เมื่อชิปเรือธงไปไม่ทันกิมบอล: จุดตั้งต้นของ Honor Imaging Chip H1
หัวใจของข้อถกเถียงเรื่องกล้องมือถือวิดีโอวันนี้คือคำถามว่า ทำไมชิปประมวลผลระดับเรือธงอย่าง Snapdragon 8 Elite Gen 5 ที่เก่งด้านภาพนิ่ง ถึงยังไม่ตอบโจทย์การประมวลผลวิดีโอความซับซ้อนสูงบน Gimbal phone camera จน Honor ต้องลงทุนออกแบบ Custom imaging chip ของตัวเองเพื่อรับมือการประมวลผลแบบเรียลไทม์ ปริมาณข้อมูลมหาศาลจากเซนเซอร์ความละเอียดสูง และการควบคุมกลไกกิมบอลหลายแกนพร้อมกันให้ลื่นไหลและนิ่งสนิทในสถาปัตยกรรมมือถือที่ไม่เคยแบกรับภาระระดับนี้มาก่อน.
จุดเปลี่ยนเกิดขึ้นชัดเจนตอนที่ Honor ประกาศในงานเปิดตัว Robot Phone ที่จีนว่า Snapdragon 8 Elite Gen 5 “ไม่ดีพอ” สำหรับการถ่ายวิดีโอระดับโปรบนเครื่องรุ่นนี้. คำพูดนี้สะท้อนช่องว่างที่อุตสาหกรรมมือถือพยายามมองข้ามมานาน: ผู้ผลิตชิปเพิ่มพลังประมวลผลทุกปี แต่ผู้ใช้กว่า 99% แทบไม่เคยใช้ศักยภาพเต็มที่เลย เป็นภาพคลาสสิกของภาวะได้ไม่คุ้มเพิ่ม ที่ยิ่งอัดสเปกก็ยิ่งให้ผลจับต้องได้ลดลง. Honor เลือกไม่เดินตามเกมคะแนนเบนช์มาร์ก แต่หันมาแก้จุดอ่อนเฉพาะด้านด้วยการสร้างชิปภาพเฉพาะทางแทน นี่คือท่าทีที่พูดชัดว่า“วิดีโอ”คือสมรภูมิใหม่ของสมาร์ทโฟน
ทำไมภาพนิ่งเอาอยู่ แต่วิดีโอไม่ไหว: ช่องโหว่ของ Mobile Video Processing
ตามสเปกแล้ว Snapdragon 8 Elite Gen 5 มาพร้อม ISP แบบ 20-bit สามตัวซึ่งออกแบบมาให้รับมือภาพนิ่งระดับสูงได้สบายๆ ทำให้กล้องมือถือวิดีโอในยุคนี้ถ่ายรูปได้สวย เนียน และไดนามิกเรนจ์กว้างเกินพอ. แต่เมื่อเข้าสู่โหมดวิดีโอ ข้อจำกัดก็โผล่ทันที เพราะวิดีโอต้องประมวลผลเฟรมต่อเนื่องจำนวนมหาศาล การคำนวณแสง สี และโทนต้องเกิดแบบเรียลไทม์ พร้อมกันกับการกันสั่น ออโต้โฟกัส และการควบคุมมอเตอร์ของกิมบอลใน Robot Phone ที่ขนาดเล็กแต่ซับซ้อนอย่างมาก.
