เยือนจาการ์ตาครั้งประวัติการณ์: หุ้นส่วนยุทธศาสตร์ที่มีเนื้อหา
ความร่วมมือไทย-อินโดนีเซียคือการจับมือระหว่างสองเศรษฐกิจหลักของอาเซียนเพื่อยกระดับความสัมพันธ์จากคู่ค้าทั่วไปสู่หุ้นส่วนยุทธศาสตร์ที่เชื่อมเศรษฐกิจ การเมือง ความมั่นคง และความเชื่อมโยงของประชาชนอย่างเป็นระบบและมีเป้าหมายร่วมกันในระยะยาว โดยตั้งอยู่บนการขยายการค้า การลงทุน ห่วงโซ่อุปทาน และกรอบความร่วมมือระดับภูมิภาคที่ชัดเจนมากขึ้น การเยือนอินโดนีเซียอย่างเป็นทางการของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมพิธีต้อนรับเต็มรูปแบบที่ทำเนียบประธานาธิบดีในกรุงจาการ์ตา เป็นสัญลักษณ์ว่าความสัมพันธ์ทวิภาคีกำลังเข้าสู่เฟสใหม่ที่เน้นผลลัพธ์ ไม่ใช่เพียงมิตรภาพเชิงพิธีการ ความสำคัญไม่ได้อยู่ที่ภาพผู้นำยืนคู่หน้าธงชาติเท่านั้น แต่อยู่ที่การส่งสัญญาณเชิงยุทธศาสตร์ว่า สองประเทศพร้อมขับเคลื่อนเศรษฐกิจอาเซียนบนฐานของความไว้วางใจและผลประโยชน์ร่วม
เศรษฐกิจอาเซียนและ Business Forum: จากคู่ค้าสู่หุ้นส่วนร่วมสร้าง
หัวใจของการยกระดับความร่วมมือไทย-อินโดนีเซียคือการขยับฐานะจาก “คู่ค้า” ไปสู่ “หุ้นส่วนร่วมสร้าง” ในเศรษฐกิจอาเซียน ผ่านทั้งระดับผู้นำและระดับภาคธุรกิจ รัฐบาลไม่ได้แค่ประกาศเป้าหมาย แต่ส่งทีมเศรษฐกิจลงพื้นที่อย่างจริงจัง นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ นำคณะผู้บริหารเข้าร่วมสัมมนาธุรกิจ Indonesia–Thailand Business Forum ที่โรงแรม Fairmont กรุงจาการ์ตา โดยมีนายอนุทินเป็นประธานเปิดงาน เพื่อผลักดันการค้าและการลงทุนร่วมกัน คำกล่าวที่น่าจับตาคือ “ผู้นำทั้งสองประเทศเห็นพ้องที่จะเร่งผลักดันมูลค่าการค้าระหว่างกันให้บรรลุ 23,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2573 จากปัจจุบันประมาณ 19,500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ” แม้ตัวเลขจะดูเป็นเทคนิค แต่ในเชิงการเมือง คือคำประกาศว่าจะไม่ปล่อยให้ศักยภาพสองเศรษฐกิจใหญ่ของภูมิภาคถูกใช้แค่ครึ่งเดียว
ฮาลาล การท่องเที่ยว และอาหาร: Soft Power ที่เชื่อมคนก่อนเชื่อมทุน
หากมองความร่วมมือไทย-อินโดนีเซียแค่ในมิติการค้าข้ามพรมแดน จะพลาดจุดแข็งที่แท้จริง นั่นคือการใช้วัฒนธรรมและไลฟ์สไตล์เป็นสะพานเชื่อมสองสังคม ทั้งสองผู้นำเห็นพ้องผลักดันอุตสาหกรรมฮาลาล โดยผสานตลาดผู้บริโภคมุสลิมขนาดใหญ่ของอินโดนีเซียเข้ากับศักยภาพการผลิตและมาตรฐานฮาลาลของไทย เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้ผู้ประกอบการทั้งสองฝ่าย ขณะเดียวกัน การลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่างการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยกับสายการบิน TransNusa เพื่อเปิดเส้นทางบินตรง กรุงเทพฯ–จาการ์ตา และภูเก็ต–บาหลี จะทำให้การเดินทางของประชาชนสะดวกมากขึ้น กระตุ้นการท่องเที่ยว และเพิ่มการแลกเปลี่ยนคนต่อคน ฝั่งอาหาร นโยบายใช้ร้าน Thai SELECT เป็น Soft Power ถูกต่อยอดในตลาดอินโดนีเซีย ปัจจุบันมีร้านอาหารไทยที่ได้รับตราสัญลักษณ์แล้ว 29 ร้าน ซึ่งช่วยตอกย้ำภาพลักษณ์อาหารไทยว่าไม่ใช่แค่ของอร่อย แต่เป็นธุรกิจที่สร้างรายได้และอิทธิพลทางวัฒนธรรม
ความมั่นคง มิติข้ามชาติ และบทบาทอาเซียนที่ไม่ควรปล่อยว่าง
ความร่วมมือไทย-อินโดนีเซียรอบใหม่นี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่สินค้าและนักท่องเที่ยว แต่ลากยาวไปถึงความมั่นคงและบทบาทในอาเซียน ผู้นำทั้งสองประเทศย้ำว่าจะร่วมกันยกระดับการปราบปรามอาชญากรรมข้ามชาติ โดยเฉพาะขบวนการหลอกลวงออนไลน์ การค้ามนุษย์ และการลักลอบค้ายาเสพติด ผ่านการแลกเปลี่ยนข่าวกรองและการทำงานร่วมกันของหน่วยงานบังคับใช้กฎหมาย นี่ไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะในปีที่ผ่านมา ไทยได้อำนวยความสะดวกให้ชาวอินโดนีเซียกว่า 1,000 คนที่ตกเป็นเหยื่อสแกมเมอร์ในประเทศเพื่อนบ้านเดินทางกลับอย่างปลอดภัย เมื่อจับคู่กับการที่ผู้นำทั้งสองประสานบทบาทในกรอบอาเซียน รวมถึงเวทีเศรษฐกิจและการเมืองระหว่างประเทศอื่นๆ การยกระดับเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์จึงเป็นทั้ง ‘เกราะ’ และ ‘คันเร่ง’ ให้สองประเทศกำหนดเกมของภูมิภาคมากกว่าจะเป็นแค่ผู้รับผลจากเกมของมหาอำนาจ
บทสรุป: จากพิธีต้อนรับสู่การบ้านร่วมของสองมหาอำนาจอาเซียน
เมื่อมองภาพรวม ความร่วมมือไทย-อินโดนีเซียในกรอบหุ้นส่วนยุทธศาสตร์ครั้งนี้ คือการส่งสารว่าอาเซียนยังมีศักยภาพกำหนดทิศทางตนเอง หากสองเศรษฐกิจหลักกล้าขยับพร้อมกัน การตั้งเป้าขยายมูลค่าการค้า การผลักดันฮาลาล การสร้างเส้นทางบินตรง และการลุยปราบสแกมเมอร์ข้ามชาติ ไม่ใช่แผนบนกระดาษ แต่เริ่มลงมือแล้วผ่าน Business Forum การแสดงศักยภาพสินค้าไทย และเครือข่าย Thai SELECT ในอินโดนีเซีย อย่างไรก็ตาม ความท้าทายอยู่ที่การแปลงข้อตกลงให้กลายเป็นผลลัพธ์ที่ประชาชนจับต้องได้ ตั้งแต่โอกาสงาน รายได้ ไปจนถึงความปลอดภัยในโลกออนไลน์ ถ้าสองประเทศทำการบ้านร่วมกันได้ต่อเนื่อง หุ้นส่วนยุทธศาสตร์นี้จะไม่ใช่แค่คำสวยหรู แต่เป็นเครื่องยนต์ใหม่ของเศรษฐกิจอาเซียนและแบบอย่างของการค้าข้ามพรมแดนที่ผูกโยงทั้งเศรษฐกิจและความมั่นคงเข้าด้วยกัน
