ของเล่นไม่ใช่แค่ของเล่นอีกต่อไป
ของเล่นยุคนี้ไม่ได้มีไว้แค่ให้เด็กเล่นเพลินๆ แล้วจบ แต่ยังเป็น เครื่องมือสำคัญในการเสริมพัฒนาการรอบด้าน ทั้งด้านสมอง ร่างกาย อารมณ์ และทักษะสังคม
ตั้งแต่กล้ามเนื้อมัดเล็ก-มัดใหญ่ ความคิดสร้างสรรค์ การใช้ภาษา ไปจนถึงสมาธิและการเข้าสังคม ถ้าเลือกของเล่นได้ดี เด็กๆ จะได้ทั้งสนุกและเรียนรู้แบบไม่รู้ตัวเลย
สำหรับใครที่กำลังมองหา ของเล่นเสริมพัฒนาการสำหรับเด็ก ไว้ให้ลูกหรือหลาน วันนี้มาเช็กลิสต์กันว่ามีชิ้นไหนควรมีติดบ้าน เพื่อช่วยเสริมกล้ามเนื้อ ความคิด และอารมณ์ให้ครบในเซ็ตเดียว
ของเล่นเสริมพัฒนาการคืออะไร?
ของเล่นเสริมพัฒนาการ คือ ของเล่นที่ถูกออกแบบมาให้เด็ก ได้ลงมือเล่นและเรียนรู้ไปพร้อมกัน โดยเน้นกระตุ้นการพัฒนาหลายด้านในเวลาเดียวกัน เช่น
ด้านร่างกาย: ฝึกกล้ามเนื้อ การเคลื่อนไหว การประสานงานของมือและตา
ด้านสมอง: กระตุ้นการคิดแก้ปัญหา การวางแผน ความคิดสร้างสรรค์
ด้านอารมณ์: ฝึกการควบคุมอารมณ์ การรอคอย ความอดทน
ด้านสังคม: การเล่นร่วมกับผู้อื่น การสื่อสาร การแบ่งปันและเข้าใจความรู้สึกคนอื่น
พูดง่ายๆ คือ เล่นไปยิ้มไป แต่สมองและทักษะทำงานเต็มที่ แบบ “เล่นเพลิน ได้ความรู้ครบ” นั่นเอง
4 ของเล่นเสริมพัฒนาการ ที่บ้านไหนก็ควรมี
ด้านล่างนี้คือ 4 ประเภทของเล่นที่ช่วยเสริมพัฒนาการได้ดีมาก เหมาะกับหลายช่วงวัย เลือกให้เหมาะกับเด็กแต่ละคนได้เลย
1. ตัวต่อบล็อก เสริมจินตนาการไม่รู้จบ
สำหรับเด็กวัยประมาณ 3 ขวบขึ้นไป ตัวต่อบล็อกสีสันสดใสชิ้นใหญ่ ถือเป็นไอเทมที่ควรมีติดบ้าน ชิ้นจับถนัดมือ เด็กหยิบจับง่าย เล่นแล้วได้อะไรบ้าง?
ฝึกกล้ามเนื้อมัดเล็กจากการหยิบ จับ ต่อ แยกชิ้นส่วน
ช่วยเสริมสมาธิ เพราะต้องค่อยๆ ต่อทีละชิ้น
กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ เด็กจะสนุกกับการสร้างบ้าน รถ หรือโลกในจินตนาการของตัวเอง
ใครมีลูกหรือหลานที่ชอบตัวต่อ อย่างเลโก้หรือบล็อกตัวต่อประเภทต่างๆ บอกเลยว่าควรมีสักเซ็ต ไว้ให้เขาได้ปล่อยพลังไอเดียเต็มที่
2. ของเล่นไม้เสริมทักษะ ไอเทมอบอุ่นสายธรรมชาติ
ของเล่นไม้ เช่น ไม้ร้อยเชือก หรือ บอร์ดหยอดภาพ เหมาะมากสำหรับเด็กวัย 2–4 ขวบ ที่กำลังเริ่มเรียนรู้โลกใบนี้
จุดเด่นของของเล่นประเภทนี้ คือ
ช่วยฝึกการประสานงานระหว่างมือกับตา
เสริมสมาธิและความอดทน เด็กต้องค่อยๆ ร้อย ค่อยๆ หยอด
เรียนรู้รูปทรง สี หรือตัวอักษรไปพร้อมกัน
พกพาง่าย จะเอาไปเล่นระหว่างเดินทางหรือไปบ้านญาติก็สะดวก
วัสดุส่วนใหญ่ทำจากไม้ธรรมชาติ ดูอบอุ่น และ รู้สึกปลอดภัยมากขึ้น เพราะไม่มีสารเคมีรุนแรงแบบของเล่นบางประเภท
ใครชอบสายมินิมอลหรือแนวธรรมชาติ น่าจะโดนใจไม่น้อย