Yang Liu ประธานฝ่ายวิศวกรรมฮาร์ดแวร์ของ Honor อธิบายตรงๆ ว่า ชิป Qualcomm ให้ประสิทธิภาพภาพนิ่งดีมาก แต่สำหรับวิดีโอยัง“ไม่ดีพอในตอนนี้” และภาระการประมวลผลสูงจนต้องใช้ชิปเฉพาะทาง ไม่อาจพึ่งชิปหลักอย่างเดียว. นี่ไม่ใช่แค่เรื่องแรงดิบแต่เป็นเรื่องการออกแบบ: ISP ฝังในชิปเรือธงถูกปรับแต่งมาสำหรับสถานการณ์ทั่วไป ในขณะที่การถ่าย Log, การทำ tone mapping ละเอียด และการควบคุมสีแบบ Arri Cinema ต้องการสถาปัตยกรรมที่คิดจากจุดเริ่มต้นเพื่อวิดีโอโดยเฉพาะ. เมื่อผู้ผลิตชิปยังเน้นภาพนิ่งเป็นหลัก ช่องว่างของ mobile video processing จึงเปิดโอกาสให้ Honor สร้างความแตกต่างด้วยการลงไปออกแบบเอง
Robot Phone: เมื่อกลไกกิมบอลบังคับให้มือถือคิดแบบกล้องหนัง
Robot Phone ไม่ใช่แค่มือถือที่“ติดกิมบอล” แต่คือการยัดระบบกล้องวิดีโอแบบกล้องถ่ายหนังเข้าไปในร่างสมาร์ทโฟน กลไกกิมบอลมอเตอร์ขนาดจิ๋วถูกติดกับกล้องหลัก 200 ล้านพิกเซล เซนเซอร์ขนาดใหญ่ f/1.6 พร้อม OIS เพื่อให้หมุน เอียง และติดตามวัตถุได้ในตัวเครื่องโดยไม่ต้องใช้กิมบอลแยกต่างหาก. กิมบอลนี้หมุนได้ถึงราว 270 องศา รองรับโหมดวิดีโอเชิงทดลองอย่างการหมุน 180 องศาเพื่อสร้างเอฟเฟกต์เชิงพื้นที่ หรือการแพน 90 องศาในแนวตั้งที่ต้องอาศัยความนิ่งและความเร็วมือที่พอดี มิฉะนั้นช็อตจะเสียทันที.
ปัญหาคือการเคลื่อนไหวที่ละเอียดร่วมกับเซนเซอร์ขนาดใหญ่ทำให้เกิด noise และการเปลี่ยนแปลงค่าแสงต่อเฟรมในระดับที่ ISP ทั่วไปจัดการได้ไม่ดี Yang Liu ระบุว่าขนาดของชุดออปติกบังคับให้ต้องมี ISP เฉพาะเพื่อกด noise ในสภาพแสงน้อย. ขณะเดียวกัน ผู้รีวิวพบว่า Robot Phone เริ่มร้อนขึ้นชัดเจนเมื่อถ่ายวิดีโอนานๆ และความทนทานโดยรวมยังด้อยกว่าเรือธงทั่วไป แม้ฟีเจอร์วิดีโอจะน่าตื่นเต้นมาก. นั่นแปลว่าแค่เพิ่มกิมบอลบนกล้องมือถือวิดีโอไม่พอ ต้องออกแบบทั้งระบบตั้งแต่ฮาร์ดแวร์มอเตอร์ การระบายความร้อน ไปจนถึงสถาปัตยกรรมประมวลผลให้สมดุล ซึ่งเป็นงานวิศวกรรมที่หินและยังอยู่ช่วงทดลอง
Honor Imaging Chip H1: การเดิมพันครั้งใหญ่บนอนาคตกล้องมือถือวิดีโอ
คำตอบของ Honor ต่อข้อจำกัดทั้งหมดคือ Custom imaging chip ที่แท้จริงในชื่อ Honor Imaging Chip H1 ซึ่งทำหน้าที่เป็น ISP แยกจาก Snapdragon 8 Elite Gen 5 โดยตั้งใจให้เป็น“ชิปวิดีโอ”มากกว่า“ชิปรูปนิ่ง”. H1 ถูกพัฒนาร่วมกับผู้ผลิตกล้องฟิล์มจากเยอรมนีอย่าง ARRI เพื่อให้รองรับการประมวลผลภาพแบบเรียลไทม์ตั้งแต่ white balance, tone mapping, การควบคุมค่าแสง ไปจนถึงการบันทึก 10-bit ARRI LogC3 และ ARRI Wide Gamut 3 ในตัวเครื่อง. ผลลัพธ์แรกคือโหมด Arri Cinema ที่ใส่การถ่าย Log, color science ของ ARRI, LUT และชุดควบคุมแมนนวลที่เอาใจวิดีโอกราฟฟีมือจริงจังมากกว่าผู้ใช้ทั่วไป.
