ท่ามกลางกระแสการพัฒนาเทคโนโลยีอันกว้างใหญ่ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ยังคงเป็นดาวเด่นที่ส่องประกายที่สุดในยุคดิจิทัล
ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของเทคโนโลยีระดับโลก ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ยังคงเป็นหัวข้อที่ได้รับความสนใจมากที่สุด ทั้งในวงการวิชาการ อุตสาหกรรม ไปจนถึงภาครัฐและผู้บริโภคทั่วไป การประชุมปัญญาประดิษฐ์โลก (World Artificial Intelligence Conference – WAIC) ปี 2025 ซึ่งจัดขึ้นที่นครเซี่ยงไฮ้ ถือเป็นงานที่รวบรวมผลงานล่าสุดจากทั่วโลก และเป็นเหมือน “กระจกสะท้อน” ความเปลี่ยนแปลงและทิศทางใหม่ของวงการ AI ในปัจจุบัน โดยเฉพาะในด้าน โมเดลขนาดใหญ่ (Large Model) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีหัวใจหลักของยุคปัญญาประดิษฐ์รุ่นใหม่
จาก “การสร้างโมเดล” สู่ “การนำไปใช้งานจริง”: จุดเปลี่ยนที่แท้จริงของอุตสาหกรรม
ในงาน WAIC ของปีก่อน ๆ ความร้อนแรงอยู่ที่ “ใครมีโมเดลใหญ่กว่า ใครเทรนพารามิเตอร์ได้มากกว่า” แต่ปีนี้กระแสกลับเปลี่ยนไปอย่างชัดเจน ทั้งผู้จัดแสดงและผู้เข้าชมต่างให้ความสนใจกับ “การนำโมเดลไปใช้จริง” มากกว่าแนวคิดทางเทคนิคเพียงอย่างเดียว
หลังผ่านช่วงเวลาทดลองตลาดกว่า 3 ปี ความตื่นตัวของผู้ใช้งานและนักลงทุนต่อ “โมเดลยักษ์” ที่ต้องพึ่งพาคลาวด์ขนาดมหึมาเริ่มลดลง ขณะเดียวกัน การเกิดขึ้นของ DeepSeek เมื่อต้นปี 2025 ได้เขย่าวงการอย่างหนัก หลายโปรเจกต์ที่เคยถูกมองว่าเป็น “ดาวรุ่ง” ต้องพับฐาน กลายเป็นสัญญาณเตือนให้ทุกฝ่ายเริ่มมองหา รูปแบบการใช้ AI ที่ยั่งยืนกว่า และตอบโจทย์การใช้งานจริงมากขึ้น
ท่ามกลางความผันผวนนี้ กลับมีบริษัทหนึ่งในเซี่ยงไฮ้ที่เดินสวนทางกับกระแสอย่างน่าจับตา — RockAI ซึ่งกลายเป็นชื่อที่ถูกพูดถึงมากที่สุดในงานปีนี้
RockAI: ผู้บุกเบิกแนวคิด “ปัญญาประดิษฐ์แบบออฟไลน์” (Offline AI)
RockAI ก่อตั้งขึ้นในเดือนมิถุนายน 2566 โดยเป็นบริษัทในเครือของ Yanshan Technology บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ A-share ของจีน จุดเด่นของ RockAI คือการพัฒนาเทคโนโลยี “Offline AI” หรือปัญญาประดิษฐ์แบบออฟไลน์ — ซึ่งหมายถึงการนำโมเดลขนาดใหญ่ไปประมวลผลภายในอุปกรณ์โดยตรง โดยไม่ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตหรือคลาวด์
โมเดลหลักของบริษัทคือ Yan Architecture ซึ่งถูกออกแบบให้ใช้พลังงานต่ำ แต่สามารถคำนวณเชิงลึกและตอบสนองได้แบบเรียลไทม์ บริษัทไม่ได้เพียงแค่ “ลดขนาด” โมเดลจากเดิม แต่ได้สร้างสถาปัตยกรรมพื้นฐานขึ้นใหม่ทั้งหมด เปิดประตูสู่แนวคิดใหม่ของ AI ที่ “เล็กแต่ฉลาด”
เทคโนโลยีนี้ทำให้ AI สามารถทำงานได้แม้บน อุปกรณ์ราคาต่ำกว่า 1,000 หยวน — ตั้งแต่คอมพิวเตอร์พกพา โทรศัพท์มือถือระดับเริ่มต้น ไปจนถึงโดรน หุ่นยนต์ และอุปกรณ์ IoT ต่าง ๆ
