จากโชว์เดินได้สู่สายการผลิต: การแข่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์

ฮิวแมนนอยด์จากเวทีสาธิตสู่ตัวละครหลักในโรงงานอัตโนมัติ

หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์คือหุ่นยนต์ที่ออกแบบให้มีรูปร่างและการเคลื่อนไหวใกล้เคียงมนุษย์ เพื่อเข้าไปทำงานในสภาพแวดล้อมที่สร้างขึ้นสำหรับคน เช่น โรงงานอัตโนมัติ คลังสินค้า โรงพยาบาล และสำนักงาน โดยใช้โครงสร้างพื้นฐานเดิมได้โดยไม่ต้องรื้อระบบใหม่ทั้งหมด ทำให้สามารถรองรับงานที่ต้องยกของหนัก หยิบจับละเอียด และทำงานซ้ำซากได้ในพื้นที่ซึ่งระบบอัตโนมัติแบบเดิมจัดการได้ยาก. จุดเปลี่ยนสำคัญในวันนี้คือ หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ไม่ได้ถูกวัดจากการ “เดินได้หรือหยิบของได้” อีกต่อไป แต่ถูกวัดจากคำถามว่ามันทำงานจริงในโรงงานได้มากแค่ไหน สร้างรายได้ให้ธุรกิจได้หรือไม่ และผลิตได้จำนวนเท่าไรในต้นทุนที่ต่ำพอสำหรับการใช้งานเชิงพาณิชย์. จากของเล่นโชว์เทคโนโลยี กลายเป็นสินทรัพย์ในงบดุลของบริษัทที่ต้องตอบโจทย์ประสิทธิภาพแรงงานอย่างชัดเจน

ตัวเลขการผลิตพุ่ง: เมื่อการทดลองถูกแทนที่ด้วยยอดติดตั้งจริง

ทิศทางของตลาดชัดเจนจากตัวเลขการติดตั้งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ทั่วโลกที่กำลังทะยานจากประมาณ 2,000 ตัวในปี 2567 ไปเป็น 15,000 ตัวในปี 2568 และคาดว่าจะถึง 60,000 ตัวในปี 2569 ตามการประเมินของ Barclays. นี่ไม่ใช่กราฟสวยในพรีเซนเทชัน แต่คือจำนวนเครื่องที่ลงพื้นโรงงานจริงและเชื่อมต่อกับสายการผลิตจริงทั่วโลก. ในจีน Unitree Robotics รายงานว่าการส่งมอบหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่ขายจริงและถึงมือลูกค้าในปี 2025 เกิน 5,500 ตัว โดยมีกำลังผลิตมากกว่า 6,500 ตัว หากไม่นับรุ่นล้อและประเภทอื่น. ตัวเลขดังกล่าวสะท้อนการเปลี่ยนจากโครงการทดสอบที่มีไม่กี่สิบหรือไม่กี่ร้อยเครื่อง ไปสู่ระดับที่สามารถพูดได้ว่ากำลังเริ่ม “การผลิตหุ่นยนต์” แบบอุตสาหกรรมอย่างแท้จริง ไม่ใช่เพียงงานวิจัยในห้องแลบ.

จีนชนะที่ฮาร์ดแวร์และซัพพลายเชน สหรัฐฯ ต้องไล่ให้ทัน

ความได้เปรียบของจีนในสงครามหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ไม่ได้อยู่แค่ที่การออกแบบตัวหุ่น แต่เป็นโครงสร้างทั้งระบบ ตั้งแต่เหมืองแร่ไปจนถึงสายการประกอบ บาร์เคลย์สระบุว่า 70% ของสิ่งประดิษฐ์ด้านหุ่นยนต์ทั่วโลกตั้งแต่ปี 2543 มีต้นกำเนิดจากจีน และจีนยังครองห่วงโซ่อุปทานสำคัญ เช่น แร่โลหะหายากสำหรับแม่เหล็กมากกว่า 90% ของโลก รวมถึงสัดส่วนสูงของการส่งออกระบบขับเคลื่อนและแบตเตอรี่. นี่คือข้อได้เปรียบที่ทำให้จีนเร่งสเกลการผลิตและการส่งออกได้รวดเร็ว. ไม่แปลกที่การคาดการณ์มองว่าจีนครองถึงประมาณ 85% ของหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่ติดตั้งใหม่ทั่วโลกในปี 2568. ขณะเดียวกัน นักจัดจำหน่ายในสหรัฐฯ ยอมรับตรงๆ ว่าในจีน หุ่นยนต์เหล่านี้แทบจะ “เดินอยู่ตามท้องถนน” และประสบการณ์ด้านโรงงานกับซัพพลายเชนของผู้ผลิตฝั่งสหรัฐฯ ยังห่างอยู่มาก. สหรัฐฯ แม้มีจุดแข็งด้านซอฟต์แวร์และทุน แต่ถ้าไม่สร้างโครงสร้างฮาร์ดแวร์และซัพพลายเชนให้ทัน ก็คงต้องซื้ออนาคตโรงงานอัตโนมัติจากคู่แข่งต่อไป.

