การโจมตีไซเบอร์สหรัฐฯ คืออะไร และทำไมพนักงานต้องสนใจ
การโจมตีไซเบอร์สหรัฐฯ ในบริบทปัจจุบัน คือการที่กลุ่มอาชญากรดิจิทัลเจาะระบบองค์กรขนาดใหญ่ผ่านจุดอ่อนของคนและเทคโนโลยี เพื่อขโมยข้อมูลบริษัท ขโมยตัวตนลูกค้า และใช้ข้อมูลเหล่านี้ในการกรรโชกหรือฉ้อโกงทางการเงิน โดยเฉพาะการโจมตีที่เริ่มต้นจาก Social Engineering attack ซึ่งอาศัยการหลอกลวงพนักงานให้เชื่อว่าฝ่ายไอทีหรือผู้มีอำนาจกำลังติดต่อมา จึงยอมเปิดประตูให้ผู้บุกรุกเข้าไปสู่เครือข่ายภายในได้อย่างถูกต้องตามสิทธิ์ที่ถูกขโมยมา
ประเด็นสำคัญที่ต้องยอมรับคือ ภัยครั้งนี้ไม่ใช่ปัญหาของฝ่ายไอทีอย่างเดียวอีกต่อไป แต่เป็นปัญหาความเสี่ยงของพนักงานและลูกค้าทุกคนในองค์กร ไม่ว่าคุณจะทำงานด้านบัญชี ทรัพยากรบุคคล โลจิสติกส์ หรือค้าปลีก หากคุณใช้เมล บริษัท ใช้ระบบคลาวด์ หรือเข้าถึงข้อมูลลูกค้า คุณคือเป้าหมายได้ทั้งนั้น อาชญากรเริ่มมององค์กรในภาคค้าปลีก สุขภาพ และโลจิสติกส์เป็นเหมืองข้อมูลที่มีมูลค่าสูง เพราะมีทั้งข้อมูลส่วนบุคคลเชิงลึกและข้อมูลทางการเงินจำนวนมาก
Levi’s: ตัวอย่างชัดว่าคนหนึ่งคนเปิดประตูให้ทั้งองค์กรได้อย่างไร
กรณีของ Levi Strauss & Co. แสดงให้เห็นอย่างชัดเจนว่า Social Engineering attack ไม่ได้เป็นเพียงทฤษฎีในห้องเรียน แต่เป็นเครื่องมือที่แฮ็กเกอร์ใช้จริงเพื่อขโมยข้อมูลบริษัท ผู้โจมตีใช้เทคนิค Social Engineering หลอกลวงพนักงาน 3 ราย จนสามารถเข้าถึงและขโมยข้อมูลองค์กรบนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่บริษัทออกให้ได้สำเร็จ แม้บริษัทจะยืนยันว่าตอบสนองได้ทันจนควบคุมเหตุการณ์และป้องกันไม่ให้ข้อมูลผู้บริโภคถูกแตะต้อง รวมถึงไม่มีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ แต่เหตุนี้ก็ชี้ชัดว่าพนักงานเพียงไม่กี่คนสามารถกลายเป็นช่องโหว่สำคัญขององค์กรขนาดใหญ่ได้
สิ่งที่น่าคิดคือ การโจมตีลักษณะนี้ไม่ได้ต้องการมัลแวร์ซับซ้อน แค่โทรศัพท์หนึ่งสายหรืออีเมลหนึ่งฉบับที่น่าเชื่อถือก็พอแล้ว กลุ่มที่ถูกเชื่อมโยงอย่าง UNC6671 ถูกระบุว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการโจมตีแบบ voice phishing ระลอกล่าสุดต่อองค์กรจำนวนมาก ทำให้เห็นภาพว่าคอลเซนเตอร์ปลอมของอาชญากรสามารถแทนที่ไฟร์วอลล์ราคาแพงได้ในทางปฏิบัติ เมื่อพนักงานรับสายผิดคนและตอบคำถามผิดชุด เขาอาจส่งมอบกุญแจดิจิทัลขององค์กรให้ผู้โจมตีไปแล้วโดยไม่รู้ตัว
Unlimited Technology Systems: เมื่อข้อมูลสุขภาพ 3.8 ล้านคนถูกขโมย
เหตุละเมิดข้อมูลจาก Unlimited Technology Systems คือภาพสะท้อนว่าการโจมตีไซเบอร์สหรัฐฯ ต่อภาคสุขภาพกำลังพัฒนาไปสู่ระดับที่เสี่ยงต่อชีวิตและการเงินของผู้คนจริงๆ บริษัทซอฟต์แวร์ด้านการเงินสำหรับองค์กรสุขภาพแห่งนี้ยอมรับว่าแฮ็กเกอร์แอบเจาะเข้าไปเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม และภายใน 5 วันได้ขโมยข้อมูลของบุคคลมากกว่า 3.8 ล้านคน ข้อมูลที่ถูกขโมยไม่ใช่เพียงชื่อ ที่อยู่ หรืออีเมล แต่รวมถึงหมายเลข Social Security วันเกิด หมายเลขประกันสุขภาพ แบบฟอร์มรับบริการ หมายเลขเวชระเบียน วันให้บริการ และข้อมูลการวินิจฉัยโรคด้วย
