ชิป Nvidia ยังเป็นทางลัดสู่การแข่งขัน AI
ชิป AI Nvidia คือหน่วยประมวลผลกราฟิกที่รองรับการคำนวณข้อมูลจำนวนมากพร้อมกัน จึงถูกใช้ฝึกและใช้งานระบบปัญญาประดิษฐ์ โดยความเร็วและความสะดวกในการพัฒนาโมเดลทำให้ชิปเหล่านี้ยังมีความสำคัญต่อการแข่งขัน AI ของจีน แม้ผู้ผลิตในประเทศกำลังสร้างทางเลือกของตนเองก็ตาม
แรงเร่งของการแข่งขันเกิดขึ้นหลัง ChatGPT เปิดตัวในปี 2022 และทำให้รัฐบาลกับบริษัทเทคโนโลยีทั่วโลกหันมาลงทุนด้าน AI มากขึ้น ข้อได้เปรียบของ Nvidia จึงไม่ได้อยู่ที่ตัวชิปเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การช่วยให้การฝึกโมเดลขั้นสูงทำได้เร็วและง่ายกว่า การมีทางเลือกในประเทศจึงยังไม่เท่ากับการทดแทนได้ทันที โดยเฉพาะเมื่อการใช้ชิปจีนอาจใช้เวลานานกว่าและต้องอาศัยความพยายามทางเทคนิคเพิ่มขึ้น

ข้อจำกัดส่งออกชิปไม่ได้ปิดทุกช่องทาง
วอชิงตันห้ามส่งออก GPU ระดับสูงสุดอย่าง Blackwell และ Rubin ไปจีน โดยให้เหตุผลด้านความมั่นคงและความเสี่ยงต่อการใช้งานทางทหาร ขณะเดียวกันมีการผ่อนปรนให้ขาย H200 ซึ่งมีประสิทธิภาพต่ำกว่ารุ่นสูงสุดได้ภายใต้เงื่อนไข และสหรัฐฯ เก็บรายได้จากการขาย 25% ทว่าการอนุญาตไม่ได้แปลว่าการจัดส่งจะราบรื่น เพราะกฎยังเป็นอุปสรรค และมีรายงานว่าปักกิ่งสนใจชิปดังกล่าวไม่มากนัก
รายงานเรื่องการเข้าถึงชิปขั้นสูงชี้ให้เห็นว่าการควบคุมปลายทางซับซ้อนกว่าการห้ามส่งของตรง บริษัทจีนอาจเช่าพลังประมวลผลจากศูนย์ข้อมูลในประเทศที่สาม โดยมีตัวอย่าง GPU ในยะโฮร์ของมาเลเซียที่ลูกค้าในเซินเจิ้นสามารถล็อกอินใช้งานจากระยะไกลได้ ดังนั้น ข้อจำกัดส่งออกชิปอาจจำกัดการซื้อขายโดยตรง แต่ไม่ได้ตัดการเข้าถึงกำลังประมวลผลทั้งหมด
DeepSeek และ Huawei เร่งสร้างทางเลือก แต่ยังมีช่องว่าง
Huawei เป็นคู่แข่งสำคัญของ Nvidia ในจีน และกำลังพัฒนาชิป AI รุ่นถัดไป โดยบริษัทประกาศว่าจะพร้อมใช้งานในไตรมาสแรกของปี 2027 ซึ่งเร็วกว่ากำหนดเดิมสามไตรมาส ส่วน DeepSeek มีรายงานว่าจะใช้ชิปของ Huawei ฝึกโมเดล AI ขนาดใหญ่รุ่นต่อไป หากความร่วมมือนี้เกิดขึ้นจริง ย่อมเป็นสัญญาณว่าผู้พัฒนาโมเดลจีนกำลังช่วยสร้างตลาดให้ชิปในประเทศ ไม่ใช่แค่รอให้ผู้ผลิตพัฒนาฮาร์ดแวร์อยู่ฝ่ายเดียว
อย่างไรก็ดี การเร่งพัฒนาชิป AI จีนยังไม่ลบข้อได้เปรียบของ Nvidia ในทันที ชิปภายในประเทศอาจทำงานได้ แต่การฝึกโมเดลอาจใช้เวลานานกว่าและต้องปรับงานทางเทคนิคมากกว่า จึงควรมอง DeepSeek Huawei เป็นความพยายามลดการพึ่งพาในระยะต่อไป มากกว่าจะเป็นหลักฐานว่าจีนไม่ต้องใช้เทคโนโลยี Nvidia แล้ว
รายงานการจัดหาชิปสะท้อนภาพที่ยังไม่คลี่คลาย
ประเด็นห่วงโซ่อุปทานกลับมาเป็นที่สนใจ หลังมีรายงานต้องสงสัยเกี่ยวกับการเข้าถึงชิปขั้นสูง และคณะกรรมการบริหาร Nvidia ประกาศว่าจะเริ่มสอบสวนอิสระเรื่องความสัมพันธ์ระหว่าง Jensen Huang กับ Alice Huang ผู้บริหารบริษัทเทคโนโลยี Megaspeed ในสิงคโปร์ รายงานอีกชิ้นระบุว่า DeepSeek ใช้ชิปหลายพันชิ้นที่ถูกถอดประกอบในต่างประเทศก่อนนำเข้า แต่ DeepSeek ไม่ให้ความเห็น และ Nvidia ระบุว่าไม่พบหลักฐานการลักลอบนำเข้า ทั้งยังเห็นว่าเรื่องดังกล่าวไม่น่าเกิดขึ้น
ข้อกล่าวอ้างเหล่านี้ยังไม่ใช่ข้อยืนยันว่ามีการฝ่าฝืนกฎ แต่ทำให้เห็นว่าการติดตามว่าใครใช้ชิปที่ตั้งอยู่ในประเทศใดทำได้ยาก เมื่อมีทั้งการเช่าเซิร์ฟเวอร์ การใช้งานจากระยะไกล และรายงานการนำชิ้นส่วนเข้าประเทศอย่างลับ ๆ ภาพรวมจึงไม่ใช่การเลือกระหว่าง Nvidia กับชิปจีนแบบขาวดำ
ข้อสรุปคือจีนยังต้องพึ่งชิป Nvidia ในการแข่งขัน AI ระยะใกล้ เพราะชิปเหล่านี้ช่วยเร่งการพัฒนาโมเดล ขณะที่ Huawei และผู้พัฒนาจีนกำลังสร้างทางเลือกเพื่อเพิ่มความเป็นอิสระในระยะยาว ความสำเร็จจะไม่ได้วัดเพียงว่าผลิตชิปได้หรือไม่ แต่ต้องดูด้วยว่าชิปเหล่านั้นทำงานได้เร็วและคุ้มแรงพอจะลดการพึ่งพา Nvidia ได้จริงหรือไม่