จากงาน “อันตราย สกปรก น่าเบื่อ” สู่การเปลี่ยนภูมิทัศน์แรงงาน

การที่หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์เริ่มถูกผลิตในระดับหมื่นเครื่องต่อปีไม่ได้เป็นเพียงชัยชนะของฝั่งผู้ผลิต แต่มันคือการเปลี่ยนภูมิทัศน์แรงงานในภาคการผลิต โลจิสติกส์ และคลังสินค้า งานจำนวนมากในโลกเป็นงานที่ต้องยกของ ใช้แรงกาย และหยิบจับอย่างละเอียด ซึ่งสัดส่วนใหญ่ของงานเหล่านี้เข้าข่าย “อันตราย สกปรก และน่าเบื่อ” ตามคำอธิบายที่ Barclays ใช้. การนำหุ่นยนต์เข้าไปแทน จึงไม่ใช่แค่เรื่องลดต้นทุน แต่เป็นเรื่องความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตของคนงาน. ในระยะสั้น เราจะเห็นการใช้งานหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์หนาแน่นในโรงงานอัตโนมัติและคลังสินค้า ก่อนจะค่อยๆ ขยายสู่งานบริการ สุขภาพ และการดูแลผู้สูงอายุเมื่อเทคโนโลยีมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น. บริษัท Neura เองตั้งเป้าเพิ่มการผลิตจากราว 6,000 ตัวในปีนี้เป็นหลายหมื่นตัวในปีหน้า และถึงระดับหลายล้านตัวภายในปี 2030. หากเป้าดังกล่าวเดินหน้าได้จริง แรงงานมนุษย์จะต้องต่อรองบทบาทใหม่ในระบบเศรษฐกิจที่มีเพื่อนร่วมงานเป็นหุ่นยนต์มากขึ้นทุกปี.

โลกหลังงานประชุมหุ่นยนต์: จากโชว์สู่การเก็บรายได้

งาน World Robot Conference ในกรุงปักกิ่งระหว่างวันที่ 19-23 สิงหาคมถูกมองว่าเป็นบททดสอบสำคัญว่ากำลังการผลิตหุ่นยนต์ของจีนจะกลายเป็นคำสั่งซื้อและการใช้งานจริงได้มากน้อยเพียงใด งานนี้มีผู้แสดงสินค้ามากกว่า 300 ราย นิทรรศการกว่า 2,000 รายการ และผลิตภัณฑ์ใหม่ราว 150 รายการที่เตรียมเปิดตัวครั้งแรกต่อสาธารณะ. หากผู้ผลิตสามารถออกจากฮอลล์จัดแสดงพร้อมสัญญาซื้อจำนวนมาก ก็หมายความว่าช่วง “แข่งขันกันโชว์” กำลังถูกแทนที่ด้วยช่วง “แข่งขันกันเก็บรายได้”. สัญญาณหนึ่งที่น่าจับตาคือเอกสารชี้ชวนของ Unitree ที่ระบุว่าในปี 2568 รายได้จากหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ได้แซงหน้าหุ่นยนต์สี่ขาเป็นครั้งแรก คิดเป็นมากกว่า 51% ของรายได้รวม และบริษัทตั้งเป้าขยายกำลังการผลิตฮิวแมนนอยด์เป็น 75,000 ตัวต่อปี. เมื่อรายได้เริ่มไหลจริง ไม่ใช่แค่ผลการทดลองในแล็บ สงครามหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ก็จะเดินเข้าสู่เฟสใหม่ที่แรงกดดันไม่ได้มาจากนักวิจัย แต่จากผู้ถือหุ้นและคู่แข่งในตลาด.