จากยักษ์ใหญ่ที่ล้มสู่แชมป์ใหม่ของตลาดกล้องญี่ปุ่น
การที่โกดัก กล้องคอมแพกต์กลับมาครองอันดับ 1 ด้านจำนวนยอดขายในตลาดกล้องญี่ปุ่น คือปรากฏการณ์ที่สะท้อนการเปลี่ยนรสนิยมการถ่ายภาพของคนรุ่นใหม่ โดยเฉพาะเจน Z ที่หันมาชอบโทนภาพวินเทจ สีหม่น และความไม่เป๊ะมากกว่าความคมชัดสูงสุดของสมาร์ตโฟน กลายเป็นจุดพลิกเกมที่ทำให้แบรนด์ที่เคยล้มจากยุคดิจิทัลกลับมายืนบนเวทีอีกครั้งในแบบที่เน้นอารมณ์ของภาพมากกว่าตัวเลขสเปก โกดักพลิกขึ้นเป็นแบรนด์กล้องที่มียอดขายอันดับ 1 ในญี่ปุ่นเมื่อวัดจากจำนวนเครื่อง โดยแซงหน้าแคนนอนที่ครองตำแหน่งผู้นำมานานกว่า 20 ปี นี่ไม่ใช่แค่ชัยชนะของแบรนด์หนึ่งต่ออีกแบรนด์ แต่คือชัยชนะของแนวคิดที่มองว่าภาพถ่ายคือความรู้สึก ไม่ใช่การแข่งขันตัวเลขความละเอียดเฉย ๆ สไตล์ฟิล์มคลาสสิกที่เคยเป็นอดีตจึงกลับมามีค่าในสายตาคนรุ่นใหม่อย่างมีนัยสำคัญ
เจน Z เลือกภาพไม่เป๊ะมากกว่าความคมชัดระดับสมาร์ตโฟน
หัวใจของความสำเร็จโกดักไม่ใช่เทคโนโลยีใหม่ แต่คือการเข้าใจว่าฟิล์มวินเทจ เจน Z กำลังมองหาอะไรในภาพถ่าย คนรุ่นใหม่เติบโตมากับภาพจากสมาร์ตโฟนที่คม สีสด จัดเต็มฟิลเตอร์ แต่กลับรู้สึกว่าภาพเหล่านั้น “เรียบเกินไป” ขาดความจริงและเรื่องเล่า ภาพจากโกดัก กล้องคอมแพกต์จึงโดนใจ เพราะให้เส้นขอบที่ไม่คมกริบและสีที่ไม่สดจัด ทำให้ภาพดูหม่น มีความเบลอเล็กน้อย และให้บรรยากาศเหมือนภาพจากยุคฟิล์มวินเทจ หนึ่งในรุ่นที่ถูกพูดถึงมากคือ Kodak Pixpro FZ55 ที่แม้มีความละเอียดเพียง 16.35 ล้านพิกเซลซึ่งต่ำกว่ามือถือเรือธง แต่กลับถูกมองว่าข้อด้อยด้านสเปกคือข้อดีด้านอารมณ์ เพราะมันให้ความรู้สึกสมจริง ธรรมชาติ และ “ไม่ปรุงแต่ง” แบบที่ภาพจากสมาร์ตโฟนให้ไม่ได้ เมื่อเจน Z ให้คุณค่ากับความไม่สมบูรณ์แบบ ตลาดกล้องญี่ปุ่นจึงถูกบังคับให้ต้องนิยามคำว่า “ภาพสวย” กันใหม่ทั้งหมด
กล้องคอมแพกต์ราคาเบา ช่องว่างที่โกดักมองเห็นก่อนใคร
ในช่วงที่แบรนด์กล้องญี่ปุ่นหันไปเน้นทำกำไรกับกล้องมิเรอร์เลสและรุ่นไฮเอนด์ราคาแพง กลุ่มกล้องคอมแพกต์ระดับเริ่มต้นที่ใช้ง่ายและราคาย่อมเยากลายเป็นตลาดร้างไร้ผู้เล่น กระแสนิยมสมาร์ตโฟนทำให้ผู้ผลิตจำนวนมากถอนตัวออกจากเซ็กเมนต์นี้ ทิ้งช่องว่างขนาดใหญ่ไว้ให้คนที่กล้ามองต่าง โกดักคือรายที่เห็นว่าเจน Z อยากลองจับกล้องแบบจริงจัง แต่ยังมีงบจำกัดและไม่จำเป็นต้องการสเปกระดับมืออาชีพ การส่งไลน์ Pixpro เข้ามาจับตลาดกล้องคอมแพกต์ราคาประหยัดจึงตรงกับดีมานด์พอดี ยอดขาย