SME การก่อสร้าง AI พลิกเกมคุมต้นทุนด้วยดิจิทัลแปลงธุรกิจ

เมื่อ SME การก่อสร้างต้องใช้ AI เพื่อเอาตัวรอดไม่ใช่แค่ตามเทรนด์

SME การก่อสร้าง AI คือการที่ธุรกิจรับเหมาก่อสร้างขนาดเล็กและกลางนำเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในทุกขั้นตอนตั้งแต่การวางแผนโครงการ การคำนวณต้นทุน การควบคุมงานหน้าไซต์ ไปจนถึงการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจเชิงบริหาร เพื่อช่วยคุมความเสี่ยงจากต้นทุนที่ผันผวน เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน และสร้างความสามารถในการแข่งขันในตลาดรับเหมาก่อสร้างที่กดดันทั้งด้านราคาและคุณภาพอย่างต่อเนื่อง

หัวใจของสถานการณ์ตอนนี้คือ ธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง SME ไม่มีทางเลือกมากนัก ถ้าไม่ยอมดิจิทัลแปลง ธุรกิจ ก็ต้องยอมรับกำไรที่หายไปเรื่อยๆ จากราคาพลังงาน วัตถุดิบ และค่าแรงที่ขยับขึ้นต่อเนื่อง ขณะที่ลูกค้ากดราคาและกำลังซื้ออ่อนลง ทำให้การขึ้นราคางานรับเหมาเป็นเรื่องแทบทำไม่ได้ แก่นของเกมจึงย้ายจากการขายงานเพิ่ม ไปสู่การคุมต้นทุนด้วยข้อมูลและ AI ลดต้นทุนอย่างมีระบบ ใครยังใช้กระดาษและไฟล์กระจัดกระจาย ก็เท่ากับเปิดช่องให้เงินรั่วไหลในทุกโครงการโดยไม่รู้ตัว

SCB BuildNext และ depa: โปรแกรมฝึกอบรมดิจิทัลที่ลงดีเทล Pain Point ผู้รับเหมา

การที่ธนาคารรายใหญ่จับมือกับหน่วยงานดิจิทัลของรัฐจัดหลักสูตร “SCB BuildNext พลิกธุรกิจรับเหมา SME ให้โตอย่างเป็นระบบ ด้วย Digital และ AI” ไม่ใช่เพียงงานสัมมนาเรียกยอดผู้เข้าร่วม แต่เป็นการลงมือแก้ Pain Point เรื่องการเริ่มต้นใช้เทคโนโลยีของผู้ประกอบการรับเหมาที่ทั้งอยากปรับตัวและกลัวลงทุนผิดทาง ผู้จัดหลักสูตรยอมรับตรงๆ ว่าโจทย์ของ SME คือไม่พร้อมเปลี่ยนระบบทีเดียว และต้องการพัฒนาทีละขั้นให้สอดคล้องกับเงินสดและทีมงานในมือ

จุดที่น่าสนใจคือหลักสูตรนี้ออกแบบมาครอบคลุมสามแกนหลัก Build People สร้าง Digital Mindset ให้คนต่างรุ่นในองค์กรทำงานร่วมกันได้ Build Control ใช้ Data และ AI คุมต้นทุนและกระแสเงินสดให้แม่นขึ้น และ Build Future วางระบบและกระบวนการทำงานตามแนว ESG เพื่อเติบโตยั่งยืน เมื่อมีโปรแกรมฝึกอบรม ดิจิทัล ที่จับประเด็นจริงของไซต์งานและห้องบัญชีแบบนี้ การยกระดับจากใบเสนอราคาแบบเดิมไปสู่ระบบดิจิทัลที่เชื่อมโยงกันจึงไม่ใช่เรื่องไกลเกินมือของผู้รับเหมาอีกต่อไป

ตัวเลขส่งออกพุ่ง สะท้อนว่าถึงเวลา SME ก่อสร้างต้องเลิกกลัว AI

ในภาพกว้างของเศรษฐกิจ ตัวเลขการส่งออกของ SME ครึ่งปีแรกพุ่งถึง 8.94 แสนล้านบาท เติบโต 27.8% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนว่าผู้ประกอบการในหลายอุตสาหกรรมมีศักยภาพเติบโตจริงแม้เศรษฐกิจชะลอ แต่ถ้าภาคก่อสร้างยังผูกติดกับวิธีทำงานเดิมๆ ไม่ใช้ AI และดิจิทัลแปลง ธุรกิจ ก็จะถูกทิ้งไว้ข้างหลังเมื่อห่วงโซ่การผลิตอื่นเดินหน้าไปสู่การเชื่อมโยงข้อมูลแบบเรียลไทม์กันหมดแล้ว