และนั่นทำให้ RockAI ได้รับการจับตามองเป็นพิเศษในภูมิภาคที่มีโครงสร้างพื้นฐานเครือข่ายจำกัด เช่น แอฟริกา ตะวันออกกลาง รัสเซีย และยุโรปตะวันออก ซึ่งอุปกรณ์ที่สามารถประมวลผลแบบออฟไลน์กลายเป็น “สิ่งจำเป็น” มากกว่าความหรูหรา
จาก MWC สู่ WAIC: การเติบโตที่ไม่หยุดของ RockAI
หลังจากได้รับเสียงตอบรับดีเยี่ยมจากงาน Mobile World Congress (MWC) เมื่อต้นปี 2025 ที่บาร์เซโลนา RockAI ก็ได้เปิดตัว Yan 2.0 Preview ในงาน WAIC ครั้งนี้ ซึ่งเป็นการอัปเกรดครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์บริษัท
Yan 2.0 Preview เพิ่มความสามารถด้าน มัลติโมดัลวิดีโอ และมาพร้อม หน่วยความจำแบบเครือข่ายประสาทเทียม (Neural Memory System) ซึ่งช่วยให้โมเดลสามารถเรียนรู้ ปรับตัว และพัฒนาความเข้าใจผู้ใช้ได้เองโดยอัตโนมัติ
การออกแบบสถาปัตยกรรมที่ไม่ใช้ Transformer แบบดั้งเดิม แต่เน้นการเรียนรู้แบบจำ (memory-based learning) และประสิทธิภาพการใช้พลังงานต่ำ ทำให้ RockAI ได้รับความสนใจจากทั้งผู้ผลิตและนักลงทุนจำนวนมากทั่วโลก
ความต้องการที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก: เมื่อ “ออฟไลน์” กลายเป็น “อนาคตใหม่”
ในยุโรปและอเมริกา กฎหมายความเป็นส่วนตัว เช่น GDPR หรือข้อบังคับด้านข้อมูลเชิงลึกขององค์กร ทำให้การส่งข้อมูลไปประมวลผลบนคลาวด์กลายเป็นสิ่งต้องห้าม การมี “ผู้ช่วยประชุมอัจฉริยะออฟไลน์” ที่สามารถถอดเสียง แปลภาษา และสรุปประเด็นประชุมได้ทันทีในห้องประชุม จึงเป็นตัวเปลี่ยนเกมของหลายบริษัท
ในประเทศจีนเอง ผู้ผลิตโทรศัพท์มือถือ เครื่องใช้ไฟฟ้า และหุ่นยนต์ต่าง ๆ ก็เริ่มมองหาโซลูชัน AI แบบออฟไลน์เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มความยืดหยุ่น อุปกรณ์ระดับเริ่มต้นที่เคย “ไร้ AI” ตอนนี้กลับกลายเป็นสมาร์ตดีไวซ์ที่สามารถเรียนรู้และโต้ตอบกับผู้ใช้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ
ปัจจุบัน RockAI มีพันธมิตรครอบคลุมตั้งแต่ผู้ผลิตชิปยานยนต์ ผู้ผลิตเครื่องใช้ไฟฟ้า (ODM) ไปจนถึงบริษัทหุ่นยนต์ และอุปกรณ์สวมใส่ XR หลายราย ซึ่งจำนวนมากตั้งอยู่ใน หัวเฉียงเป่ย (Huaqiangbei) เมืองเซินเจิ้น — สมรภูมิการแข่งขันทางเทคโนโลยีที่ดุเดือดที่สุดในจีน
กลไก “หน่วยความจำ”: เส้นทางสู่ปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป (AGI)
หัวใจของ Yan 2.0 Preview คือระบบหน่วยความจำเชิงลึก (Deep Neural Memory) ซึ่งแตกต่างจากโมเดลแบบดั้งเดิมที่พึ่งพาปลั๊กอินหรือข้อมูลภายนอก หน่วยความจำนี้ฝังอยู่ภายในโมเดลโดยตรง ทำให้ AI สามารถ “จำ” การสนทนาและพฤติกรรมของผู้ใช้ได้จริง
