แม้ว่า Intel 18A จะถูกมองว่าเป็นก้าวกระโดดสำคัญที่สุดของ Intel Foundry ในรอบหลายปี และพิสูจน์ตัวเองแล้วผ่านการเปิดตัวชิป Panther Lake อย่างประสบความสำเร็จ แต่ในโลกของการรับจ้างผลิตชิป ความสำเร็จทางเทคนิคไม่ได้แปลว่าจะมีลูกค้าต่อคิวใช้งานทันที
หนึ่งในสาเหตุสำคัญที่ทำให้ ลูกค้าภายนอกยังลังเลกับ 18A ไม่ใช่เรื่อง yield หรือประสิทธิภาพโดยตรง แต่เป็นเทคโนโลยีใหม่ที่ชื่อว่า BSPDN (Backside Power Delivery Network) ซึ่งถือเป็นทั้ง “ไพ่เด็ด” และ “ดาบสองคม” ของ Intel ในเวลาเดียวกัน
BSPDN คืออะไร และทำไมถึงเปลี่ยนกติกาเกม
BSPDN หรือ ระบบจ่ายไฟจากด้านหลังของชิป เป็นแนวคิดที่ Intel นำมาใช้จริงเป็นรายแรกของอุตสาหกรรมผ่านเทคโนโลยี PowerVia บนโหนด 18A
โดยหลักการคือ
ระบบไฟและกราวด์จะถูกส่งผ่าน “ด้านหลัง” ของเวเฟอร์
ด้านหน้าของทรานซิสเตอร์จะถูกปลดภาระออกจากเส้นทางไฟ
ทำให้พื้นที่ด้านหน้าถูกใช้กับสัญญาณข้อมูลได้เต็มที่ขึ้น
ผลลัพธ์คือ
ลดแรงดันตก (voltage drop)
เพิ่มเสถียรภาพพลังงาน
เปิดทางให้ความถี่สูงขึ้น และการสเกลในอนาคตง่ายกว่า
ในเชิงวิศวกรรม นี่คือ ก้าวกระโดดครั้งใหญ่ของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์
แล้วทำไมลูกค้าถึงยังไม่แห่ใช้ 18A
คำตอบสั้น ๆ คือ “มันใหม่เกินไป”
จากรายงานของ TechInsights ระบุชัดว่า BSPDN เป็นเทคโนโลยีที่ “มาถึงก่อนเวลา” สำหรับลูกค้าภายนอกจำนวนมาก เพราะมันไม่ใช่แค่เปลี่ยนโหนด แต่คือ เปลี่ยนวิธีออกแบบชิปตั้งแต่รากฐาน
ปัญหาหลักคือ
ลูกค้าต้องออกแบบ physical layout ใหม่ทั้งหมด
เครื่องมือออกแบบ (EDA flow) ต้องปรับครั้งใหญ่
ไม่สามารถพอร์ตดีไซน์เก่ามาใช้ได้ตรง ๆ
ทีมวิศวกรต้องเรียนรู้ methodology ใหม่ทั้งชุด
สำหรับบริษัทที่คุ้นเคยกับ frontside power delivery มานานหลายสิบปี การเปลี่ยนไปใช้ BSPDN เท่ากับต้องลงทุนทั้งเวลา เงิน และความเสี่ยงพร้อมกัน
คู่แข่งยังไม่รีบ… และนั่นทำให้ Intel เด่น แต่โดดเดี่ยว
TechInsights ยังชี้อีกว่า
Foundry รายอื่น เช่น TSMC มีแผนใช้ backside power delivery จริง
แต่จะยังไม่เริ่มอย่างจริงจังจนถึงราวปี 2027
TSMC A16 ซึ่งเป็นโหนดที่ใกล้เคียงที่สุด ยังมาทีหลัง Intel เกือบ 2 เจเนอเรชัน
ในมุมหนึ่ง Intel จึงได้เปรียบมหาศาล
แต่ในอีกมุมหนึ่ง Intel กลับต้องแบกรับความเสี่ยงของ “ผู้บุกเบิก” เพียงรายเดียว
Panther Lake คือหลักฐานว่า 18A ทำงานได้จริง
สิ่งที่ช่วยพยุงความเชื่อมั่นของ Intel คือ
Panther Lake ใช้ 18A จริง
ประสิทธิภาพและประสิทธิภาพต่อวัตต์ออกมาดีกว่าที่คาด
แสดงให้เห็นว่า PowerVia และ RibbonFET ทำงานร่วมกันได้จริงในระดับผลิตเชิงพาณิชย์
นี่คือเหตุผลที่หลายฝ่ายเชื่อว่า 18A-P ซึ่งเป็นเวอร์ชันปรับปรุง จะเป็นจุดที่ลูกค้าภายนอกเริ่มกล้าเข้ามามากขึ้น
ทางออกของ Intel อาจไม่ใช่ 18A แต่เป็น 14A
ในภาพรวม นักวิเคราะห์มองว่า
Intel อาจยังไม่เห็น adoption ใหญ่จาก 18A
แต่กำลัง “ปูทาง” ให้ลูกค้าเริ่มคุ้นกับแนวคิดใหม่
เมื่อถึงโหนด 14A ลูกค้าทั้งอุตสาหกรรมจะ “พร้อมใจเปลี่ยน” มากกว่า
เพราะถึงตอนนั้น
ทุกคนต้องคิดใหม่เรื่องทรานซิสเตอร์อยู่แล้ว
Power delivery แบบเดิมจะเริ่มเป็นข้อจำกัด
BSPDN จะไม่ใช่เรื่องแปลกอีกต่อไป
สรุปภาพรวม
BSPDN คือชัยชนะทางเทคนิคที่แท้จริงของ Intel
แต่ความก้าวหน้าที่เร็วเกินไป ทำให้ลูกค้ายังไม่พร้อม
18A ประสบความสำเร็จภายใน แต่ adoption ภายนอกต้องใช้เวลา
Intel กำลังเล่นเกมยาว มากกว่าเกมยอดสั่งผลิตระยะสั้น
หาก Intel อดทนได้ และอุตสาหกรรมเดินตามในอีก 2–3 ปีข้างหน้า
18A จะถูกจดจำว่าเป็นจุดเริ่มต้นของยุคใหม่ของการจ่ายไฟบนชิป