ราคาสมาร์ทโฟนพุ่งขึ้น เมื่อสมาร์ทโฟนระดับกลางถูกดันให้แพงขึ้น

Chipflation คืออะไร และทำไมราคาสมาร์ทโฟนพุ่งขึ้น

Chipflation คือภาวะที่ราคาชิปและหน่วยความจำเพิ่มสูงขึ้นพร้อมกัน จากทั้งความต้องการใช้งานที่พุ่งสูง สินค้าที่ผลิตได้มีจำกัด และการที่ผู้ผลิตชิปเลือกจัดสรรกำลังการผลิตไปยังชิปสำหรับเซิร์ฟเวอร์หรือผลิตภัณฑ์ที่มีมูลค่าสูง ทำให้ต้นทุนฮาร์ดแวร์พื้นฐานตั้งแต่มือถือ คอมพิวเตอร์ ไปจนถึงอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หลากหลายประเภทเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ส่งผลให้ราคาสมาร์ทโฟนพุ่งขึ้นแบบเลี่ยงไม่ได้ในหลายเซ็กเมนต์

แก่นของปัญหานี้คือชิปพุ่งราคาควบคู่กับหน่วยความจำแพงขึ้น ผู้ผลิตไม่สามารถกดต้นทุนได้เหมือนเดิม จึงเริ่มขยับราคาสินค้าหรือปรับสเปกเพื่อเอาตัวรอด ข้อมูลจากหนึ่งในสำนักวิเคราะห์ระบุว่า ราคาตามสัญญาของหน่วยความจำแบบ LPDDR5X ในไตรมาส 2 เพิ่มขึ้นประมาณ 78–83% เมื่อเทียบกับไตรมาสก่อนหน้า ขณะที่ LPDDR4X เพิ่มขึ้นอย่างน้อย 70–75% ตัวเลขนี้สะท้อนตรง ๆ ว่ายุคที่มือถือรุ่นใหม่สเปกแรงขึ้นแต่ราคาเท่าเดิมกำลังจะจบลง

เมื่อชิปแพงขึ้น สมาร์ทโฟนระดับกลางจึงไม่ถูกอีกต่อไป

ภาพที่ชัดที่สุดของ Chipflation อยู่ที่สมาร์ทโฟนระดับกลาง เพราะกลุ่มนี้เคยเป็นจุดสมดุลระหว่างราคาและประสิทธิภาพ แต่ตอนนี้ต้นทุนชิปขยับขึ้นแบบเป็นขั้นบันได กระบวนการผลิต 4 นาโนเมตรของผู้ผลิตรายใหญ่มีการปรับขึ้นราคาประมาณ 10% และกระบวนการ 5 นาโนเมตรเพิ่มขึ้นถึง 15% ขณะที่กระบวนการเก่าอย่าง 8 นาโนเมตรก็ยังขยับขึ้นอีกราว 10% เมื่อฐานต้นทุนขยับหมด เส้นแบ่งระหว่างเครื่องกลางกับเครื่องเรือธงจึงเริ่มพร่าเลือน

สมาร์ทโฟนระดับกลางทั้งจากค่ายเจ้าของโรงงานผลิตชิปเองและแบรนด์ที่จ้างผลิตต่างต้องรับแรงกดดันเดียวกัน เพราะชิปประมวลผลหลัก หน่วยความจำ และชิ้นส่วนสำคัญต่างพากันขึ้นราคา จุดที่น่ากังวลคือผู้ผลิตต้องตัดสินใจว่าจะโอนต้นทุนไปยังราคาขายให้ผู้บริโภค หรือจะลดสเปกเพื่อรักษาป้ายราคาเดิม ซึ่งไม่ว่าทางเลือกไหน ผู้ใช้ก็หนีผลลัพธ์ที่ทำให้รู้สึกว่า ราคาโทรศัพท์แพงขึ้น แถมได้ความคุ้มค่าไม่เท่าเมื่อก่อน