การแยกภาระงานวิดีโอออกจากชิปหลักเป็นการยอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า สถาปัตยกรรมมือถือแบบเดิมไม่ถูกสร้างมาเพื่อแบกรับภาระวิดีโอระดับมืออาชีพ โดยเฉพาะเมื่อมี Gimbal phone camera อยู่ในสมการ Honor จึงวาง H1 เป็นองค์ประกอบจำเป็น ไม่ใช่แค่ตัวเสริมสเปก. ความร่วมมือกับ ARRI ถูกยืนยันว่าเป็นความสัมพันธ์ต่อเนื่อง ไม่ใช่โปรเจ็กต์ครั้งเดียว ซึ่งบ่งชี้ว่าทั้งสองฝ่ายมองเห็นศักยภาพระยะยาวของการอัดเทคโนโลยีกล้องหนังลงในมือถือ. ในเชิงวิศวกรรม H1 ถูกบรรยายว่าเป็นงานไมโครเอนจิเนียริงระดับร้ายกาจและนวัตกรรมสำคัญของวงการกล้องมือถือวิดีโอ. นี่คือการเดิมพันว่าคนจะถ่าย“หนังสั้น”บนมือถือมากขึ้น จนคุ้มกับการออกแบบชิปแยกสำหรับวิดีโอ
จากของเล่นสู่เครื่องมือจริง: ผลกระทบต่อผู้ใช้และทิศทางต่อไป
หลังได้ลองจับ Robot Phone หลายคนยอมรับว่ากิมบอลในตัวไม่ได้เป็นแค่ลูกเล่น หน่วยมอเตอร์แม้จะเล็กและขยับได้ไม่ดุดันเท่ากิมบอลเฉพาะทาง แต่ยังช่วยแพนและกันสั่นได้ใช้งานได้จริง สามารถติดตามวัตถุได้ต่อเนื่องและให้ภาพนิ่งขึ้น โดยเฉพาะเมื่อใช้ร่วมกับโหมด Panorama ที่กิมบอลหมุนเองเพื่อเก็บแต่ละเฟรม ไม่ต้องขยับเครื่องด้วยมือ. สำหรับคอนเทนต์ครีเอเตอร์ การไม่ต้องถือมือถือในมือหนึ่งแล้วถือกล้องกิมบอลอีกมือหนึ่งคือการลดภาระทางกายภาพที่ชัดเจน และเปิดทางให้การสร้างสรรค์วิดีโอที่คล่องตัวขึ้นในชีวิตประจำวัน. อย่างไรก็ดี ความร้อนสะสมและความทนทานที่ยังด้อยกว่าเรือธงทั่วไปเตือนให้เห็นว่าการไล่ตามวิดีโอขั้นสูงมีค่าต้นทุนด้านประสบการณ์ใช้งานจริงๆ.
ทั้ง Honor และผู้ทดสอบยอมรับตรงกันว่าพวกเขาเองยังไม่รู้ด้วยซ้ำว่าผู้ใช้จะสร้างรูปแบบการถ่ายใหม่ๆ แบบไหนจากโทรศัพท์ลักษณะนี้ และมอง Robot Phone เป็นอุปกรณ์“ปฏิวัติ”ที่ยังอยู่ในช่วงค้นหากรณีใช้งานที่แท้จริง. ความสัมพันธ์ระยะยาวกับ ARRI บอกเราว่าแนวทาง dual-chip สำหรับ mobile video processing จะไม่หายไปง่ายๆ และมีโอกาสขยายไปยังรุ่นอื่นในอนาคต. ในมุมมองส่วนตัว นี่คือสัญญาณว่าศึกกล้องมือถือกำลังจะย้ายจากสนามภาพนิ่งไปสู่วิดีโออย่างเต็มตัว ภาพนิ่งอาจถึงจุดอิ่มตัวแล้ว แต่ใครออกแบบสถาปัตยกรรมวิดีโอได้ดีกว่า จะชิงตำแหน่งผู้นำยุคใหม่ของกล้องมือถือวิดีโอไปครอง และ Honor เพิ่งยิงนัดเปิดสนามไปเรียบร้อย
