จากโมเดลสู่ระบบที่แพทย์และผู้ป่วยไว้ใจ
แฮกกาธอนการแพทย์คือเวทีที่บุคลากรสุขภาพ นักวิจัย และนักพัฒนาเทคโนโลยีร่วมกันเปลี่ยนโจทย์ทางคลินิกให้เป็นต้นแบบดิจิทัล โดยมุ่งให้ผลงานมีโอกาสใช้ได้จริงและคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้ป่วย
ประเด็นสำคัญของ AI การแพทย์ศิริราชจึงไม่ใช่เพียงการสร้างโมเดลที่ทำงานได้ แต่คือการพัฒนาระบบที่ผู้ใช้เชื่อถือและนำไปต่อยอดในบริการสุขภาพได้ เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม กรุงไทย ศิริราช และ MIT Hacking Medicine สนับสนุนการจัดงาน Siriraj x MIT Hacking Medicine 2026 ภายใต้แนวคิด Agentic Healthcare: From Models to Trustworthy Medicine กรุงไทยมอบเงินสนับสนุน 1,200,000 บาท เพื่อส่งเสริมนวัตกรรม AI สุขภาพและการต่อยอดสู่การใช้งานจริง นี่เป็นทิศทางที่ควรให้ความสำคัญ เพราะความสามารถของระบบ AI ทางการแพทย์จะมีความหมายก็ต่อเมื่อความแม่นยำมาพร้อมความปลอดภัยและเหมาะกับงานของบุคลากร
โจทย์ในกิจกรรมครอบคลุมโรคหัวใจและหลอดเลือดกับโรคมะเร็ง โดยผู้บริหารกรุงไทยร่วมเป็นกรรมการตัดสิน ความร่วมมือระหว่างสถาบันการแพทย์ ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และภาคการเงินยังสะท้อนว่าการนำ AI เข้าสู่บริการจริงต้องอาศัยมากกว่าความก้าวหน้าทางวิจัย การเชื่อมต่อกับช่องทางบริการประชาชนก็สำคัญเช่นกัน กระเป๋าสุขภาพบนแอปเป๋าตังช่วยให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลสิทธิและบริการสุขภาพ และมีผู้ใช้งานกว่า 3 ล้านราย ตัวอย่างนี้ชี้ให้เห็นว่าเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์โรงพยาบาลควรถูกพิจารณาควบคู่กับระบบบริการที่คนใช้ได้จริง ไม่ใช่ประเมินจากตัวต้นแบบเพียงอย่างเดียว

ภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทยเป็นโจทย์ดิจิทัล
อีกด้านหนึ่งของนวัตกรรมสุขภาพคือการทำให้ความรู้เฉพาะทางเข้าถึงคนได้กว้างขึ้น โดยไม่ลดทอนความถูกต้องขององค์ความรู้ต้นทาง DTAM Digital Hackathon 2026 เปิดเวทีให้ 50 ทีมจากทั่วประเทศพัฒนาแนวคิดดิจิทัลและ AI เพื่อยกระดับภูมิปัญญาการแพทย์แผนไทย การแข่งขันแบ่งเป็น 5 ประเภท ได้แก่ เวชกรรมไทย เภสัชกรรมไทย นวดไทยและเวลเนส ผดุงครรภ์ไทย และการแพทย์พื้นบ้านไทย ประเภทละ 10 ทีม