ผลสะเทือนทั้งตลาด จากเครื่องเริ่มต้นถึงรุ่นพรีเมียม

Chipflation ไม่ได้กระทบเฉพาะรุ่นกลาง แต่ไล่ตั้งแต่เครื่องเริ่มต้นจนถึงระดับพรีเมียม กลุ่มมือถือราคาประหยัดรับความเสี่ยงมากที่สุด เพราะกำไรต่อเครื่องต่ำ เมื่อต้นทุนขึ้น จึงไม่มีพื้นที่ให้ดูดซับมากนัก รายงานหนึ่งระบุว่า ยอดจัดส่งสมาร์ทโฟนในภูมิภาคหนึ่งช่วงไตรมาส 2 ลดลง 15% เมื่อเทียบกับปีก่อน โดยกลุ่มเครื่องราคาต่ำมียอดจัดส่งหายไปถึง 38% นี่คือสัญญาณว่าผู้ผลิตกำลังเบนความสนใจจากรุ่นประหยัดไปยังสมาร์ทโฟนระดับกลางและพรีเมียมที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า

อีกด้านหนึ่ง โรงงานผลิตชิปขั้นสูงกำลังทำงานเต็มกำลังให้ลูกค้าหลากหลาย ตั้งแต่ผู้ผลิตสมาร์ทโฟนรายใหญ่ ชิปสำหรับยานยนต์ ไปจนถึงผู้ผลิตอุปกรณ์เครือข่าย เมื่อกำลังผลิตตึงตัว ลูกค้าบางรายต้องโยกคำสั่งซื้อไปอีกค่ายหรือยอมรับราคาที่สูงขึ้น ส่งผลให้ทั้งแบรนด์สมาร์ทโฟนจีน สมาร์ทโฟนระดับกลางราคาประหยัดของค่ายใหญ่ และอุปกรณ์ที่ใช้ชิปกระบวนการ 4 นาโนเมตรต่างเผชิญความเสี่ยงต้นทุนสูงขึ้นพร้อมกัน

เมื่อช่องว่างราคาแคบ ผู้ซื้อควรคิดใหม่เรื่องความคุ้มค่า

คำถามสำคัญสำหรับผู้ใช้คือ ยังควรคาดหวังมือถือสเปกดีในราคากดดันได้เหมือนเดิมหรือไม่ คำตอบจากทิศทาง Chipflation ชัดเจนว่า ยุคที่เราหวังว่าเทคโนโลยีรุ่นใหม่จะสเปกดีขึ้นในราคาเท่าเดิมกำลังทำได้ยากขึ้น โดยเฉพาะสินค้าระดับเริ่มต้นที่มีพื้นที่สำหรับดูดซับต้นทุนไม่มากนัก การที่ราคาสมาร์ทโฟนระดับกลางขยับสูงจนเข้าใกล้รุ่นเรือธงมากขึ้น ทำให้เส้นแบ่งระหว่างสองกลุ่มนี้เริ่มแคบลง และผู้ซื้อจำเป็นต้องชั่งน้ำหนักคุณค่าที่แท้จริงมากขึ้น

สิ่งที่ควรทำไม่ใช่การตื่นตระหนกรีบเปลี่ยนเครื่อง แต่คือการเปลี่ยนวิธีคิดเวลาเลือกซื้อ เมื่อราคาโทรศัพท์แพงขึ้น ผู้ใช้ต้องดูภาพรวม เช่น อายุการใช้งานที่คาดหวัง การอัปเดตซอฟต์แวร์ และคุณภาพประสบการณ์ใช้งานแทนการดูแต่สเปกต่อราคา ใครที่ยังใช้เครื่องเดิมได้ดีอาจเลือกยืดอายุการใช้งานไปอีก ส่วนคนที่จำเป็นต้องซื้อใหม่ควรเปรียบเทียบสมาร์ทโฟนระดับกลางกับรุ่นเรือธงอย่างละเอียด เพราะในยุคชิปพุ่งราคา ความต่างของราคาอาจไม่กว้างเหมือนเดิม แต่ความคุ้มค่าที่ได้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของผู้ซื้อเป็นหลัก