RAM ขาดตลาดยาวคืออะไร และทำไมผู้ใช้คอมควรกังวลตั้งแต่ตอนนี้
วิกฤตราคา RAM ขึ้นและขาดตลาด RAM 2028 คือภาวะที่ความต้องการชิปหน่วยความจำจากทั้งฝั่งศูนย์ข้อมูล AI และตลาดผู้ใช้ทั่วไปสูงกว่ากำลังผลิตต่อเนื่องยาวหลายปี ทำให้ผู้ผลิตเร่งส่งของให้ลูกค้ารายใหญ่ด้านปัญญาประดิษฐ์ก่อน ขณะที่ RAM สำหรับพีซี โน้ตบุ๊ก และการอัปเกรดของผู้ใช้ทั่วไปถูกลดความสำคัญลง ส่งผลให้ของมีน้อย ราคาสูง และไม่มีสัญญาณชัดว่าตลาดจะกลับมาสมดุลเมื่อใด
สัญญาณชัดที่สุดคือคำเตือนจากผู้ผลิตหน่วยความจำรายใหญ่ที่ยอมรับตรงไปตรงมาว่า ภาวะขาดตลาด RAM จะลากยาวอย่างน้อยจนถึง 2028 และยังไม่เห็นจุดจบของรอบอุปสงค์อุปทานที่บิดเบี้ยวนี้เลย นั่นไม่ใช่ข่าวจากวงในไอทีสำหรับนักลงทุนเท่านั้น แต่เป็นสัญญาณเตือนตรงๆ ว่าคนทั่วไปที่อยากซื้อคอมหรืออัปเกรดเครื่อง จะต้องเผชิญราคาคอมพิวเตอร์พุ่งจากต้นทุน RAM และสตอเรจที่สูงไปอีกหลายปี ถ้ายังคิดว่ารอให้ราคาลงแล้วค่อยซื้อ คงต้องคิดใหม่
AI กินชิปก่อนทุกคน HBM แย่งสายการผลิต DRAM ทำไม DDR5 ถึงราคาแพง
รากของปัญหาปัญญาประติมา AI DRAM อยู่ที่การเติบโตแบบระเบิดของงานประมวลผล AI ในดาต้าเซ็นเตอร์ ความต้องการ High Bandwidth Memory หรือ HBM ซึ่งเป็นหน่วยความจำแบนด์วิดท์สูงสำหรับ GPU และระบบ AI เพิ่มขึ้นรวดเร็วมาก จนผู้ผลิตต้องโยกกำลังผลิตส่วนใหญ่ไปตอบโจทย์ตลาดนี้ก่อน ผู้บริหารฝั่งชิปหน่วยความจำยอมรับว่าความต้องการ HBM สำหรับฮาร์ดแวร์ AI โตเร็วกว่า DRAM สำหรับเซิร์ฟเวอร์เสียอีก แปลว่าทั้งสายการผลิต เวเฟอร์ เครื่องจักร และวิศวกร ถูกเทไปฝั่ง AI ก่อนเป็นอันดับหนึ่ง
เมื่อ HBM ถูกจัดลำดับความสำคัญ กำลังผลิตที่เหลือสำหรับ DRAM ทั่วไป รวมถึง DDR5 ที่ใช้ในเดสก์ท็อปและโน้ตบุ๊กจึงตึงตัวไปด้วย ผู้ผลิตเองก็ยอมรับว่ากำลังเน้นตอบสนอง HBM สำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ AI และคาดว่ายอดส่งมอบชิปกลุ่มนี้จะโตเร็วกว่า DRAM ปกติอย่างต่อเนื่อง ผลคือของที่มีจำกัดถูกแย่งซื้อทั้งจากฝั่งคลาวด์และผู้ผลิตเซิร์ฟเวอร์ ทำให้ DDR5 ราคาแพงและไม่มีพื้นที่ให้ตลาดผู้ใช้ทั่วไปกลับไปสู่ราคาปกติในเร็ววัน
จากโรงงานสู่กระเป๋าตังค์: DDR5 แพงขึ้นกี่เท่า และทำไมราคาคอมพิวเตอร์พุ่ง
ภาพที่โหดกว่าตัวเลขคำเตือนคือราคา DDR5 ที่คนซื้อคอมสัมผัสได้จริง ผู้ผลิตโน้ตบุ๊กเกมมิ่งรายหนึ่งเผยว่า DDR5 SO-DIMM สำหรับโน้ตบุ๊กมีราคาเพิ่มขึ้นถึงหกเท่าเมื่อเทียบกับช่วงกลางปีก่อน แถมการพุ่งของราคา DDR5 แรมโน้ตบุ๊กนี้ยังสอดคล้องกับ RAM เดสก์ท็อปที่ราคาขึ้นอีกราว 500 เปอร์เซ็นต์ในช่วง 12 เดือนเดียวกัน นี่คือคำอธิบายตรงๆ ว่าทำไมเวลาเรากดคอนฟิกแรมเยอะๆ ในเครื่องใหม่ ราคาเครื่องถึงดีดขึ้นทันที
เมื่อราคา RAM ขึ้น ผู้ผลิตโน้ตบุ๊กและพีซีเองก็พูดตรงๆ ว่าไม่มีทางเลือกนอกจากต้องขึ้นราคาสินค้าหลายรุ่นตามต้นทุนที่แพงขึ้น ไม่ใช่แค่ RAM และ SSD เท่านั้น แต่แผงวงจร ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ ซีพียู การ์ดจอ และวิดีโอเมมโมรีก็ถูกกดดันด้านราคาคล้ายกัน ไหนจะความตึงเครียดในตะวันออกกลางที่ดันราคาน้ำมันและค่าขนส่งทางอากาศ รวมถึงประกันภัยเรือสินค้าผ่านทะเลแดงและคลองสุเอซให้สูงขึ้นอีก ภาพรวมจึงชัดว่าราคาคอมพิวเตอร์พุ่งไม่ใช่เพราะร้านค้าขายแพง แต่เพราะทั้งห่วงโซ่ต้นทางกำลังเผชิญต้นทุนที่โหดขึ้นทุกจุด สถานการณ์นี้ทำให้ราคาของ RAM รวมถึงต้นทุนของพีซีและโน้ตบุ๊กที่มีหน่วยความจำสูงยังถูกกดดันต่อไปอีกระยะ
