อุ่นอาหารซ้ำ เสี่ยงมะเร็งจริงไหม? แพทย์เฉลยชัด

อุ่นอาหารซ้ำ เสี่ยงมะเร็งจริงไหม? ความจริงที่ควรรู้ก่อนกินอาหารค้างคืน

หลายคนอาจเคยได้ยินคำเตือนว่า “ผักต้มค้างคืน” หรืออาหารที่นำมาอุ่นซ้ำ อาจทำให้เกิดสารหนูหรือเพิ่มความเสี่ยงโรคมะเร็ง จนทำให้หลายบ้านเริ่มกังวลกับอาหารที่เหลือจากมื้อก่อน โดยเฉพาะเมนูต้ม แกง หรืออาหารที่เก็บไว้ในตู้เย็นข้ามคืน

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญและหน่วยงานด้านสาธารณสุขยืนยันตรงกันว่า การ “อุ่นอาหารซ้ำ” ไม่ได้เป็นสาเหตุโดยตรงของโรคมะเร็ง และยังไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ที่ระบุว่าการอุ่นผักต้มค้างคืนจะทำให้เกิดสารหนูในอาหาร

สิ่งสำคัญจริงๆ คือ วิธีเก็บอาหาร ความสะอาด และการอุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน เพราะปัจจัยเหล่านี้ต่างหากที่เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของอาหาร

ข่าวลือ “ผักต้มค้างคืน” มาจากไหน

กระแสความกังวลเรื่องอาหารค้างคืนเริ่มจากการแชร์ต่อในโลกออนไลน์ว่า ผักต้มที่เก็บไว้ข้ามคืน เมื่ออุ่นซ้ำจะเกิดสารอันตรายสะสมในร่างกาย โดยเฉพาะ “สารหนู” และสารก่อมะเร็ง

หลายโพสต์ยังระบุว่า ผักประเภทใบเขียว เช่น คะน้า ผักกาด หรือกะหล่ำปลี เมื่อผ่านความร้อนซ้ำหลายรอบ อาจเปลี่ยนเป็นสารพิษได้ จนทำให้หลายคนเลือกทิ้งอาหารที่เหลือทันที แม้จะยังดูปกติก็ตาม

แต่เมื่อมีการตรวจสอบข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ กลับพบว่า หลายประเด็นถูกอธิบายเกินจริง หรือขาดข้อมูลสนับสนุนที่ชัดเจน

ผู้เชี่ยวชาญยืนยัน “อุ่นผักซ้ำ” ไม่ได้ทำให้เกิดสารหนู

รศ.ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า ปัจจุบันยังไม่มีงานวิจัยที่ยืนยันว่าการนำผักต้มค้างคืนมาอุ่นซ้ำ จะทำให้เกิดสารหนูในอาหาร

หากมีสารหนูปนเปื้อนจริง สารดังกล่าวมักมาจากต้นทาง เช่น

• ดินที่ปลูกพืช

• แหล่งน้ำปนเปื้อน

• อาหารทะเลบางชนิด

• สิ่งแวดล้อมที่มีโลหะหนักสะสม

ดังนั้น การอุ่นอาหารภายหลังจึงไม่ใช่สาเหตุที่ทำให้เกิดสารหนูขึ้นมาใหม่ในอาหาร

นอกจากนี้ ผู้เชี่ยวชาญยังระบุว่า การพบสารบางชนิดในร่างกายจำเป็นต้องดูหลายปัจจัยร่วมกัน ไม่สามารถสรุปได้ว่าเกิดจากการกินผักอุ่นซ้ำเพียงอย่างเดียว

แล้วอาหารค้างคืนเสี่ยงมะเร็งจริงไหม

ข้อมูลจากกรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ระบุชัดว่า อาหารค้างคืนที่เก็บอย่างถูกวิธีและอุ่นให้ร้อนทั่วถึง ไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงโรคมะเร็งโดยตรง

สิ่งที่ต้องระวังมากกว่า คือ การปนเปื้อนของเชื้อแบคทีเรียและจุลินทรีย์ หากอาหารถูกวางทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้องนานเกินไป

