สถานการณ์ตลาดหน่วยความจำยังคงร้อนแรงต่อเนื่อง ล่าสุด Phison ผู้ให้บริการคอนโทรลเลอร์และโซลูชัน NAND รายใหญ่ ประกาศปรับรูปแบบการจัดสรรซัพพลายใหม่ โดยเปลี่ยนมาใช้โมเดล “Prepayment” หรือให้ลูกค้าชำระเงินล่วงหน้า ก่อนจะได้รับการจัดสรร NAND
การตัดสินใจครั้งนี้สะท้อนชัดว่า ตลาด NAND กำลังอยู่ในภาวะ “ผู้ขายได้เปรียบ” (seller’s market) และแรงกดดันจากดีมานด์ AI กำลังเปลี่ยนโครงสร้างอุตสาหกรรมเก็บข้อมูลอย่างจริงจัง
ราคาพุ่ง 500% ในปีเดียว
รายงานจาก DigiTimes ระบุว่า ราคาตลาด NAND เพิ่มขึ้นมากกว่า 500% ภายในหนึ่งปี
สาเหตุหลักมาจาก:
ความต้องการด้าน AI inference ที่พุ่งสูง
การใช้งาน storage ในดาต้าเซ็นเตอร์เพิ่มขึ้น
การแข่งขันแย่งซัพพลายระหว่างลูกค้าองค์กร
ราคาที่พุ่งแรงทำให้ Phison ต้องใช้เงินทุนหมุนเวียนสูงขึ้นในการล็อกซัพพลาย NAND จากผู้ผลิต
ดังนั้น การให้ลูกค้าจ่ายเงินล่วงหน้าจึงเป็นวิธีลดความเสี่ยงทางการเงินของบริษัท
ทำไม AI ถึงดันดีมานด์ NAND ขนาดนี้
หลายคนอาจมองว่า AI ใช้ GPU และ DRAM เป็นหลัก แต่ในความเป็นจริง Storage กลายเป็นอีกคอขวดสำคัญ
โดยเฉพาะในงาน inference ขนาดใหญ่
ตัวอย่างชัดคือแพลตฟอร์ม Vera Rubin ของ NVIDIA ที่ต้องการโครงสร้างจัดเก็บข้อมูลมหาศาล
ในงาน CES 2026 NVIDIA เปิดตัวแนวคิด Inference Memory Context Storage (ICMS) ซึ่งใช้ NAND-based storage สำหรับ offload KV Cache
นั่นหมายความว่า NAND จะมีบทบาทโดยตรงใน pipeline ของ AI
Vera Rubin อาจใช้ NAND มากกว่า 10% ของตลาดโลก
รายงานระบุว่า เพียงแค่ยอดจัดส่ง rack ของ Vera Rubin ที่คาดการณ์ไว้ ก็อาจกินซัพพลาย NAND มากกว่า 10% ของตลาดรวม
ตัวเลขนี้อธิบายได้ว่าทำไมซัพพลายจึงตึงตัว
เมื่อ AI infrastructure ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ซัพพลาย NAND ที่มีอยู่เดิมจึงไม่เพียงพอ
โมเดล Prepayment คืออะไร
โมเดลใหม่ของ Phison คือการเจรจากับลูกค้าเป็นรายกรณี
ลูกค้าที่ต้องการล็อกซัพพลาย NAND จะต้อง:
ชำระเงินล่วงหน้า
การันตีปริมาณสั่งซื้อ
รับเงื่อนไขการจัดสรรตามข้อตกลง
แนวทางนี้ช่วยให้ Phison:
มีเงินทุนหมุนเวียนแน่นอน
ลดความเสี่ยงราคาผันผวน
จัดลำดับความสำคัญลูกค้าที่พร้อมจ่าย
ผลกระทบต่อผู้บริโภคทั่วไป
เมื่อ AI และองค์กรขนาดใหญ่แย่งซัพพลาย NAND
ผลที่ตามมามักจะเป็น:
SSD ราคาแพงขึ้น
สินค้าขาดตลาด
ตลาด consumer ถูกลดความสำคัญ
สถานการณ์คล้ายกับที่เกิดขึ้นกับ DRAM ในช่วงก่อนหน้า ที่ตลาดองค์กรดูดซัพพลายจนผู้บริโภคต้องจ่ายแพงขึ้น
ตอนนี้ SSD หลายรุ่นเริ่มปรับราคาขึ้นอย่างชัดเจนแล้ว
NAND shortage ยังไม่จบง่าย ๆ
แม้บางช่วงราคาจะเริ่มนิ่ง แต่รายงานชี้ว่าแนวโน้มยังมีโอกาสขึ้นต่อ
เพราะ:
AI data center ขยายตัวเร็ว
ความต้องการ inference เพิ่มขึ้น
ผู้ผลิตยังไม่เพิ่มกำลังการผลิตทัน
ซัพพลาย NAND อาจยังตึงตัวไปอีกระยะ
บทสรุป: AI เปลี่ยนกติกาตลาด Storage
การที่ Phison เปลี่ยนมาใช้โมเดล Prepayment แสดงให้เห็นชัดว่า ตลาด NAND กำลังเข้าสู่ยุคใหม่
AI ไม่ได้กระทบแค่ GPU และ DRAM แต่กำลังทำให้ Storage กลายเป็นทรัพยากรเชิงกลยุทธ์
หากดีมานด์ AI ยังเร่งตัวแบบนี้ ตลาด SSD สำหรับผู้บริโภคอาจต้องเผชิญราคาที่สูงขึ้นอีกครั้ง
ในสมรภูมิ AI วันนี้ ใครควบคุมซัพพลาย NAND ได้ก่อน ก็มีแต้มต่อทางธุรกิจมากกว่า