สิ่งที่น่ากังวลยิ่งกว่าคือ คนส่วนใหญ่ที่ได้รับผลกระทบอาจไม่เคยรู้จักชื่อบริษัทนี้เลย เพราะ Unlimited Technology Systems ประมวลผลข้อมูลในนามของคลินิกและผู้ให้บริการสุขภาพกว่า 4,500 แห่งและผู้ให้บริการเฉพาะทางอีกประมาณ 6,500 ราย ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่รู้ด้วยซ้ำว่าข้อมูลของตนถูกเก็บไว้ที่ไหน ข้อมูลชุดใหญ่ระดับนี้สามารถถูกขายในตลาดมืด ใช้สร้างตัวตนปลอม หรือทำธุรกรรมการเงินผิดกฎหมายในระยะยาวได้ การที่บริษัทเสนอการติดตามตัวตนฟรีผ่าน Kroll จึงเป็นเพียงการบรรเทาความเสียหาย ไม่ใช่การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุ
Uber Freight และ Helix: แฮ็กเกอร์กรรโชกข้อมูลแต่ธุรกิจยังเดินต่อ
ฝั่งโลจิสติกส์ Uber Freight กลายเป็นอีกสนามรบหนึ่งเมื่อกลุ่มกรรโชกข้อมูล Helix อ้างว่าได้ขโมยไฟล์เกือบ 1 ล้านไฟล์จากเมลบ็อกซ์ บัญชี OneDrive แผนกบัญชีลูกหนี้ และพื้นที่เก็บข้อมูลอื่นๆ ของบริษัท แม้บริษัทจะยืนยันว่าระบุ เหตุการณ์ ปิดกั้น และแก้ไขได้แล้ว พร้อมระบุว่าไม่มีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจและระบบยังทำงานได้ตามปกติ แต่คำถามคือ เหตุใดแฮ็กเกอร์ยังเข้าถึงข้อมูลระดับนี้ได้ตั้งแต่แรก
ข้อมูลด้านภัยคุกคามระบุว่ากลุ่มที่เชื่อมโยงกับ Helix ใช้เทคนิค vishing โทรไปยังโทรศัพท์ส่วนตัวของพนักงาน แอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ Helpdesk ที่กำลังดูแลการย้ายระบบบังคับ จากนั้นใช้ device code phishing เพื่อดึงข้อมูลล็อกอินและเซสชันที่ผ่านการยืนยัน ก่อนจะเริ่มดูดข้อมูลจากบริการคลาวด์ เช่น Microsoft 365 และยังเคยเล็งโจมตีโครงสร้างด้านอัตลักษณ์อย่าง Okta ด้วย นั่นหมายความว่าอีกครั้งหนึ่ง Social Engineering attack คือประตูด่านแรก ไม่ใช่การแฮ็กทางเทคนิคระดับลึก
บทเรียนสำคัญและสิ่งที่พนักงาน-ลูกค้าต้องทำตั้งแต่วันนี้
สามกรณีจาก Levi’s, Unlimited Technology Systems และ Uber Freight บอกเรื่องเดียวกันชัดเจน: Social Engineering attack คือเวกเตอร์หลักในการเข้าถึงเครือข่ายองค์กรในปัจจุบัน พนักงานถูกหลอกผ่านโทรศัพท์ อีเมล หรือข้อความให้มอบรหัสผ่าน อนุมัติโค้ด หรือดาวน์โหลดเครื่องมือควบคุมระยะไกล และเมื่อประตูคนถูกเปิด ประตูเทคโนโลยีก็ตามมา การโจมตีไซเบอร์สหรัฐฯ จึงกำลังเล็งภาคค้าปลีก สุขภาพ โลจิสติกส์ และภาคเทคโนโลยีเป็นเป้าหมายที่มีมูลค่าสูงอย่างต่อเนื่อง
- สำหรับผู้ที่ได้รับผลกระทบจาก Unlimited Technology Systems ควรลงทะเบียนใช้บริการตรวจสอบตัวตนฟรีที่บริษัทจัดให้ และติดตามรายงานเครดิตอย่างใกล้ชิด
- ลูกค้าที่มีบัญชีร้านค้าออนไลน์ของ Levi’s ควรเฝ้าระวังกิจกรรมที่น่าสงสัยในบัญชี เปลี่ยนรหัสผ่าน และแจ้งบริษัททันทีหากพบสิ่งผิดปกติ
- พนักงานทุกคนควรถือหลักว่า “ฝ่ายไอทีจะไม่ขอรหัสผ่านหรือโค้ดยืนยันผ่านโทรศัพท์หรือข้อความ” หากมีใครทำเช่นนั้นให้วางสายแล้วติดต่อช่องทางทางการเอง
- เปิดใช้การยืนยันตัวตนหลายชั้น (MFA) ทุกที่ที่ทำได้ และอย่าอนุมัติคำขอ MFA ที่ตนไม่ได้เป็นผู้เริ่ม
- องค์กรควรฝึกซ้อมสถานการณ์ Social Engineering เป็นประจำ และวัดผลเหมือนการทดสอบความปลอดภัยทางเทคนิค
ในโลกที่แฮ็กเกอร์พยายามขโมยข้อมูลบริษัทและละเมิดข้อมูลพนักงานอยู่ตลอด การป้องกันที่แท้จริงเริ่มจากการเปลี่ยนพฤติกรรมของคน ไม่ใช่เพียงการซื้อระบบใหม่เพิ่ม
