6 สัญญาณหัวใจวายเฉียบพลัน ที่คุณต้องสังเกตให้ทัน

หัวใจวายเฉียบพลันคืออะไร และทำไมเราต้องไม่ปล่อยให้ “วูบ” ผ่านไปเฉยๆ

ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันคือภาวะฉุกเฉินที่หลอดเลือดหัวใจตีบหรืออุดตันกะทันหัน ทำให้เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจไม่พอ หัวใจสูบฉีดเลือดล้มเหลวและอาจหยุดเต้น ส่งผลให้ผู้ป่วยแน่นหน้าอกอย่างรุนแรง เหงื่อออก ตัวเย็น หน้ามืด และเสี่ยงต่อการวูบหมดสติหรือเสียชีวิตในเวลาอันสั้นหากไม่ได้รับการช่วยเหลือทันที ภาวะนี้มักถูกมองว่าเกิดขึ้นแบบไม่ทันตั้งตัว แต่ความจริงแล้วร่างกายมักส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้า ซึ่งถ้าเรามองข้ามหรือคิดว่าแค่เหนื่อยจากงาน ก็เท่ากับปล่อยโอกาสทองในการรักษาชีวิตหลุดมือไปเอง

มุมที่น่าคิดคือ คนจำนวนมากเคยมีอาการแน่นหน้าอก หายใจอึดอัด วูบ หรือใจสั่น แต่เลือก “ทน” เพราะกลัวเสียเวลาไปโรงพยาบาล ทั้งที่เวลาเป็นปัจจัยรอดชีวิตสำคัญที่สุด หรือที่เรียกว่า Golden Period หากปวดแน่นหน้าอกเหมือนมีของหนักทับ ร้าวไปกราม ไหล่ หรือแขนซ้าย ร่วมกับเหงื่อออก ตัวเย็น หายใจไม่สะดวก ต้องโทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที ไม่ใช่รอดูไปก่อน การตัดสินใจในไม่กี่นาทีอาจเป็นเส้นแบ่งระหว่างการได้กลับบ้านกับการกลายเป็นข่าวเศร้าให้คนรอบตัว

6 ปัจจัยเสี่ยงโรคหัวใจ ที่เร่งให้หลอดเลือดเสื่อมเร็วกว่าที่คิด

หัวใจวายเฉียบพลันไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นผลสะสมจากวิถีชีวิตและโรคประจำตัวที่เรามองข้ามมาตลอด แม้การอุดตันของหลอดเลือดจะเกิดขึ้นกะทันหัน ทว่ากระบวนการเสื่อมของหลอดเลือดใช้เวลานานและถูกเร่งด้วยปัจจัยเสี่ยงหลายอย่าง ถ้าเราไม่ยอมปรับพฤติกรรม กำลังผลักตัวเองเข้าใกล้ความเสี่ยงภาวะกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลันโดยไม่รู้ตัว การเช็กปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้อย่างตรงไปตรงมา จึงไม่ใช่การทำให้ตัวเองเครียด แต่คือการให้โอกาสตัวเองอยู่กับคนที่รักได้นานขึ้น

รอยพับติ่งหู Frank’s Sign: สัญญาณเตือนที่ไม่ใช่เครื่องมือวินิจฉัย

หนึ่งในสัญญาณทางกายภาพที่คนมักสงสัยคือ “รอยพับติ่งหู” หรือ Frank’s Sign ซึ่งเป็นรอยพับเฉียงจากด้านหน้าไปหาขอบล่างของติ่งหู และถูกตั้งชื่อตาม ดร.แซนเดอร์ส ที. แฟรงก์ แพทย์ชาวอเมริกันที่สังเกตพบในผู้ป่วยโรคเจ็บหน้าอกจากหัวใจ งานวิจัยหลายฉบับพบความสัมพันธ์ระหว่างรอยพับนี้กับโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหัวใจขาดเลือด รวมถึงโรคหลอดเลือดสมอง และภาวะหัวใจห้องบนเต้นผิดจังหวะ จึงนับว่าเป็น “สัญญาณเตือน” ที่น่าสนใจ เพราะบ่งชี้ว่าคนที่มีรอยพับลักษณะนี้อาจมีความเสี่ยงโรคหัวใจมากกว่าคนทั่วไป

แต่สิ่งที่ห้ามทำคือการตื่นตระหนกหรือใช้รอยพับติ่งหูเป็นเครื่องมือวินิจฉัยว่าใครเป็นโรคหัวใจหรือไม่ งานวิจัยยังไม่สามารถยืนยันว่า Frank’s Sign เป็นสาเหตุของโรคหัวใจโดยตรง และผู้เชี่ยวชาญไม่แนะนำให้ใช้รอยพับนี้เป็นเกณฑ์วินิจฉัย เพราะคนที่มีรอยพับไม่ได้หมายความว่าต้องเป็นโรคหัวใจหรือหัวใจวายเสมอไป รอยพับยังพบมากขึ้นตามวัยจากการเปลี่ยนแปลงของผิวหนังและเนื้อเยื่อ หากคุณสังเกตว่าตัวเองมีรอยพับติ่งหู นี่ไม่ใช่เหตุผลให้หวาดกลัว แต่คือโอกาสให้หันมาใส่ใจสุขภาพหัวใจ คุมความดัน ไขมัน น้ำตาล งดบุหรี่ กินอาหารเหมาะสม ออกกำลังกาย และตรวจสุขภาพตามความเหมาะสม

จากอาการวูบหมดสติถึงการเสียชีวิตเฉียบพลัน: สัญญาณที่ต้องรับมือทันที

ข่าวคนแข็งแรงดีแล้วอยู่ๆ วูบหมดสติ หรือเสียชีวิตเฉียบพลัน ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และมักเกี่ยวข้องกับโรคหัวใจและหลอดเลือดเป็นอันดับต้นๆ อาการหมดสติคือภาวะที่ร่างกายสูญเสียความรู้สึกตัวและทรงตัวไม่ได้ชั่วคราว เพราะเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ ซึ่งอาจเกิดจากกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันหรือหัวใจเต้นผิดจังหวะขั้นรุนแรง ถ้าไม่มีคนช่วยเหลือทันท่วงที ภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันสามารถนำไปสู่การเสียชีวิตภายในเวลาไม่กี่นาที จุดที่อันตรายที่สุดคือการคิดว่า “เดี๋ยวก็หาย” ทั้งที่ร่างกายกำลังส่งสัญญาณขอความช่วยเหลืออย่างเต็มที่

• แน่นหน้าอก เจ็บเหมือนมีของหนักทับ หรือเจ็บร้าวไปกราม ไหล่ หรือแขนซ้าย ร่วมกับเหงื่อออก ตัวเย็น หายใจอึดอัด ต้องเรียก 1669 และเตรียมทำ CPR
• หน้ามืด เวียนศีรษะ ตาพร่าเหมือนโลกหมุน ไม่ควรลุกเดินต่อ ให้รีบหาที่นั่งหรือนอนราบ และถ้าอาการไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์
• อ่อนแรงที่หน้า ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือแขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก สงสัยโรคหลอดเลือดสมอง ต้องนำส่งโรงพยาบาลด่วนที่สุด
• มีประวัติคนในครอบครัวเสียชีวิตเฉียบพลันตั้งแต่อายุน้อย (ต่ำกว่า 50 ปี) ควรตรวจหัวใจอย่างละเอียดแม้ยังไม่มีอาการ