Contax RTS คืออะไร และทำไมสายวินเทจต้องสนใจ
Contax RTS คือระบบกล้องฟิล์มคุณภาพระดับมืออาชีพแบบ SLR ที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างผู้ผลิตเลนส์ Carl Zeiss ผู้ผลิตกล้องจากญี่ปุ่น Yashica และสตูดิโอดีไซน์ของ Porsche โดยใช้ชื่อโครงการลับว่า Top Secret Project 130 เพื่อชุบชีวิตแบรนด์ Contax ขึ้นมาใหม่ กล้องชุดนี้เน้นความเชื่อถือได้ การทำงานรวดเร็ว และคุณภาพภาพถ่ายระดับสูง จนกลายเป็นรากฐานทางเทคนิคและสไตล์ที่ต่อยอดไปสู่ Contax RTS III กล้อง ในเวลาต่อมาซึ่งปัจจุบันกลายเป็นระบบกล้องยอดนิยมของช่างภาพที่อยากได้การ ถ่ายภาพวินเทจแท้ แต่ยังคงมาตรฐานงานมืออาชีพ
ประเด็นที่น่าสนใจคือ กล้องที่วันนี้คนมองว่าเป็น เลนส์วินเทจคลาสสิก และของสะสม กลับถือกำเนิดจากความพยายามล้มเหลวของ Zeiss กับผู้ผลิตญี่ปุ่นอีกรายหนึ่งก่อนหน้านั้น เมื่อ Pentax ถอนตัวจากแผนร่วมพัฒนาระบบ SLR Zeiss จึงต้องหาพันธมิตรใหม่ และตรงนี้เองที่เปิดทางให้การจับมือกับ Yashica เกิดขึ้นอย่างเต็มรูปแบบ โดยมี Porsche Design เข้ามาเสริมเรื่องรูปลักษณ์และการใช้งานระดับมืออาชีพ
จาก Pentax ล้มเหลวสู่ Project 130 ความลับที่เปลี่ยนประวัติศาสตร์
ก่อนจะไปถึง Contax RTS ต้องยอมรับว่า Zeiss เคยเดินเกมผิดทิศมาก่อน การร่วมงานช่วงสั้นกับผู้ผลิต SLR รายสำคัญในเวลานั้นอย่าง Pentax แม้จะช่วยกันพัฒนาสิ่งที่กลายเป็นเมาท์ K ในเวลาต่อมา แต่ทั้งสองฝ่ายกลับไปกันคนละทาง เพราะ Pentax ต้องการสร้างแบรนด์ตัวเองมากกว่าผลิตกล้องพรีเมียมให้คนอื่น ขณะที่ Zeiss ต้องการอิทธิพลเหนือระบบกล้องมากกว่าที่อีกฝ่ายยอมรับได้ ความร่วมมือจึงยุติลงอย่างสงบ และบังคับให้ Zeiss ต้องมองหาพันธมิตรญี่ปุ่นรายใหม่อย่างจริงจัง
ตรงจังหวะนั้น Yashica ซึ่งอยากขยับจากตลาดระดับกลางไปสู่กล้องมืออาชีพ กลับมองว่านี่คือโอกาสทอง พวกเขาพร้อมสร้างระบบกล้องใหม่ทั้งชุดตามข้อกำหนดของ Zeiss โครงการลับจึงเริ่มในชื่อ Top Secret Project 130 ซึ่งก็คือจุดกำเนิดของ Contax RTS ในที่สุด Zeiss รับผิดชอบการออกแบบเลนส์และมุมมองในช่องมองภาพ ขณะที่ Yashica ดูแลวิศวกรรมและการผลิตตัวกล้อง พร้อมระบบชัตเตอร์อิเล็กทรอนิกส์สมัยใหม่ และนี่ไม่ใช่กล้องธรรมดา เพราะ Porsche Design ภายใต้การนำของ Ferdinand Alexander Porsche ผู้ออกแบบรถ Porsche 911 เข้ามาดูแลรูปลักษณ์และการจัดวางการควบคุม
Porsche บนบอดี้ Zeiss บนเลนส์ ทำไม RTS ถึงเป็นตำนาน
เสน่ห์ของ Contax RTS ไม่ได้อยู่แค่ที่ชื่อแบรนด์ แต่คือการผสมดีเอ็นเอจากสามโลกเข้าไว้ด้วยกัน Porsche นำภาษาดีไซน์แบบเดียวกับรถสปอร์ตมาใช้กับบอดี้กล้อง รูปทรงสะอาดตา ปุ่มควบคุมถูกจัดวางเพื่อการตอบสนองรวดเร็ว สมชื่อ Real Time System ขณะเดียวกัน Yashica ก็ใส่เทคโนโลยีชัตเตอร์อิเล็กทรอนิกส์ที่ให้ความแม่นยำระดับมืออาชีพ ความเร็ว 1/2000 วินาที และระบบทำงานเน้นความทนทานเพื่อรองรับการใช้งานหนักของช่างภาพสายอาชีพ
