Metabones EF-X adapter คืออะไร และทำไมช่างภาพ Fujifilm ควรสนใจ
Metabones EF-X adapter คืออะแดปเตอร์ที่ออกแบบมาเพื่อเชื่อมเลนส์ Canon EF เข้ากับกล้อง Fujifilm X mount โดยรองรับการสื่อสารสัญญาณโฟกัส รูรับแสง และกันสั่นอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อให้การใช้งานเลนส์เก่าบนบอดี้มิเรอร์เลสยุคใหม่ทำงานได้ใกล้เคียงเลนส์เนทีฟมากที่สุด เป็นทางออกสำหรับคนที่มีชุดเลนส์ Canon อยู่แล้วแต่ต้องการย้ายหรือเพิ่มระบบไปใช้กล้อง Fujifilm โดยไม่ต้องขายเลนส์เดิมทิ้งหรือเริ่มสะสมใหม่ทั้งหมด หัวใจสำคัญของการเปิดตัวครั้งนี้คือ Metabones ปรับไลน์ EF-X ใหม่ทั้งหมดเป็น 4 รุ่น แบ่งเป็น Speed Booster ULTRA 0.71x II+ และ Smart Adapter II+ อย่างละสองแบบ คือรุ่นปกติและรุ่น CINE เพื่อจับทั้งสายภาพนิ่งและสายวิดีโอในคราวเดียว นี่ไม่ใช่การอัปเดตแบบเครื่องสำอาง เพราะมีเทคโนโลยี TruePDAF เข้ามาเป็นตัวเปลี่ยนเกมสำหรับการโฟกัสของเลนส์แปลงบน Fujifilm อย่างชัดเจน
TruePDAF autofocus จุดเปลี่ยนที่ทำให้เลนส์แปลงโฟกัสได้อย่างมั่นใจ
จุดที่ทำให้ Metabones EF-X adapter รอบนี้น่าสนใจมากกว่ารุ่นก่อน คือการใส่ระบบ TruePDAF autofocus เข้ามาเพื่อยกระดับประสบการณ์โฟกัสของเลนส์ Canon EF บนบอดี้ Fujifilm X ให้ลื่นขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เทคโนโลยีนี้เก็บโปรไฟล์เลนส์มากกว่า 100 รุ่นไว้ในเฟิร์มแวร์ เมื่ออะแดปเตอร์พบเลนส์ที่ตรงกับฐานข้อมูล ไฟ LED บนตัวอะแดปเตอร์จะเปลี่ยนเป็นสีม่วงเพื่อบอกว่ากำลังส่งข้อมูลเลนส์เพิ่มเติมไปยังกล้อง ข้อมูลที่มากขึ้นทำให้ระบบโฟกัสแบบ Phase Detection ตัดสินใจได้เร็วขึ้น ลดอาการล่าช้าหรือไล่โฟกัสไปมาที่ช่างภาพสายแปลงเลนส์คุ้นเคยกันดี คำยืนยันที่น่าสนใจคือ Metabones ระบุว่าแม้เลนส์จะไม่อยู่ในรายการ TruePDAF ระบบ PDAF ก็ยังทำงานได้ด้วยประสิทธิภาพที่ดีอยู่แล้ว และตัวอะแดปเตอร์จะค่อยๆ เรียนรู้พฤติกรรมเลนส์จากการใช้งานปกติและบันทึกลงหน่วยความจำถาวรเมื่อปิดกล้อง ทำให้กลายเป็นอะแดปเตอร์ที่ปรับตัวดีขึ้นเองตามการใช้งานจริง อย่างไรก็ตาม ข้อจำกัดสำคัญคือผู้ใช้ต้องมีบอดี้ Fujifilm ระดับสูงที่รองรับ PDAF เช่น X-H series, X-T2 ขึ้นไป หรือ X-Pro2 ขึ้นไป มิฉะนั้นกล้องบางรุ่นจะย้อนกลับไปใช้ระบบโฟกัสแบบ Contrast Detection ที่ช้ากว่า
Speed Booster ULTRA II+ กับ Smart Adapter II+ เลือกแบบไหนให้เข้ากับสไตล์งาน
การตัดสินใจใหญ่ของคนที่อยากใช้ Metabones EF-X adapter คือจะเลือก Speed Booster ULTRA II+ หรือ Smart Adapter II+ เพราะทั้งสองแนวคิดตอบโจทย์ต่างกันชัดเจน สายที่อยากได้หน้าตาใกล้ฟูลเฟรมพร้อมแสงเพิ่มควรมองไปที่ Speed Booster ULTRA 0.71x II+ ซึ่งมีชิ้นเลนส์ภายในช่วยลด crop factor จาก 1.5x เหลือประมาณ 1.07x และเพิ่มความสว่างอีกหนึ่งสต็อปตามข้อมูลของบริษัท ผลคือเลนส์ซูมมืออาชีพ f/2.8 อย่าง 24-70mm และ 70-200mm สามารถถูกเปลี่ยนให้กลายเป็นเลนส์ซูมไวแสงระดับประมาณ 17-50mm f/2.0 และ 