ตัวอย่างพฤติกรรมที่เสี่ยง ได้แก่

• วางอาหารทิ้งไว้ข้ามคืนโดยไม่แช่เย็น

• ใช้ภาชนะไม่สะอาด

• อุ่นอาหารไม่ทั่วถึง

• เปิดปิดภาชนะหลายครั้งจนปนเปื้อนเชื้อโรค

หากรับประทานอาหารที่มีเชื้อปนเปื้อน อาจทำให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษ เช่น

• ปวดท้อง

• ท้องเสีย

• คลื่นไส้

• อาเจียน

• มีไข้

โดยกลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษคือ เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

อาหารประเภทไหนควรระวังเวลาอุ่นซ้ำ

แม้การอุ่นอาหารซ้ำจะไม่ใช่สาเหตุโดยตรงของโรคมะเร็ง แต่มีอาหารบางประเภทที่ควรระวัง หากนำมาอุ่นหลายครั้ง

อาหารประเภทเคี่ยวหรือตุ๋น

เมนูอย่าง

• ต้มจับฉ่าย

• เป็ดพะโล้

• แกงกะทิ

• ซุปไขมันสูง

เมื่อผ่านความร้อนหลายรอบ อาจทำให้ไขมันเสื่อมสภาพ และสูญเสียคุณค่าทางอาหารได้มากขึ้น

อาหารทอดใช้น้ำมันซ้ำ

สิ่งที่แพทย์เตือนจริงๆ คือ “น้ำมันทอดซ้ำหลายครั้ง” โดยเฉพาะน้ำมันที่มีสีเข้ม มีกลิ่นไหม้ หรือเกิดควัน เพราะอาจทำให้เกิดสารก่อมะเร็งบางชนิดได้ในระยะยาว

ขณะที่อาหารทั่วไป เช่น ไข่เจียว ไข่ดาว หรือผัดต่างๆ ยังสามารถอุ่นซ้ำได้ หากเก็บอย่างเหมาะสม

วิธีเก็บอาหารค้างคืนให้ปลอดภัย

การเก็บอาหารอย่างถูกวิธีเป็นเรื่องสำคัญที่สุด เพราะช่วยลดโอกาสเกิดเชื้อจุลินทรีย์และทำให้อาหารปลอดภัยมากขึ้น

วิธีที่แนะนำ ได้แก่

• หลังปรุงเสร็จ ควรปล่อยให้อาหารคลายร้อนเล็กน้อย

• นำเข้าตู้เย็นภายใน 2 ชั่วโมง

• เก็บในภาชนะปิดสนิท

• แยกอาหารดิบและอาหารสุก

• อุ่นให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน

สำหรับอาหารประเภทแกง ซุป หรือเนื้อสัตว์ ควรอุ่นจนเดือดอีกครั้ง เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากเชื้อแบคทีเรียที่อาจหลงเหลืออยู่

ทำไมไม่ควรอุ่นอาหารหลายรอบ

แม้อาหารจะยังไม่เสีย แต่การอุ่นซ้ำหลายครั้งอาจส่งผลต่อคุณภาพอาหารได้ เช่น

• รสชาติเปลี่ยน

• เนื้อสัมผัสไม่เหมือนเดิม

• คุณค่าทางอาหารลดลง

• เพิ่มโอกาสปนเปื้อนจากการเปิดภาชนะหลายครั้ง

วิธีที่เหมาะสมคือ แบ่งอาหารเป็นส่วนเล็กๆ ก่อนเก็บ และอุ่นเฉพาะปริมาณที่ต้องการรับประทานในแต่ละครั้ง

สรุป

กระแสข่าวเรื่อง “ผักต้มค้างคืน อุ่นซ้ำแล้วเสี่ยงมะเร็ง” ทำให้หลายคนกังวล แต่ข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญยืนยันว่า การอุ่นอาหารซ้ำไม่ได้ทำให้เกิดสารหนู และไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งโดยตรง

สิ่งที่ควรใส่ใจมากกว่า คือ การเก็บอาหารให้ถูกสุขลักษณะ การแช่เย็นภายในเวลาที่เหมาะสม และการอุ่นอาหารให้ร้อนทั่วถึงก่อนรับประทาน

ดังนั้น หากเก็บอาหารอย่างถูกต้อง อาหารค้างคืนหรือผักต้มอุ่นซ้ำก็ยังสามารถรับประทานได้อย่างปลอดภัย โดยไม่ต้องกังวลเกินความจำเป็น

อ้างอิง https://www.sanook.com/news/9889658/