ตัวอย่างเช่น หุ่นยนต์สุนัขที่ใช้โมเดล Yan 2.0 จะค่อย ๆ พัฒนาพฤติกรรมของตนให้เข้ากับเจ้าของ สามารถจดจำเสียง ท่าทาง และคำสั่งเฉพาะบุคคลได้ เมื่อเวลาผ่านไป มันจะ “เข้าใจ” เจตนาของผู้ใช้มากขึ้น คล้ายสิ่งมีชีวิตที่เรียนรู้ด้วยประสบการณ์
แนวคิดนี้ถือเป็นรากฐานสำคัญของ ปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป (AGI) เพราะแท้จริงแล้ว “สติปัญญา” ไม่ได้มาจากการประมวลผลที่เร็วขึ้นเท่านั้น แต่เกิดจากการ “จดจำและเชื่อมโยง” ซึ่ง RockAI ได้เริ่มวางรากฐานนั้นไว้แล้ว
สู่ยุคของ “Swarm Intelligence”: เมื่อ AI เรียนรู้ร่วมกัน
RockAI มองภาพอนาคตที่อุปกรณ์ AI แต่ละเครื่องไม่ใช่เพียงผู้ช่วยอัจฉริยะ แต่เป็น “หน่วยแห่งสติปัญญา” ที่สามารถเรียนรู้ร่วมกันได้ผ่านกลไกการสื่อสารออฟไลน์ เมื่ออุปกรณ์หลายเครื่องมีหน่วยความจำและการเรียนรู้แบบกึ่งอัตโนมัติ พวกมันสามารถ “แลกเปลี่ยนประสบการณ์” และพัฒนาเป็นระบบ Swarm Intelligence หรือ “ปัญญาฝูง” ที่ใกล้เคียงกับการรับรู้ของสิ่งมีชีวิตมากขึ้น
แนวคิดนี้อาจเป็นจุดเริ่มต้นของวิวัฒนาการสู่ AI ที่มีจิตสำนึกกลุ่ม (Collective Intelligence) ซึ่งจะเปลี่ยนโครงสร้างของอุตสาหกรรม AI ทั้งหมดในอนาคต
จุดเปลี่ยนของอุตสาหกรรม: จาก “สงครามร้อยโมเดล” สู่ “ยุคแห่งการอยู่รอดที่แท้จริง”
อุตสาหกรรม AI กำลังเดินมาถึงทางแยกสำคัญ — หลังจาก “สงครามร้อยโมเดล (100 Model Wars)” ที่แข่งขันกันด้วยขนาดและพารามิเตอร์เริ่มสงบลง ตลาดกำลังหันกลับมาถามคำถามพื้นฐานว่า
“AI จะช่วยชีวิตผู้คนจริง ๆ ได้อย่างไร?”
RockAI ได้เลือกคำตอบที่แตกต่าง — การทำให้ AI อยู่ในมือทุกคน ไม่ว่าคุณจะอยู่ในเมืองใหญ่หรือพื้นที่ชนบท ไม่มีสัญญาณอินเทอร์เน็ตหรือแม้แต่พลังประมวลผลสูง ก็สามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์ได้อย่างเต็มที่
นี่ไม่เพียงเป็นกลยุทธ์ทางธุรกิจ แต่ยังสะท้อนแนวคิดเชิงมนุษยนิยมของบริษัท ที่ต้องการให้ AI กลายเป็น “พลังเท่าเทียม” ของมนุษย์ทั่วโลก
บทสรุป: ก้าวต่อไปของ RockAI และอนาคตของปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป
เมื่อมองย้อนกลับไปตั้งแต่ปี 2017 ที่หัวเว่ย แอปเปิล และซัมซุง เปิดตัวชิป AI บนมือถือรุ่นแรก โลกก็ได้เห็นการย้ายสนามรบของ AI จาก “คลาวด์” มาสู่ “อุปกรณ์ปลายทาง” อย่างเต็มรูปแบบ
และในปี 2025 นี้ RockAI ได้กลายเป็นตัวแทนของกระแสใหม่นั้น — การพัฒนา AI ที่เป็นอิสระจากเครือข่ายแต่ยังคงมีสติปัญญาเทียบเท่าระบบคลาวด์
ด้วยสถาปัตยกรรมที่ยืดหยุ่น หน่วยความจำอัจฉริยะ และการเรียนรู้แบบกึ่งสังคม RockAI กำลังผลักดันให้ปัญญาประดิษฐ์ก้าวเข้าใกล้ “ความเข้าใจของมนุษย์” ไปอีกขั้น และอาจเป็นก้าวสำคัญของการเดินทางสู่ ปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป (AGI) ที่แท้จริงในทศวรรษหน้า