50-142mm f/2.0 ได้ในตัวเดียว ในทางกลับกัน Smart Adapter II+ ไม่มีชิ้นเลนส์ลดระยะ จึงเหมาะกับคนที่ต้องการมุมมองแบบ APS-C ตามเดิม แต่ต้องการระบบสื่อสารที่ครบทั้งโฟกัส รูรับแสง และกันสั่นระหว่างเลนส์กับกล้องโดยไม่เพิ่มชิ้นเลนส์เข้าไปในทางเดินแสง ทั้งสองแบบมีให้เลือกทั้งรุ่นปกติและรุ่น CINE ที่เพิ่มกลไกล็อกเลนส์แบบ positive-lock เพื่อให้ไม่มีระยะหลวมขณะโฟกัสหรือซูม เหมาะกับงานวิดีโอที่เน้นการหมุนโฟกัสและซูมหนักๆ ผู้ใช้จึงต้องถามตัวเองก่อนว่าให้ความสำคัญกับมุมมองภาพหรือความเรียบง่ายของทางเดินแสงมากกว่ากัน
ใครควรขยับมาใช้ Metabones EF-X adapter และใครอยู่กับของเดิมต่อได้
สำหรับคนที่ถือเลนส์ Canon EF อยู่แล้วและกำลังใช้หรือวางแผนจะใช้กล้อง Fujifilm X mount การมาของ Metabones EF-X adapter รอบนี้แทบจะเป็นคำเชิญตรงๆ ให้พิจารณาย้ายระบบโดยไม่ต้องเสียคลังเลนส์เดิมไป เพราะมันเปิดทางให้เลนส์ EF ทำงานบน Fujifilm X ได้พร้อมโฟกัสอัตโนมัติและกันสั่นในบอดี้ที่ตอบสนองเร็วระดับ PDAF และ IBIS ที่รองรับในรุ่นใหม่ๆ สายวิดีโอที่อยากได้มุมภาพใกล้ฟูลเฟรม แสงเพิ่มหนึ่งสต็อป และกลไก positive-lock ควรมองตรงไปที่ CINE Speed Booster ULTRA II+ ส่วนสายภาพนิ่งที่ต้องการความยืดหยุ่นแต่ไม่เน้นวิดีโอหนักก็เลือก Speed Booster ULTRA II+ หรือ Smart Adapter II+ รุ่นปกติได้ตามงบและสไตล์งาน อย่างไรก็ตาม หากคุณมี Metabones Mark II อยู่แล้ว ยังไม่จำเป็นต้องรีบเปลี่ยนบอดี้อะแดปเตอร์ เพราะบริษัทเปิดให้อัปเดตเฟิร์มแวร์เป็นเวอร์ชัน 1.70 ฟรีเพื่อใช้งาน TruePDAF บนตัวเดิมได้ทันที ส่วนผู้ใช้ Mark I ก็ได้เฟิร์มแวร์รุ่นลดรูปที่ปรับปรุงโฟกัสดีกว่าเวอร์ชันก่อน แม้จะถึงเพดานฮาร์ดแวร์และจะไม่มีการปรับปรุงประสิทธิภาพโฟกัสต่อไป แต่ยังได้รับการแก้บั๊กในอนาคตอยู่ ถ้าระบบที่มีตอบโจทย์งานแล้ว การอัปเดตเฟิร์มแวร์อาจเป็นทางเลือกที่คุ้มค่ากว่าการซื้ออะแดปเตอร์ใหม่ทันที
ข้อสรุป: Metabones EF-X ทำให้การย้ายจาก Canon EF สู่ Fujifilm เป็นเรื่องสมเหตุสมผล
เมื่อมองภาพรวม Metabones EF-X adapter รุ่นใหม่กำลังส่งสัญญาณชัดว่าการใช้เลนส์ Canon EF บน Fujifilm X ไม่ใช่การฝืนระบบอีกต่อไป แต่เป็นทางเลือกที่มีเหตุผลทั้งในเชิงคุณภาพ ภาพ และการลงทุน TruePDAF ทำให้โฟกัสแบบ PDAF ของเลนส์แปลงก้าวเข้าใกล้เลนส์เนทีฟมากกว่าที่เคย ขณะที่ Speed Booster ULTRA II+ ก็ช่วยลดข้อจำกัดของเซ็นเซอร์ APS-C ในมุมมองและปริมาณแสงอย่างชัดเจน แน่นอนว่ามีข้อจำกัดเรื่องบอดี้ที่ต้องรองรับ PDAF และผู้ใช้ Mark I จะไม่เห็นการพัฒนาด้านโฟกัสเพิ่มจากนี้แล้ว แต่การเปิดทางให้อัปเดตเฟิร์มแวร์ทั้งรุ่นใหม่และรุ่นเก่าก็สะท้อนว่าผู้ผลิตไม่ได้ทอดทิ้งฐานผู้ใช้เดิมง่ายๆ หากคุณกำลังลังเลระหว่างการเริ่มสะสมเลนส์ใหม่กับการใช้คลัง Canon EF ที่มีอยู่ Metabones EF-X adapter ทำให้คำตอบเอนเอียงไปทางการรักษาชุดเลนส์เดิม แล้วใช้เมาท์ Fujifilm เป็นพื้นที่สร้างงานใหม่แทน นั่นคือคุณค่าที่แท้จริงของอะแดปเตอร์รุ่นนี้