Pixpro เพิ่มขึ้นมากกว่า 3 เท่าในปีหนึ่งเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า และช่วยผลักดันให้ยอดรวมกล้องคอมแพกต์ในญี่ปุ่นโตถึง 127% ในปีงบประมาณหนึ่ง คำกล่าวที่น่าจดจำจากข้อมูลนี้คือ “ยอดขายกล้องคอมแพคในญี่ปุ่นเพิ่มขึ้นมากถึง 127% ซึ่งแบรนด์กล้องกลุ่มนี้ที่ขายดีที่สุดคือโกดัก” ทำให้เห็นชัดว่าตลาดมวลชนยังมีพลัง หากมีสินค้าที่เข้าใจทั้งงบประมาณและความชอบของคนรุ่นใหม่
อนาคตของกล้องญี่ปุ่น เมื่อกระแสสไตล์ฟิล์มคลาสสิกมาแรง
เมื่อโกดักขึ้นมาครองอันดับ 1 ด้านจำนวนยอดขายในตลาดกล้องญี่ปุ่นตามมาด้วยคู่แข่งอย่างแคนนอน ฟูจิฟิล์ม และโซนี ภาพรวมตลาดก็เริ่มขยับตามกระแสสไตล์ฟิล์มคลาสสิกทันที ผู้ผลิตญี่ปุ่นหันกลับมาเพิ่มกำลังผลิตกล้องคอมแพกต์และปลุกกล้องฟิล์มให้คืนชีพอีกครั้ง ทั้งเพื่อแย่งส่วนแบ่งคืนและเพื่อไม่ให้แบรนด์ต่างชาติครองพื้นที่ในตลาดกล้องญี่ปุ่นยาวเกินไป การที่แคนนอนตัดสินใจเพิ่มกำลังการผลิตกล้องคอมแพกต์ขึ้นอีก 50% และเตรียมขยายเพิ่มต่อเนื่องในปีถัดมา สื่อให้เห็นว่าแม้กล้องพรีเมียมยังทำเงินต่อหน่วยได้ดี แต่สงครามเชิงปริมาณกำลังถูกขับเคี่ยวในตลาดราคาย่อมเยา ความนิยมฟิล์มวินเทจ เจน Z ยังผลักดันให้ฟิล์มโกดักได้รับความนิยมเหนือคู่แข่งสำคัญในตลาดฟิล์ม สไตล์ภาพวินเทจ สีหม่นจึงไม่ได้อยู่แค่ในโลกออนไลน์ แต่กำลังกลายเป็นแรงบันดาลใจด้านผลิตภัณฑ์จริง ๆ สำหรับแบรนด์ญี่ปุ่นที่ต้องปรับดีไซน์ สเปก และประสบการณ์การใช้กล้องให้สอดคล้องกับคนรุ่นใหม่ที่ต้องการ “ประสบการณ์แตกต่างจากการใช้กล้องสมาร์ตโฟน”
บทสรุป: จากความไม่เป๊ะสู่กลยุทธ์ชนะใจคนรุ่นใหม่
กรณีโกดักแซงแคนนอนในตลาดกล้องญี่ปุ่นคือบทเรียนสำคัญสำหรับทุกแบรนด์ที่คิดว่าตัวเลขสเปกและความคมชัดสูงสุดคือคำตอบเดียวของตลาด ความจริงแล้วเจน Z กำลังมองหาภาพที่เล่าเรื่องได้ มีบรรยากาศ และสะท้อนตัวตน ความไม่เป๊ะเล็กน้อยในภาพวินเทจ สีหม่นจึงกลายเป็นภาษาที่คนรุ่นใหม่ใช้สื่ออารมณ์มากกว่าภาพสมบูรณ์แบบที่ปรับแต่งจนไร้ความจริง โกดัก กล้องคอมแพกต์ไม่ชนะด้วยเทคโนโลยีที่ล้ำกว่าคู่แข่ง แต่ชนะด้วยการอ่านช่องว่างของตลาดกล้องญี่ปุ่นและเชื่อในคุณค่าของสไตล์ฟิล์มคลาสสิกที่ถูกมองข้ามไปนาน เมื่อแบรนด์ญี่ปุ่นเริ่มหันกลับมาทำตลาดกล้องคอมแพกต์และฟิล์มอีกครั้ง หมายความว่าสมรภูมินี้ยังไม่จบ แต่สิ่งที่ชัดแล้วคือ หากใครจะชนะเจน Z ได้ในระยะยาว ต้องกล้าถอยจากการแข่งขันตัวเลขและหันมาแข่งกันเรื่อง “ความรู้สึกของภาพ” แทน