ฝั่งนโยบายกำลังผลักดันให้ SME ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและ AI เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน เชื่อมโยงการผลิต การตลาด และมุ่งสู่ธุรกิจคาร์บอนต่ำ รวมถึงเป้าหมายโครงสร้างพื้นฐาน Net Zero ในปี 2050 และการเตรียมพร้อมเป็นสมาชิก OECD ภายในปี 2571 ถ้า SME การก่อสร้างยังคิดว่า AI เป็นเรื่องของโรงงานหรืออุตสาหกรรมส่งออกเท่านั้น ก็เท่ากับมองข้ามโอกาสครั้งใหญ่ในการเชื่อมธุรกิจรับเหมาของตัวเองเข้ากับระบบเศรษฐกิจใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและมาตรฐานสิ่งแวดล้อม

จากเวิร์กชอปสู่หน้างาน: ทำไมการฝึกแบบลงมือทำจึงลดกำแพงเทคโนโลยีได้จริง

โครงการอย่าง SCB BuildNext ไม่ได้หยุดอยู่ที่การฟังบรรยายในห้องประชุม แต่ดันผู้ประกอบการลงมือทำเวิร์กชอปผ่าน BuildNext Journey Book จัดทำ Action Plan ที่นำไปใช้ได้จริง และพาไปศึกษาดูงานองค์กรรับเหมาก่อสร้างชั้นนำเพื่อเห็นภาพการใช้ดิจิทัลและ AI ในการจัดการโครงการจากการดำเนินงานจริง ที่สำคัญคือมีการถอดโจทย์ธุรกิจรับเหมาและนำเสนอ Group Solution Pitching ให้แต่ละกลุ่มแลกเปลี่ยนแนวคิดกัน การเรียนแบบนี้ช่วยลดกำแพงทางเทคนิคสำหรับ SME ที่ไม่มีทีม IT ในบ้านได้อย่างตรงจุด

เมื่อผู้ประกอบการเห็นตัวอย่างระบบจริงและได้ออกแบบแผนของตัวเอง ความกลัวว่า AI จะยากหรือแพงจึงลดลง เพราะเข้าใจว่าการดิจิทัลแปลง ธุรกิจ ทำได้ทีละส่วน เริ่มจากการเก็บข้อมูลต้นทุนให้เป็นระบบ ใช้เครื่องมือวิเคราะห์เบื้องต้น แล้วค่อยต่อยอดไปสู่การใช้ AI ลดต้นทุนในงานที่มีข้อมูลพร้อม เช่น การจัดซื้อ การวางแผนแรงงาน หรือการคาดการณ์กระแสเงินสด ความรู้ที่ได้จากโปรแกรมฝึกอบรม ดิจิทัล จึงไม่ใช่ทฤษฎี แต่เป็นแผนการลงมือทำที่ตอบโจทย์หน้างานของผู้รับเหมาแต่ละราย

ข้อสรุป: SME ก่อสร้างที่ไม่ลงทุนในความรู้วันนี้ จะจ่ายเป็นต้นทุนที่คุมไม่ได้ในวันหน้า

เมื่อดูทั้งแรงกดดันต้นทุน ความผันผวนของเศรษฐกิจ และตัวเลขการเติบโตของ SME ในภาพรวม จะเห็นชัดว่าช่องว่างระหว่างธุรกิจที่ยอมอัปเกรดด้วย AI และดิจิทัลแปลง ธุรกิจ กับธุรกิจที่ยึดติดวิธีเดิมกำลังกว้างขึ้นเรื่อยๆ หน่วยงานด้านดิจิทัลและ SME ระบุว่าการยกระดับด้วยเทคโนโลยีเป็นหนึ่งในเครื่องยนต์หลักที่จะผลักดันเศรษฐกิจเดินหน้า และกรอบนโยบายใหม่ก็มุ่งให้ SME เป็นกำลังหลักของการเติบโต สำหรับภาคก่อสร้าง นี่ไม่ใช่แค่โอกาส แต่เป็นเงื่อนไขการอยู่รอดในตลาดที่แข่งขันหนัก

จุดเปลี่ยนจึงอยู่ที่การกล้าลงทุนในความรู้ ผ่านโปรแกรมฝึกอบรม ดิจิทัล ที่เข้าใจ Pain Point ของธุรกิจรับเหมาอย่างแท้จริง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการคุมต้นทุน การจัดการข้อมูล หรือการเชื่อมทีมงานต่างรุ่น หาก SME การก่อสร้างเลือกเริ่มวันนี้ แม้จะเป็นก้าวเล็กๆ แต่จะมีโอกาสเชื่อมธุรกิจของตัวเองเข้ากับระบบเศรษฐกิจใหม่ที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและมาตรฐาน ESG ตรงกันข้าม ถ้าเลือกอยู่กับวิธีเดิม ต้นทุนที่คุมไม่ได้และโอกาสที่หลุดมือไปจะกลายเป็นราคาที่ต้องจ่ายในระยะยาว