สวนยางยุคใหม่ ต้องทั้งชุ่มฉ่ำและได้ผลผลิตคุ้ม
การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) เดินเกมยกเครื่องสวนยางพารา ตั้งเป้าปั้น “สวนยางอารยเกษตร” พัทลุงโมเดล ให้เป็นต้นแบบสวนยางยุคใหม่ที่ทั้ง ชุ่มน้ำ ผลผลิตดี และยั่งยืน
หัวใจสำคัญคือการนำนวัตกรรม แก๊สเอทิลีน มาช่วยเพิ่มน้ำยาง ควบคู่กับการดึง ระบบน้ำชลประทาน เข้าสู่สวนยาง เพื่อให้ต้นยางและพืชในสวนได้รับความชุ่มชื้นเต็มที่ หนุนอาชีพชาวสวนยาง และขยับฐานเศรษฐกิจในชุมชนอย่างเป็นระบบ
พัทลุงโมเดล: ผสานนวัตกรรมกับน้ำเพื่อสวนยาง
กยท. เปิดโครงการส่งเสริมการใช้แก๊สเอทิลีนร่วมกับการติดตั้งระบบน้ำในสวนยางพารา ภายใต้ชื่อ “สวนยางอารยเกษตร” พัทลุงโมเดล ที่อำเภอป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง
เป้าหมายหลักของโครงการคือให้ชาวสวนยาง
เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตได้จริง
จัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่าและยั่งยืน
มีรายได้ที่มั่นคงขึ้น ไม่ต้องพึ่งดวงเรื่องราคายางเพียงอย่างเดียว
ผสานทั้งเรื่อง น้ำ ดิน พืช และเทคโนโลยี เข้าไว้ด้วยกันในสวนเดียว
เกษตรไทยต้องรอดท่ามกลางโลกที่ผันผวน
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์มองภาพใหญ่ของการทำเกษตรในยุคที่โลกเปลี่ยนเร็ว ทั้งเศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ชาวสวนยางจึงต้องมีเครื่องมือใหม่ ๆ มาช่วยรับมือ
โครงการนี้สะท้อนแนวคิดว่า สวนยางสมัยใหม่ไม่ใช่แค่ปลูกยางแล้วรอเก็บน้ำยาง แต่ต้องออกแบบทั้งระบบให้ตอบโจทย์
ความพอเพียงที่ยั่งยืน
การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้ม
ความมั่นคงในระดับครัวเรือนของชาวสวน
โดยผสานองค์ความรู้ วิจัย เทคโนโลยี และภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้าด้วยกัน เพื่อให้สวนยางเป็นทั้งแหล่งรายได้ แหล่งอาหาร และแหล่งสร้างอนาคต
“อารยเกษตร” สวนยางแนวคิดใหม่ที่มากกว่าการกรีด
ดร.เพิก เลิศวังพง รักษาการแทนผู้ว่าการ กยท. ผลักดันแนวคิด สวนยางแบบอารยเกษตร ซึ่งเป็นการจัดการสวนยางแนวใหม่ที่ไม่ได้คิดแค่เรื่องผลผลิตยางอย่างเดียว
แนวคิดนี้เน้น
ผสมผสานองค์ความรู้จากงานวิจัยและเทคโนโลยีสมัยใหม่
เชื่อมกับภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ชาวสวนคุ้นเคย
สร้างความหลากหลายทางชีวภาพในสวน
เพิ่มรายได้จากหลายทาง ลดความเสี่ยงจากรายได้ทางเดียว
ฟื้นฟูความอุดมสมบูรณ์ของพื้นที่ในระยะยาว
สวนยางในแบบอารยเกษตรจึงไม่ใช่แค่แปลงยาง แต่มันคือระบบนิเวศการทำกินทั้งผืน
ต่อยอดจากปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่แปลงยางจริง
กยท. นำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและเกษตรทฤษฎีใหม่มาปรับใช้ในสวนยาง ควบคู่กับแนวพระราชดำริ ผ่านโมเดลต่าง ๆ เช่น
โครงการ “โคก หนอง นา โมเดล”
แนวทาง “อำเภออารยเกษตร”
ทั้งหมดมุ่งไปที่การจัดการพื้นที่เกษตรให้
มีความหลากหลายและสมดุล
ใช้ทรัพยากรอย่างชาญฉลาด