อีกด้านหนึ่ง เลนส์ของ Carl Zeiss พร้อมเคลือบผิว T* กลายเป็นหัวใจที่ทำให้หลายคนหลงรัก Contax RTS แม้เวลาจะผ่านไปนาน เลนส์เหล่านี้ยังถูกมองว่าเป็น เลนส์วินเทจคลาสสิก ด้วยโทนภาพที่มีเอกลักษณ์ และความคมชัดที่เกินความคาดหวังของยุคฟิล์ม เมื่อระบบนี้ถูกพัฒนาต่อจนกลายเป็น Contax RTS III กล้อง ที่มีช่องมองภาพครอบคลุม 100 เปอร์เซ็นต์ ความเร็วชัตเตอร์สูงถึง 1/8000 วินาที และระบบวัดแสงแบบสปอต ทำให้มันกลายเป็นบอดี้ฟิล์มที่ช่างภาพยุคดิจิทัลหันกลับมาไล่ล่ามากขึ้น เพื่อการ ถ่ายภาพวินเทจแท้ ที่ยังคงมาตรฐานมืออาชีพ
RTS III ในสายตาช่างภาพยุคฟิล์มและดิจิทัล
หากดูเฉพาะสเปก Contax RTS III กล้อง อาจดูเหมือนฟิล์ม SLR ขั้นสูงธรรมดา มีช่องมองภาพครอบคลุมเต็มเฟรม ความเร็วชัตเตอร์สูง และระบบอิเล็กทรอนิกส์ชาญฉลาด แต่สิ่งที่ทำให้มันโดดเด่นคือความรู้สึกเวลาถือและใช้งาน ซึ่งเป็นผลโดยตรงจากมรดกวิศวกรรมของ Porsche Design และความจริงจังของ Zeiss กับ Yashica ในการสร้างเครื่องมือให้มืออาชีพใช้งานยาวนาน ความแม่นยำและความทนทานจึงไม่ใช่คำโฆษณา แต่เป็นประสบการณ์ที่ผู้ใช้ตัวจริงยืนยันได้
ในยุคที่ทุกคนสามารถใส่ฟิลเตอร์วินเทจลงบนภาพดิจิทัลได้ภายในไม่กี่วินาที การหันกลับมาใช้ระบบ Contax RTS III คือการเลือกเส้นทางที่ต่างออกไป คุณภาพของ Carl Zeiss Planar 50mm และเลนส์ตระกูล Planar อื่นๆ บนเมาท์ Contax ทำให้ภาพที่ได้มีคาแรกเตอร์แบบกล้องฟิล์มคุณภาพ แสง เงา และโทนสีที่เกิดจากการออกแบบออปติกแท้ๆ ไม่ได้มาจากการปรับแต่งทีหลัง ช่างภาพจำนวนมากจึงใช้ระบบนี้ทั้งกับฟิล์มจริง และผ่านอะแดปเตอร์ไปยังกล้องดิจิทัล เพื่อเก็บคาแรกเตอร์ภาพแบบเก่าบนแพลตฟอร์มใหม่
บทเรียนจาก RTS และภาพสะท้อนในโลกกล้องวินเทจ
เมื่อมองทั่วทั้งโลกกล้องฟิล์ม ไม่ใช่มีเพียง Contax RTS เท่านั้นที่สะท้อนยุคทองของการออกแบบ แม้แต่กล้องเล็กอย่าง Braun Paxette ที่ใช้บอดี้สองส่วนและเลนส์ถอดเปลี่ยนได้ ก็แสดงให้เห็นว่าผู้ผลิตในยุคนั้นแข่งขันกันด้วยการออกแบบโครงสร้างและระบบกลไกที่แยบคาย Paxette ใช้เมาท์สกรู M39 เวอร์ชันของตนเอง และเลือกเลนส์มาตรฐาน 45mm f/2.8 จากผู้ผลิตหลายราย แสดงให้เห็นว่าทุกค่ายต่างหาทางสร้างเอกลักษณ์ของตัวเองในยุคฟิล์ม
แต่สิ่งที่ทำให้ Contax RTS และ RTS III กลายเป็นตำนานเหนือใคร คือการที่มันจับเอาความเชี่ยวชาญสามด้านไว้ในตัวเดียว ทั้งดีไซน์จากโลกยานยนต์ เลนส์ระดับตำนาน และวิศวกรรมกล้องอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง สำหรับช่างภาพที่หลงรักการ ถ่ายภาพวินเทจแท้ การตามหาบอดี้ RTS III คู่กับเลนส์ Zeiss Planar ไม่ใช่แค่การสะสมของหายาก แต่คือการเลือกยืนอยู่ตรงจุดตัดสำคัญของประวัติศาสตร์ภาพถ่าย ที่ครั้งหนึ่งบริษัทเหล่านี้เคยจับมือกันเพื่อสร้างกล้องที่ตั้งใจจะเป็นเครื่องมือประจำตัวของมืออาชีพมากกว่าจะเป็นเพียงสินค้าชั่วคราว