3. สมุดวาดเขียนและสมุดกิจกรรม แหล่งปล่อยของของเด็กสายครีเอทีฟ
สมุดวาดเขียน หรือสมุดกิจกรรม เป็นของเล่นง่ายๆ แต่ทรงพลัง เหมาะกับเด็กตั้งแต่ประมาณ 1 ขวบไปจนถึงวัยโตเลยทีเดียว
ประโยชน์ที่ได้จากสมุดวาดเขียน คือ
กระตุ้นประสาทสัมผัสและการรับรู้ทางสายตา จากเส้น สี และรูปทรง
ช่วยเสริมจินตนาการ เด็กได้วาดสิ่งที่คิดอยู่ในหัวออกมาเป็นภาพ
พัฒนาความคิด การวางแผน และการเล่าเรื่องผ่านภาพวาด
ไอเทมนี้เหมาะมากสำหรับพ่อแม่สาย Montessori ที่เน้นให้เด็ก ได้คิดเอง ทำเอง และเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ รับรองว่าได้เห็นพัฒนาการจากลายเส้นขีดเขียนไปจนถึงภาพมีเรื่องราวแน่นอน
4. ของเล่นบทบาทสมมติ โลกจินตนาการที่สอนเรื่องสังคม
ของเล่นแนว บทบาทสมมติ เช่น ชุดหมอ ชุดแม่ครัว ชุดตำรวจ หรือชุดตัวละครต่างๆ เหมาะกับเด็กวัย 3 ขวบขึ้นไป และเป็นประเภทที่ช่วยเรื่องทักษะสังคมได้ดีมาก
ของเล่นแนวนี้ช่วยเด็กในเรื่อง
ฝึกการสื่อสาร ผ่านการเล่นบทบาทพูดคุยกับคนอื่น
เสริมทักษะทางอารมณ์ เด็กลองเป็นคนอื่น ทำให้เข้าใจความรู้สึกของผู้อื่นมากขึ้น
ฝึกการแก้ปัญหา เช่น เล่นเป็นคุณหมอรักษาคนไข้ หรือแม่ครัวทำอาหารตามออเดอร์
เหมาะกับการเล่นเป็นกลุ่ม หรือเล่นกับพ่อแม่ก็ยิ่งเพิ่มบรรยากาศอบอุ่น
พูดได้ว่าเป็นของเล่นที่ช่วยให้เด็ก เรียนรู้การอยู่ร่วมกับคนอื่น ผ่านโลกสมมติที่ทั้งสนุกและปลอดภัย
เลือกของเล่นให้ตรงวัย เด็กเล่นเพลิน พัฒนาการยิ่งพุ่ง
โดยทั่วไป ของเล่นเสริมพัฒนาการ เหมาะกับเด็กอายุประมาณ 6 เดือน ไปจนถึง 6 ขวบ หรือแม้แต่เด็กโตบางคนก็ยังใช้เพื่อฝึกสมองและกล้ามเนื้อได้เหมือนกัน
เคล็ดลับการเลือกให้เหมาะกับช่วงวัย เช่น
เด็กเล็ก: เน้นของเล่นที่ช่วยพัฒนาประสาทสัมผัส สีสัน เสียง สัมผัส และกล้ามเนื้อมัดเล็ก
เด็กวัยกำลังโต: เลือกของเล่นที่ช่วยกระตุ้นการคิดแก้ปัญหา ความคิดสร้างสรรค์ และการวางแผน เช่น เกมกระดาน หรือตัวต่อที่มีกติกาซับซ้อนขึ้น
สิ่งสำคัญคือ อย่ามองของเล่นเป็นแค่ของเล่น เพราะสำหรับเด็กเล็ก การเล่นคือการเรียนรู้เกือบทั้งหมดของชีวิตในแต่ละวันเลยทีเดียว
สรุป: ของเล่นดี = พื้นฐานชีวิตที่ดีของเด็ก
ของเล่นเสริมพัฒนาการคือไอเทมที่ทุกบ้านควรให้ความสำคัญ ไม่ว่าจะใช้เป็นของขวัญวันเกิด ของขวัญให้หลาน หรือเตรียมไว้ต้อนรับเจ้าตัวเล็กในบ้าน
เลือกให้เหมาะกับวัยและความสนใจของเด็ก
ชวนเด็กมาเล่นร่วมกัน สร้างโมเมนต์อบอุ่นในครอบครัว
ปล่อยให้เขาได้ลองคิด ลองทำ และลองผิดลองถูกอย่างปลอดภัย
ยิ่งเด็กได้เล่นอย่างมีคุณภาพ พื้นฐานการเรียนรู้ในอนาคตยิ่งแข็งแรง ลองเริ่มจากของเล่นสักชิ้น แล้วค่อยชวนเด็กๆ สำรวจโลกผ่านการเล่นไปพร้อมกัน