สูงวัยอย่างสตรอง ห่างไกลสโตรก ด้วยการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม

การดูแลสุขภาพแบบองค์รวมคืออะไร และทำไมสำคัญต่อผู้สูงอายุ

การดูแลสุขภาพแบบองค์รวม คือแนวคิดที่มองคนคนหนึ่งทั้งด้านร่างกาย จิตใจ พฤติกรรมการใช้ชีวิต และความสัมพันธ์ทางสังคมอย่างเชื่อมโยงกัน โดยเน้นการป้องกันโรคก่อนเกิด การทำความเข้าใจปัจจัยเสี่ยง และการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตระยะยาว มากกว่ารอให้เจ็บป่วยแล้วค่อยเข้ารับการรักษา แนวทางนี้จึงเหมาะกับสุขภาพผู้สูงอายุที่มักเผชิญโรคเรื้อรังและภาวะแทรกซ้อนหลายด้าน เพราะช่วยให้วางแผนชีวิตและสุขภาพแบบรอบด้าน ตั้งแต่การกิน การขยับร่างกาย การพักผ่อน ไปจนถึงการดูแลสุขภาพใจ

การที่โรงพยาบาลพระรามเก้าเลือกมุ่งส่งเสริมการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม โดยให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพเชิงป้องกันและการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงด้านสุขภาพ สะท้อนชัดว่าระบบแพทย์กำลังขยับจากโมเดลรักษาเมื่อป่วย ไปสู่โมเดลป้องกันโรคก่อนเกิด การป้องกันโรคสโตรกจึงไม่ได้แปลเพียงการตรวจสุขภาพปีละครั้ง แต่หมายถึงการจัดการความดันโลหิต น้ำตาลในเลือด ภาวะเครียด น้ำหนัก พฤติกรรมการสูบบุหรี่ และแอลกอฮอล์อย่างต่อเนื่อง ผมมองว่าการเปลี่ยนมุมคิดครั้งนี้คือหัวใจของการสูงวัยอย่างสตรอง เพราะทำให้ผู้สูงอายุมีบทบาทนำในการดูแลตนเอง ไม่ถูกลดให้เป็นเพียงผู้รับการรักษา

กิจกรรม “สูงวัยอย่างสตรอง ห่างไกลสโตรก” ตัวอย่างการป้องกันโรคก่อนเกิด

เมื่อโรงพยาบาลจับมือกับธนาคารอาคารสงเคราะห์จัดงานเสวนา “สูงวัยอย่างสตรอง ห่างไกลสโตรก” ณ Praram 9 Grand Hall ชั้น 5 อาคาร A โรงพยาบาลพระรามเก้า โดยมี นพ.วิทยา วันเพ็ญ และ ดร.มหัทธนะ อัมพรพิสิฏฐ์ ร่วมกล่าวต้อนรับอย่างเป็นกันเอง ภาพที่เห็นไม่ใช่แค่งานประชาสัมพันธ์ แต่มันคือการประกาศว่าการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุเป็นเรื่องของทั้งระบบ ไม่ใช่หน้าที่แพทย์เพียงฝ่ายเดียว การนำองค์กรการเงินเข้ามาร่วม สื่อว่าการสูงวัยอย่างมีคุณภาพเกี่ยวข้องกับความมั่นคงชีวิตทุกด้าน ทั้งสุขภาพ การเงิน และครอบครัว

หัวใจของงานคือการเสวนาสุขภาพเรื่องโรคหลอดเลือดสมอง โดย นพ.สิทธิ เพชรรัชตะชาติ อายุรแพทย์ด้านโรคหลอดเลือดสมอง ถ่ายทอดความรู้ตั้งแต่ปัจจัยเสี่ยง สัญญาณเตือน แนวทางการป้องกัน ไปจนถึงความสำคัญของการเข้ารับการรักษาอย่างทันท่วงที นี่คือการป้องกันโรคก่อนเกิดในทางปฏิบัติ เพราะผู้เข้าร่วมไม่ได้แค่ฟังคำเตือนว่าห้ามเครียด ห้ามกินเค็ม แต่ได้เข้าใจกลไกของโรคสโตรก เห็นภาพสัญญาณเตือน และรู้ว่าต้องทำอะไรเมื่อเกิดเหตุ ผมเชื่อว่าความรู้เชิงลึกเช่นนี้ต่างหากที่เปลี่ยนพฤติกรรมได้จริง มากกว่าคำขอร้องให้ “ดูแลสุขภาพนะ” แบบลอยๆ

