Canon RF 90mm macro คืออะไร และทำไมสิทธิบัตรนี้จึงน่าสนใจ
Canon RF 90mm macro คือแนวคิดเลนส์ฟิกซ์ระยะ 90 มม. รูรับแสง f/2.8 พร้อมกำลังขยาย 1:1 สำหรับเมาท์ RF ที่ถูกเปิดเผยผ่านข้อมูลสิทธิบัตร โดยออกแบบให้เป็นเลนส์แมโครคาแนนขนาดกะทัดรัด มีระบบกันสั่นในตัวและใช้มอเตอร์ STM เพื่อรองรับทั้งงานภาพนิ่งและวิดีโอ ผู้ใช้กล้องมิเรอร์เลสฟูลเฟรมและ APS C จึงคาดหวังเลนส์แมโครที่ถือถ่ายได้ง่าย น้ำหนักเบา และราคาเข้าถึงได้มากขึ้นเมื่อเทียบกับเลนส์เกรดระดับสูงในระบบเดียวกัน หัวใจของเรื่องนี้คือ สิทธิบัตรล่าสุดระบุว่าเลนส์ใหม่ที่ตลาดเคยหวังว่าจะเป็นการสืบทอด EF 180mm f/3.5L กลับถูกออกแบบมาในรูปของ RF 90mm f/2.8 IS STM Macro แทน เปลี่ยนทิศจากเลนส์เทเลแมโครระยะไกล มาเป็นทางยาวโฟกัสกลางแบบคอมแพกต์เจาะกลุ่มผู้ใช้ทั่วไปมากขึ้น ซึ่งสะท้อนทิศทางว่าผู้ผลิตไม่ได้โฟกัสแค่มือโปรระดับสูง แต่ต้องการปิดช่องว่างเลนส์แมโครราคาย่อมเยาในระบบ RF ด้วย
จาก EF 180mm สู่ RF 90mm การหันหลังให้เทเลไกลเพื่อจับตลาดกว้าง
ตลาดเคยคาดกันมานานว่าเลนส์แมโครตัวต่อไปบนเมาท์ RF จะเป็นการนำ EF 180mm f/3.5L มาปรับให้เข้ากับระบบใหม่ แต่ข้อมูลสิทธิบัตรล่าสุดบอกชัดว่าความคาดหวังนั้นกำลังจะถูกแทนที่ด้วย RF 90mm f/2.8 IS STM Macro การลดทางยาวโฟกัสจาก 180 มม. ลงมาเป็น 90 มม. ไม่ใช่แค่เรื่องตัวเลข แต่เป็นการเปลี่ยนปรัชญาออกแบบจากเลนส์เฉพาะทางสำหรับมืออาชีพสายเทคนิค ไปสู่เลนส์ที่คนเล่นภาพนิ่งและวิดีโอทั่วไปใช้ได้สะดวกกว่า ข้อดีของการเลือก 90 มม. คือสมดุลระหว่างระยะทำงานแมโครที่ยังรักษาระยะห่างจากวัตถุได้ดี กับการนำไปใช้เป็นเลนส์ถ่ายคนหรือภาพบุคคลบนฟูลเฟรม โดยในสิทธิบัตรยังระบุชุดเลนส์อีกหลายทางยาวโฟกัส เช่น 100mm f/2.8, 130mm f/2.8 และ 180mm f/4.0 ที่ใช้ออกแบบต่างจากเลนส์ L series แมโครปัจจุบันแต่ยังรองรับการขยายแบบ Life size หรือ 1:1 แสดงว่าผู้ผลิตกำลังทดลองแพลตฟอร์มเลนส์แมโครสายใหม่ทั้งชุด ไม่ใช่แค่ตัวเดียวแล้วจบ
โครงสร้างออปติคและระบบ autofocus macro ที่เน้นเบา เล็ก และถือถ่ายง่าย
รายละเอียดในสิทธิบัตร RF 90mm f/2.8 IS STM Macro เปิดให้เห็นแนวคิดการออกแบบเลนส์แมโครคาแนนที่แตกต่างจากเลนส์ L อย่างชัดเจน เลนส์ใช้โครงสร้างแบ่งเป็น 5 กลุ่มเลนส์จัดเรียงด้วยกำลังรวมแบบบวก ลบ บวก บวก ลบ และใช้การโฟกัสภายในโดยปล่อยให้กลุ่มเลนส์แรกและกลุ่มที่ห้าอยู่กับที่ ขณะที่กลุ่มที่สองและสี่เคลื่อนที่บนรางของตัวเองเพื่อสร้างกำลังขยาย 1:1 แนวคิดนี้สอดคล้องกับคำอธิบายในสิทธิบัตรว่าเป็นโครงสร้าง 5 กลุ่ม พร้อมกลุ่มโฟกัสภายในสองชุดเคลื่อนสวนกัน เพื่อได้กำลังขยาย Life size และลดการหายใจของโฟกัสหรือ Focus breathing