การจับคู่ผู้เชี่ยวชาญด้านการแพทย์แผนไทยกับนักพัฒนาซอฟต์แวร์ นักวิจัย และนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล เป็นแนวทางที่มีเหตุผล เพราะเครื่องมือดิจิทัลจะเกิดประโยชน์เมื่อสะท้อนความต้องการด้านสุขภาพของประชาชนและเพิ่มโอกาสเข้าถึงบริการได้จริง ซึ่งเป็นเป้าหมายที่ผู้จัดระบุไว้ กิจกรรมระหว่างวันที่ 28–30 ตุลาคมมีทั้งการพัฒนาต้นแบบและการนำเสนอผลงานต่อกรรมการ โดยแต่ละทีมมีเวลานำเสนอ 10 นาทีและตอบคำถาม 5 นาที การประเมินพิจารณาทั้งความถูกต้องขององค์ความรู้ ความคิดสร้างสรรค์ ความเป็นไปได้ในการพัฒนา และโอกาสนำไปใช้ประโยชน์
กรอบประเมินเช่นนี้ช่วยย้ำว่า hackathon นวัตกรรมสุขภาพไม่ควรให้รางวัลกับความแปลกใหม่อย่างเดียว แต่ต้องถามต่อว่าผลงานเหมาะกับผู้ใช้และต่อยอดได้หรือไม่ การแข่งขันมีกำหนดถึงวันที่ 30 ตุลาคม ซึ่งเป็นวันประกวดรอบชิงชนะเลิศและมอบรางวัล หากต้นแบบที่ผ่านเวทีได้รับการพัฒนาต่อโดยผู้เชี่ยวชาญและผู้ให้บริการ ก็มีโอกาสช่วยเชื่อมภูมิปัญญาเข้ากับบริการดิจิทัลได้ แต่การจัดประกวดเพียงอย่างเดียวยังไม่ใช่หลักฐานว่าผลงานถูกนำไปใช้ในระบบบริการแล้ว

ความไว้ใจต้องพิสูจน์หลังจบเวที
สองโครงการมีจุดเน้นต่างกัน แต่ชวนให้มองคำถามเดียวกันว่า AI จะพ้นจากการเป็นเพียงแนวคิดได้อย่างไร เวทีศิริราชเชื่อมโจทย์โรคสำคัญเข้ากับความปลอดภัยและความน่าเชื่อถือ ส่วน DTAM เปิดพื้นที่ให้เทคโนโลยีทำงานกับองค์ความรู้การแพทย์แผนไทย ความร่วมมือกับ MIT Hacking Medicine และผู้เชี่ยวชาญในประเทศเป็นองค์ประกอบที่ช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้ามสาขา อย่างไรก็ตาม การมีพันธมิตรและต้นแบบยังไม่เพียงพอที่จะรับรองว่าระบบพร้อมใช้ในคลินิก
ความเชื่อถือควรวัดจากการตรวจสอบความถูกต้อง ความปลอดภัยของข้อมูล ความเหมาะสมกับขั้นตอนทำงาน และประโยชน์ที่ผู้ป่วยได้รับ นี่คือบททดสอบของระบบ AI ทางการแพทย์และเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์โรงพยาบาล เมื่อผู้จัดตั้งเป้าหมายให้ต่อยอดผลงานสู่การใช้จริง การสานต่อหลังการแข่งขันจึงสำคัญไม่แพ้วันประกาศผล โดยกรุงไทยระบุว่าจะเดินหน้าความร่วมมือกับศิริราชและพันธมิตรเพื่อส่งเสริมการใช้ AI เพิ่มโอกาสเข้าถึงบริการและยกระดับคุณภาพชีวิต
ข้อสรุปคือแฮกกาธอนเป็นจุดเริ่มต้นที่มีคุณค่า แต่ไม่ใช่เส้นชัยของนวัตกรรมการแพทย์ สิ่งที่ควรติดตามคือผลงานจะผ่านการทดสอบกับผู้ใช้จริง ได้รับการดูแลอย่างรับผิดชอบ และเชื่อมกับบริการที่ประชาชนเข้าถึงได้หรือไม่ หากทำได้ เวทีเหล่านี้จะช่วยเปลี่ยนความก้าวหน้าของ AI จากคำสัญญาให้เป็นเครื่องมือที่ตอบโจทย์สุขภาพได้อย่างเป็นรูปธรรม