สูตรลับสุขภาพดี: จากความรู้แพทย์สู่ชีวิตประจำวันผู้สูงอายุ

จุดแข็งของงานครั้งนี้ไม่ใช่เฉพาะเนื้อหาทางการแพทย์เรื่องโรคสโตรก แต่คือการเชื่อมองค์ความรู้กับชีวิตจริงของคนสูงวัย ผ่านหัวข้อ “สูตรลับ สุขภาพดี ชีวีมีสุข” โดยหมอเจี๊ยบ ลลนา ก้องธรนินทร์ ที่พูดถึงการสร้างสมดุลในการใช้ชีวิต การดูแลสุขภาพในทุกมิติ และการใส่ใจกายใจแบบต่อเนื่อง นี่คือการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมในแบบที่จับต้องได้ เพราะผู้สูงอายุจำนวนมากรู้ว่าต้องกินผัก ออกกำลังกาย แต่มักติดที่ทำไม่ได้ในโลกจริงที่เต็มไปด้วยภาระและความเครียด การมองมิติสุขภาพใจและการพักผ่อนอย่างเป็นเรื่องเป็นราว จึงช่วยให้การป้องกันโรคสโตรกไม่ใช่ภาระ แต่กลายเป็นวิถีชีวิต

กิจกรรมเทียนหอม Divana Sand Dune Candle – เทียนหอม พร้อมสุข ที่เปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมใช้เวลาในการผ่อนคลายและสร้างสมดุลทางกายและใจ อาจดูเหมือนของเล็กๆ แต่สะท้อนความเข้าใจลึกซึ้งว่าความเครียดและภาวะอารมณ์มีผลต่อสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด การป้องกันโรคสโตรกจึงไม่จบที่ตัวเลขความดันบนกระดาษ แต่ต้องรวมถึงความสุข ความสงบ และความรู้สึกมีคุณค่าในชีวิต ผมเห็นด้วยกับแนวทางนี้อย่างแรง เพราะถ้าผู้สูงอายุรู้สึกว่าการดูแลสุขภาพคือการดูแลความสุขของตัวเอง พวกเขาจะยอมปรับพฤติกรรมและดูแลตัวเองต่อเนื่องมากกว่าการถูกบังคับ

ทำไมโมเดลสุขภาพเชิงป้องกันคือคำตอบของการสูงวัยอย่างมีคุณภาพ

การจัดกิจกรรมครั้งนี้สะท้อนแนวทางของโรงพยาบาลพระรามเก้าในการส่งเสริมสุขภาพเชิงป้องกัน โดยผสานองค์ความรู้ทางการแพทย์จากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเข้ากับแนวทางการดูแลสุขภาพในชีวิตประจำวัน เพื่อให้ผู้เข้าร่วมงานมีความรู้ ความเข้าใจ และสามารถนำไปปรับใช้ในการดูแลตนเองและครอบครัวได้อย่างเหมาะสม ผมมองว่าตรงนี้คือจุดเปลี่ยนสำคัญของสุขภาพผู้สูงอายุ เพราะระบบที่ดีต้องทำให้คนธรรมดาเข้าใจความเสี่ยงของตนเอง สามารถสังเกตสัญญาณเตือนของโรคสโตรก และเลือกเปลี่ยนพฤติกรรมก่อนเกิดความเสียหาย ไม่ใช่รอให้เกิดอัมพฤกษ์อัมพาตแล้วค่อยเข้ารักษา

ในระดับสังคม เรามักพูดเรื่องการดูแลผู้สูงอายุในมิติการรักษาและการดูแลระยะยาว แต่กลับให้ความสำคัญกับการป้องกันโรคสโตรกและโรคเรื้อรังน้อยเกินไป กิจกรรมที่เน้นการป้องกันโรคก่อนเกิด และย้ำว่าคุณภาพชีวิตสำคัญไม่แพ้การไม่มีโรค จึงควรถูกผลักดันให้เป็นมาตรฐานในโรงพยาบาลและองค์กรต่างๆ ผมเชื่อว่าถ้าแนวคิดการดูแลสุขภาพแบบองค์รวมถูกทำให้เป็นกิจวัตร ไม่ใช่แค่งานครั้งคราว เราจะเห็นผู้สูงอายุที่ยังเดินไปทำกิจกรรมเองได้ มีหัวใจและสมองที่แข็งแรง และมองชีวิตบั้นปลายด้วยความหวังมากกว่าความกลัว