เมื่อโฟกัสเข้าใกล้ ระบบ autofocus macro ที่ใช้มอเตอร์ STM ทำงานร่วมกับกลุ่มเลนส์ที่เคลื่อนภายใน ช่วยให้การโฟกัสมีเสียงเงียบและเคลื่อนนุ่ม เหมาะสำหรับวิดีโอและการถ่ายวัตถุมีชีวิตอย่างแมลงหรือสัตว์เล็กที่ไวต่อเสียง การที่กระบอกหน้าไม่ยืดออกเมื่อโฟกัสใกล้ยังลดโอกาสชนกับวัตถุ และทำให้การถือถ่ายแมโครด้วยมือเปล่าพร้อมระบบกันสั่น IS มีความมั่นใจมากขึ้นสำหรับคนที่ไม่อยากแบกขาตั้งกล้องตลอดเวลา
การเติมช่องว่างเลนส์แมโครสายประหยัดในระบบ RF และผลกระทบต่อผู้ใช้
ปัจจุบันผู้ใช้กล้องเมาท์ RF ต้องเลือกระหว่าง RF 85mm f/2 Macro IS STM ซึ่งให้กำลังขยายสูงสุดเพียง 1:2 หรือ 0.5 เท่า กับ RF 100mm f/2.8L Macro IS USM ที่แม้จะให้ความคมและกำลังขยายถึง 1.4 เท่า แต่มีขนาดใหญ่และราคาสูง ช่องว่างตรงกลางคือเลนส์แมโคร 1:1 แบบฟูลเฟรมที่ไม่ใช่ L ซึ่งยังไม่มีให้เลือกเลย สิทธิบัตร RF 90mm macro จึงเหมือนคำตอบที่หลายคนรออยู่ เพราะออกแบบมาเพื่อเป็นเลนส์ RF mount macro ที่ถือถ่ายง่าย ขนาดเล็ก และเน้นราคาย่อมเยาสำหรับคนงบจำกัด ข้อมูลระบุว่าตัวเลนส์มีความยาวราว 100 มม. สั้นกว่ารุ่น RF 100mm f/2.8L ที่ยาวถึง 148 มม. และยาวกว่าซีรีส์ซูม f/2.8 STM เพียงประมาณ 8 มม. ยิ่งถ้านำไปใช้กับกล้อง APS C ทางยาวโฟกัสจะเทียบเท่าราว 144 มม. เหมาะทั้งถ่ายแมโครธรรมชาติที่ต้องรักษาระยะห่างจากวัตถุ และใช้เป็นเลนส์พอร์ตเทรตระยะใกล้ได้ในตัวเดียว สิ่งที่น่าสนใจคือแนวคิดทั้งหมดนี้ถูกวางให้เป็นเลนส์ non L ที่ยังคงกำลังขยาย 1:1 ชัดเจน ซึ่งสอดคล้องกับมุมมองในสิทธิบัตรว่ากำลังพัฒนาเลนส์แมโคร 1:1 สำหรับกลุ่มกลางที่เน้นเบาและเข้าถึงง่าย
ข้อสรุป สิทธิบัตรที่สะท้อนยุทธศาสตร์ใหม่ของเลนส์แมโครคาแนน
แม้สิทธิบัตรไม่ใช่คำยืนยันว่าจะมีสินค้าจริงทันที แต่รายละเอียด RF 90mm f/2.8 IS STM Macro บอกแนวทางชัดว่าผู้ผลิตกำลังหันมาให้ความสำคัญกับเลนส์แมโครคาแนนสายประหยัดสำหรับเมาท์ RF มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นการเลือกทางยาวโฟกัส 90 มม. ที่ใช้งานได้หลากหลาย การใช้ระบบ autofocus macro แบบโฟกัสภายในสองกลุ่ม เพื่อลด Focus breathing และยังคงกำลังขยาย 1:1 หรือการออกแบบให้ตัวเลนส์มีความยาวใกล้เคียงเลนส์ซูม f/2.8 STM ที่เน้นเบาและพกง่าย สำหรับสายแมโครมืออาชีพอาจรู้สึกเสียดายที่ไม่เห็นการสานต่อเลนส์เทเลแมโครระยะไกลอย่าง EF 180mm ทันที แต่ในภาพรวม เลนส์ RF 90mm macro แนวคิดนี้คือก้าวสำคัญที่จะทำให้ผู้ใช้ทั่วไปเข้าถึงโลกแมโครได้ง่ายขึ้น และเติมเต็มช่องว่าง RF mount macro lens ที่ไม่มีตัวเลือก 1:1 ในงบกลางมาก่อน หากวันหนึ่งเลนส์ตามสิทธิบัตรออกมาจริง ระบบ RF จะมีทางเลือกแมโครที่สมดุลขึ้นทั้งด้านคุณภาพ ขนาด และราคา
