อากรขาเข้าออนไลน์คืออะไร และใครเห็นชอบมาตรการ
อากรขาเข้าออนไลน์คือภาษีศุลกากรที่เรียกเก็บกับสินค้าจากต่างประเทศซึ่งผู้บริโภคสั่งผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซและส่งเข้ามาทางพัสดุ โดยอัตราที่ใช้ขึ้นอยู่กับพิกัดศุลกากรของสินค้า ไม่ใช่อัตราเดียวสำหรับทุกชิ้น และเพดานสูงสุดอยู่ที่ 30% คณะรัฐมนตรีเห็นชอบปรับหลักเกณฑ์ตามข้อเสนอของกระทรวงการคลัง ให้กลับไปจัดเก็บตามพิกัดอัตราศุลกากรที่กำหนด สำหรับผู้ซื้อ ข่าวนี้หมายถึงต้นทุนช้อปของจากต่างประเทศอาจเพิ่มขึ้น แต่การพาดหัวว่าแพงขึ้น 30% ไม่ได้แปลว่าทุกชิ้นจะถูกบวกอากรในอัตรานั้น การเปลี่ยนแปลงมุ่งยกเลิกการลดอัตราอากรเป็นการทั่วไป ไม่ใช่การตั้งอัตราใหม่ 30% ครอบจักรวาล จุดที่ควรจับตาจึงเป็นพิกัดสินค้าและต้นทุนจริงที่แพลตฟอร์มหรือผู้ขายแจ้งก่อนชำระเงิน มากกว่าการใช้ตัวเลขสูงสุดเป็นข้อสรุปกับทุกคำสั่งซื้อ

เหตุผลที่ปรับเกณฑ์ และกำหนดเริ่มใช้
เหตุผลของมาตรการมีทั้งการลดความเหลื่อมล้ำในการแข่งขันระหว่างผู้ขายต่างประเทศกับผู้ประกอบการไทย และการรับมือปัญหาสำแดงราคาหรือพิกัดต่ำกว่าความจริง กรมศุลกากรระบุว่ามีพัสดุอีคอมเมิร์ซจากต่างประเทศมากกว่า 241 ล้านกล่อง ขณะที่กำลังตรวจสอบมีจำกัด จึงเห็นว่าการกลับไปใช้อัตราตามพิกัดจะช่วยให้ตรวจสอบได้มีประสิทธิภาพขึ้น กำหนดการที่รายงานคือมาตรการมีผลหลังพ้น 15 วันนับจากประกาศในราชกิจจานุเบกษา และคาดว่าจะเริ่มไม่เกินวันที่ 1 มกราคม 2570 นี่เป็นกำหนดคาดการณ์ ไม่ควรเข้าใจว่าเริ่มใช้แน่นอนในวันดังกล่าวโดยไม่ต้องรอประกาศอย่างเป็นทางการ กรมศุลกากรประเมินว่าอากรขาเข้าจากพัสดุจะเพิ่มจากราว 4,800 ล้านบาทเป็น 11,100 ล้านบาทต่อปี หรือเพิ่มประมาณ 6,300 ล้านบาท โดยยังไม่รวมผลจากการขยายฐานภาษีมูลค่าเพิ่ม

สินค้าไหนอาจได้รับผล และราคาอาจขยับแค่ไหน
ผลกระทบแตกต่างตามหมวดสินค้า ตัวอย่างที่รายงานระบุว่าปรับขึ้นเป็น 30% ได้แก่ ของทำด้วยพลาสติกจาก 10% เครื่องประดับเทียมและต่างหูจาก 0% กระเป๋าจาก 20% อุปกรณ์ออกกำลังกายจาก 10% อุปกรณ์สื่อสารจาก 0% และแว่นตาจาก 5% ส่วนเสื้อผ้ามีอัตรา 30% อยู่แล้ว จึงไม่มีการเปลี่ยนแปลงในส่วนนี้ อย่างไรก็ดี อัตราอากรไม่เท่ากับสัดส่วนที่ราคาหน้าจอจะเพิ่มโดยอัตโนมัติ เพราะผู้ขายหรือแพลตฟอร์มอาจรับภาระบางส่วน และการส่งผ่านต้นทุนสู่ราคาขายอาจไม่เต็มจำนวน อีกทั้งสินค้าบางรายการมีเพดานต่ำกว่า 30% เช่น สว่านและไขควงชนิดถอดเปลี่ยนหัวได้ซึ่งมีเพดาน 25% การเหมารวมว่าสินค้านำเข้าทุกชิ้นจะแพงขึ้น 30% จึงคลาดเคลื่อน และอาจทำให้ผู้ซื้อประเมินค่าใช้จ่ายเกินจริง

ก่อนสั่งซื้อ ควรตรวจอะไรบ้าง
ขอบเขตหลักของมาตรการคือสินค้าที่สั่งผ่านแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจากต่างประเทศและนำเข้าทางช่องทางเร่งด่วนหรือไปรษณีย์ระหว่างประเทศ ส่วนการนำเข้าแบบค้าส่ง พิธีการศุลกากรปกติ และสินค้าที่ใช้สิทธิภายใต้ความตกลงการค้าเสรี ยังคงเป็นไปตามเงื่อนไขเดิม ก่อนจ่ายเงิน ผู้ซื้อควรตรวจสอบว่าสินค้าส่งจากต่างประเทศหรือไม่ ช่องทางนำเข้าเป็นแบบใด อัตราอากรตามหมวดสินค้าเท่าไร และราคาที่แสดงรวมอากรกับภาษีที่เกี่ยวข้องแล้วหรือยัง ควรดูข้อมูลการนำเข้าและการคืนเงินจากแพลตฟอร์มให้ชัด เพราะยอดที่เห็นตอนเลือกสินค้าอาจไม่ใช่ยอดสุทธิหากมีค่าใช้จ่ายปลายทางเพิ่มเติม เมื่อประกาศลงราชกิจจานุเบกษาแล้ว ให้ตรวจวันเริ่มใช้และรายละเอียดพิกัดจากข้อมูลทางการอีกครั้ง การเตรียมตัวเช่นนี้มีประโยชน์กว่าการรีบซื้อเพราะกลัวว่าสินค้าทุกชิ้นจะถูกเก็บในอัตราสูงสุด
ข้อสรุปคือภาษีสินค้านำเข้าอาจทำให้การซื้อบางหมวดมีต้นทุนสูงขึ้น และมาตรการนี้มีเหตุผลด้านการแข่งขันกับการบังคับใช้กฎหมาย แต่ตัวเลข 30% เป็นเพดาน ไม่ใช่คำตอบของสินค้าทุกชิ้น ผู้ซื้อควรแยกให้ได้ว่ารายการใดอยู่ในขอบเขต ตรวจอัตราตามพิกัด และรอรายละเอียดวันเริ่มใช้ที่ประกาศอย่างเป็นทางการ ภาษีอีคอมเมิร์ซจึงเป็นเรื่องที่ควรคำนวณก่อนกดสั่ง ไม่ใช่เหตุให้สรุปว่าการช้อปจากต่างประเทศจะแพงขึ้นเท่ากันทั้งหมด