สร้างความมั่นคงทางอาหาร
ทำให้เกษตรกรพึ่งพาตนเองได้จริง และคุณภาพชีวิตดีขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม
แก๊สเอทิลีน + ระบบน้ำ: คู่หูเพิ่มน้ำยางและความชุ่มชื้น
ใน “สวนยางอารยเกษตร” พัทลุงโมเดล กยท. ทำงานร่วมกับกรมชลประทาน ปากพนังบน เพื่อวางระบบส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำห้วยใสเข้าสู่สวนยางของเกษตรกรในระยะแรกจำนวน 13 ราย ครอบคลุมพื้นที่กว่า 80.80 ไร่
น้ำที่ถูกส่งเข้ามาไม่ได้มีไว้แค่รดต้นยาง แต่ถูกออกแบบใช้ในหลายมิติ
ให้น้ำต้นยางโดยตรงเพื่อรักษาความชุ่มชื้น
ให้น้ำพืชแซมยาง เช่น พืชอาหารและพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ
ใช้ทำประมงในสวนยาง เพิ่มรายได้อีกทาง
พร้อมกันนี้ กยท. ยังสนับสนุนให้ใช้ แก๊สเอทิลีน เป็นตัวช่วยกระตุ้นการไหลของน้ำยาง ทำให้น้ำยางไหลได้นานขึ้น และปริมาณน้ำยางที่กรีดได้ก็เพิ่มขึ้นตามไปด้วย
เมื่อน้ำดี + เทคโนโลยีถูกจุด = สวนยางแข็งแรง รายได้เติบโต และยั่งยืนมากขึ้น
ลงพื้นที่ดูของจริง: แปลงสาธิต 4 ไร่ที่จัดการแบบมืออาชีพ
ในการลงพื้นที่ครั้งนี้ คณะผู้บริหารได้เยี่ยมชมแปลงสาธิตสวนยางอารยเกษตรขนาด 4 ไร่ของนายประทีป นวลศรี ซึ่งเป็นตัวอย่างชัด ๆ ของสวนยางที่จัดการอย่างมีระบบ
ภายในแปลงไม่ได้มีแค่ยางพารา แต่ยังปลูกพืชแซมอีกหลายชนิด เช่น
หมาก
พืชสมุนไพร
ผักเหลียง
กาแฟ
ทั้งหมดช่วยเพิ่มรายได้เสริม กระจายความเสี่ยง และเติมชีวิตให้กับพื้นที่สวนยาง
สวนเดียว ได้ทั้งยาง ปลา และความชุ่มชื้น
จุดที่น่าสนใจอีกอย่างของสวนตัวอย่างนี้คือการเลี้ยงปลาในกระชังบก ภายในสวนยางเอง โดยมีปลา เช่น
ปลายี่สก
ปลาตะเพียนขาว
เหล่านี้ช่วยสร้างรายได้เสริมและเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ไปพร้อมกัน
เจ้าของสวนยังใช้ชุดเครื่องมือครบเซ็ต
ระบบน้ำที่จัดการอย่างเป็นระบบ
นวัตกรรมแก๊สเอทิลีนช่วยกระตุ้นการกรีดยาง
การใช้น้ำหมักชีวภาพจากปลาหมอคางดำ เพื่อบำรุงต้นยางและลดต้นทุนปุ๋ยเคมี
ผลลัพธ์คือ ปริมาณน้ำยางเพิ่มขึ้น 2–3 เท่า เมื่อเทียบกับก่อนปรับระบบ ถือเป็นตัวอย่างชัด ๆ ว่า การผสาน “ความชุ่มชื้น + นวัตกรรม” สามารถเปลี่ยนสวนยางธรรมดาให้ทำเงินได้มากขึ้นจริง
เสริมความมั่นคงให้ชาวสวน จากแปลงยางถึงทรัพย์สิน
ภายในงานยังมีการมอบโฉนดต้นยางพาราให้เกษตรกรในจังหวัดพัทลุงจำนวน 30 ราย ซึ่งเป็นหนึ่งในมาตรการของ กยท. ที่ต้องการ
เสริมความมั่นคงด้านทรัพย์สินทางการเกษตร
ให้เกษตรกรมีหลักประกันที่ชัดเจนในการประกอบอาชีพ
สร้างความมั่นใจในการลงทุนพัฒนาสวนยางต่อในระยะยาว
สรุปง่าย ๆ: พัทลุงโมเดลคือภาพของสวนยางยุคใหม่ที่
มีระบบน้ำช่วยเพิ่มความชุ่มชื้นทั้งสวน
ใช้แก๊สเอทิลีนเพิ่มปริมาณน้ำยาง
ปลูกพืชหลากหลายและเลี้ยงปลาในพื้นที่เดียวกัน
เชื่อมโยงกับแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงและอารยเกษตร
ทั้งหมดนี้ทำให้สวนยางไม่ได้เป็นแค่แหล่งยางพารา แต่กลายเป็น ระบบการทำกินที่เลี้ยงทั้งครอบครัวและอนาคตได้อย่างยั่งยืน