ตลาดหน่วยความจำเสียสมดุล: โรงงานกำไรทุบสถิติ แต่ผู้ใช้เจ็บเต็มๆ
ที่น่าขุ่นใจกว่าราคา RAM แพง คือการที่บริษัทหน่วยความจำกลับประกาศผลประกอบการสุดสวยจากภาวะขาดตลาด RAM เอง ผู้ผลิตรายใหญ่รายหนึ่งรายงานว่าแม้ปีหน้าอุตสาหกรรมจะยังถูกจำกัดด้านกำลังผลิตทั้ง RAM และชิปสตอเรจในปีถัดๆ ไป แต่บริษัทกลับมีมาร์จิ้นขั้นต้นในธุรกิจหน่วยความจำกลุ่มคลาวด์ที่เน้น HBM สูงถึง 83 เปอร์เซ็นต์ จากเดิมปีที่แล้วเพียง 59 เปอร์เซ็นต์ และธุรกิจดาต้าเซ็นเตอร์ที่ขาย DRAM ปกติมีมาร์จิ้น 90 เปอร์เซ็นต์ จาก 41 เปอร์เซ็นต์ในปีก่อน ตัวเลขระดับนี้ชี้ชัดว่าทั้ง HBM และ DRAM กลายเป็นสินค้าทำกำไรมหาศาล
บนเวทีประกาศผลประกอบการเดียวกัน บริษัทเดียวกันยังโชว์มาร์จิ้นรวมระดับ 86.25 เปอร์เซ็นต์ พร้อมคาดการณ์รายได้ไตรมาสหน้าที่สูงเป็นประวัติการณ์ ยังไม่รวมยอดขาย SSD สำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ที่โตมากกว่า 1,000 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบปีต่อปี ขณะที่พนักงานในบางบริษัทได้โบนัสระดับสูงมากจนมีข่าวว่าคู่แข่งอย่างฝั่งไต้หวันถึงขั้นขู่หยุดงานประท้วงเพื่อเรียกร้องสิทธิประโยชน์ตาม พูดง่ายๆ ภาวะขาดตลาดและราคาแรมที่บานปลายอาจเป็นข่าวดีสำหรับผู้ถือหุ้นและพนักงานสายผลิตชิป แต่เป็นข่าวร้ายตรงๆ สำหรับคนทั่วไปที่ต้องจ่ายค่า RAM และสตอเรจแพงขึ้น นี่คือวงจรตลาดที่เหมือนเสียสมดุลไปแล้ว ผู้ผลิตมีกำลังใจดันกำลังผลิต แต่ก็ไม่มีแรงจูงใจให้ราคากลับลงในเร็ววัน
สายประกอบคอมต้องวางแผนใหม่ ทำอย่างไรเมื่อ RAM ไม่มีวันถูกเหมือนเดิม
เมื่อ Micron ระบุว่าได้ขายกำลังผลิตหน่วยความจำส่วนใหญ่ในปีหน้าไปแล้ว พร้อมระบุชัดว่าลูกค้าจะต้องจ่ายในราคาที่สูงขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบกับปีนี้ และย้ำอีกว่าทั้งปี 2027 และ 2028 ความต้องการจะยังสูงกว่าอุปทาน แถมจะตึงตัวมากกว่าปีนี้ด้วย นั่นหมายความว่า PC builder และสายประกอบคอมไม่ควรวางแผนโดยหวังว่ารออีกสองสามปีแล้วราคา RAM จะกลับมาถูก เพราะผู้เล่นในตลาดนี้เองก็ยอมรับว่าไม่รู้ด้วยซ้ำว่าเมื่อใดอุปสงค์และอุปทานจะกลับมาสมดุล
สำหรับคนที่ต้องประกอบคอมใหม่หรืออัปเกรดในช่วงนี้ กลยุทธ์ที่สมเหตุสมผลคือยอมรับความจริงว่า DDR5 ราคาแพงและจะคงราคาอยู่ในระดับสูงไปอีกยาว ผู้ผลิตโน้ตบุ๊กเกมมิ่งเองก็คาดว่า RAM จะขาดตลาดต่อเนื่องผ่าน 2027 และเลยกว่านั้น ดังนั้นควรจัดลำดับงบประมาณใหม่ ตั้งเพดาน RAM เท่าที่จำเป็นในตอนซื้อเครื่องครั้งแรก เลือกสเปกที่แบรนด์ไม่บวกราคา RAM เกินเหตุ หลีกเลี่ยงการอัปเกรดเล็กๆ ย่อยๆ บ่อยครั้ง และวางใจว่าบางทีการซื้อในช่วงที่มีของพร้อม แม้ราคาไม่ถูกที่สุด แต่อาจคุ้มกว่าเสี่ยงรอช่วงที่ของยิ่งขาดและราคายิ่งดีดขึ้นไปอีกหลายรอบ
