูงอายุเข้าถึงกิจกรรม ความสัมพันธ์ และการสนับสนุนที่ตรงกับความต้องการ
  4. พัฒนาสภาพแวดล้อมทางกายภาพและการเดินทางให้ปลอดภัย เข้าถึงได้ และลดความเสี่ยงหกล้มหรือพลัดหลง
  5. ส่งเสริมการเรียนรู้ การทำงาน และการมีส่วนร่วมทางสังคม เพื่อให้ผู้สูงอายุยังมีบทบาทและทำสิ่งที่เห็นคุณค่าได้

ข้อเสนอเหล่านี้จะมีความหมายก็ต่อเมื่อรัฐจัดระบบให้บริการป้องกันเข้าถึงคนวัยรุ่นและวัยทำงานด้วย พร้อมเชื่อมการคัดกรองทางคลินิกกับผู้ประสานงานในชุมชน การลงทุนกับสภาพแวดล้อมและแรงสนับสนุนทางสังคมจึงสำคัญไม่แพ้การรักษาโรคเมื่อเกิดขึ้นแล้ว

บทสรุป: เปลี่ยนจากดูแลปลายเหตุสู่การสร้างชีวิตที่มีคุณภาพ

ตัวเลขผู้สูงวัยปลอดโรคเพียง 13% เป็นสัญญาณชัดว่าการดูแลแบบรอให้ป่วยแล้วรักษาไม่เพียงพอ การรับมือสังคมสูงวัยต้องเริ่มตั้งแต่วัยเด็กและวัยทำงาน พร้อมสร้างระบบบริการที่ป้องกันโรคได้จริง และไม่ละเลยความเหงา การแยกตัว หรือการขาดแรงสนับสนุน นโยบายผู้สูงอายุที่ดีจึงต้องมองคนทั้งชีวิตและทั้งบริบท ไม่ใช่แยกสุขภาพออกจากสังคม เป้าหมายไม่ควรจำกัดอยู่ที่การมีอายุยืน แต่ต้องทำให้ผู้สูงอายุเคลื่อนไหวได้ ตัดสินใจได้ รักษาความสัมพันธ์ และมีส่วนร่วมในสิ่งที่ตนเห็นความหมาย หากรัฐเร่งทำให้ข้อเสนอทั้งห้าด้านเชื่อมกันได้ สุขภาพผู้สูงอายุและคุณภาพชีวิตก็มีโอกาสดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม

ZestBuy ได้รับค่าคอมมิชชั่นเมื่อคุณช้อปผ่านลิงก์ของเรา โดยคุณไม่ต้องจ่ายเพิ่ม

You May Also Like

Comments
พูดอะไรบางอย่าง...
ยังไม่มีความคิดเห็น มาเป็นคนแรกที่แบ่งปันความคิดเห็นของคุณ!