ซีอิ๊ว vs น้ำปลา: สองตำนานเครื่องปรุงบนโต๊ะอาหารไทย
ต้นกำเนิดของ “ซีอิ๊ว” (Soy Sauce) เครื่องปรุงรสที่อยู่คู่ครัวโลกมาหลายพันปี เริ่มจากการหมักถั่วเหลืองกับเกลือในประเทศจีน จนกลายเป็นหัวใจของ ตำรับอาหารจีน มาจนถึงทุกวันนี้
ขณะที่ “น้ำปลา” (Fish Sauce) คืออีกหนึ่งเครื่องปรุงที่ขาดไม่ได้ใน อาหารไทย ปรากฏหลักฐานมาตั้งแต่สมัยอยุธยาใน “จดหมายเหตุลาลูแบร์” และยังคงอยู่คู่เมนูไทยแทบทุกบ้านจนถึงปัจจุบัน
แต่สำหรับสายมังสวิรัติและวีแกน คำถามใหญ่คือ ถ้าไม่กินปลา…แล้วจะยังได้รสน้ำปลาที่คุ้นเคยได้ไหม?
PB Healthy Sauce: ซีอิ๊วกลิ่นน้ำปลา ที่เกิดมาเพื่อสาย Plant-Based
นวัตกรรมอาหาร “ซีอิ๊วกลิ่นน้ำปลา” (PB Healthy Sauce หรือ Plant Based Healthy Sauce) คือคำตอบใหม่ของคนรักอาหารไทยที่อยากดูแลสุขภาพและใส่ใจสิ่งแวดล้อมไปพร้อมกัน
ผลงานนี้พัฒนาโดยนักศึกษาระดับปริญญาโท ภาควิชาโภชนวิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ตั้งใจสร้างเครื่องปรุงจากพืชที่อร่อย ใช้ง่าย และดีต่อสุขภาพ เพียง ขวดเดียวก็ปรุงได้หลากหลายเมนู แถมยังคงความจัดจ้านสไตล์ไทย
ทีมวิจัยเบื้องหลังซีอิ๊วกลิ่นน้ำปลาเจ
ผู้อยู่เบื้องหลังนวัตกรรม “PB Healthy Sauce” คือกลุ่มนักวิจัยรุ่นใหม่จากสายโภชนวิทยา ที่มีเป้าหมายชัดเจนว่าจะใช้ความรู้ด้านอาหารเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของคนไทย โดยเฉพาะในมิติของโภชนาการและสุขภาวะที่ดีในระยะยาว
หลังจากจบการศึกษาระดับปริญญาตรี และมีประสบการณ์ทำงานสาย นักกำหนดอาหารในโรงพยาบาล พวกเขายิ่งเห็นชัดว่า “เครื่องปรุงรส” บนโต๊ะอาหารนี่แหละ ที่มีผลกับสุขภาพแบบเงียบ ๆ ทั้งเรื่องโซเดียมและคุณค่าทางโภชนาการ
จึงเกิดเป็นโจทย์ว่า จะทำอย่างไรให้คนไทยยังได้รสชาติแบบที่คุ้นเคย แต่ได้เวอร์ชันที่ เป็นมิตรต่อสุขภาพ และตอบโจทย์คนกินมังสวิรัติและวีแกน มากขึ้น
ซีอิ๊วจากพืชล้วน แต่หอมกลิ่นน้ำปลาแบบไทยๆ
จุดเด่นสำคัญคือ นี่คือ ครั้งแรกของการพัฒนาเครื่องปรุงรสหมักจากพืชธรรมชาติ ที่แต่งกลิ่นให้คล้ายน้ำปลา เพื่อให้ถูกปากคนไทยที่คุ้นชินกับรสน้ำปลาเป็นหลัก
ส่วนผสมหลักของ PB Healthy Sauce คือ:
ถั่วเหลืองเกษตรอินทรีย์ จากแหล่งปลูกสำคัญในภาคเหนือของประเทศไทย
เสริมด้วยวิตามินธรรมชาติ วิตามินบี 12 จากสาหร่าย
ทั้งหมดนี้ทำให้ซอสขวดเดียวสามารถตอบโจทย์ทั้ง สายเฝ้าระวังโรค NCDs, ผู้ที่ต้องการลดโซเดียม และคนที่รับประทานอาหารจากพืช ไม่ว่าจะเป็นมังสวิรัติหรือวีแกน ที่กำลังเป็นเทรนด์ใหญ่ของโลกยุคใหม่
รสชาติผ่านการทดสอบ: ไม่ใช่แค่เฮลท์ตี้ แต่ต้องอร่อยด้วย
นวัตกรรมจะอยู่ได้ ต้องไม่ใช่แค่ “ดีต่อสุขภาพ” แต่ต้อง อร่อยจริงในชีวิตประจำวัน ด้วย
ทีมวิจัยจึงนำ PB Healthy Sauce ไปทดสอบรสชาติร่วมกับกลุ่มตัวอย่างบุคคลทั่วไป ผลลัพธ์คือ ส่วนใหญ่ ให้คะแนนตั้งแต่ 7 ขึ้นไป แสดงว่าซอสจากพืชขวดนี้ ไม่ได้มีดีแค่คอนเซ็ปต์ แต่รสชาติยังผ่านใจผู้ทดสอบอีกด้วย
จากห้องแล็บสู่โรงงาน: เส้นทางสู่ซอสระดับอุตสาหกรรม
ปัจจุบัน PB Healthy Sauce ยังอยู่ในช่วงทดลองระดับ Lab Scale เพื่อปรับสูตรและคุณสมบัติให้ตรงใจกลุ่มเป้าหมายที่สุด ก่อนจะเดินหน้าสู่การยื่นจดทรัพย์สินทางปัญญา
ขั้นตอนต่อจากนี้จะดำเนินการโดย สถาบันบริหารจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรม (iNT) มหาวิทยาลัยมหิดล เพื่อปูทางต่อยอดสู่การผลิตในระดับอุตสาหกรรม ให้คนทั่วไปสามารถหาซื้อได้ง่ายในอนาคต
คว้า 2 รางวัลใหญ่ระดับเอเชีย
ความปังของ PB Healthy Sauce ไม่ได้อยู่แค่ในแล็บ แต่ยังได้รับการยอมรับบนเวทีนวัตกรรมอาหารระดับเอเชีย โดยคว้ามาถึง 2 รางวัลสำคัญ ได้แก่
รางวัลชนะเลิศ จากโครงการประกวดนวัตกรรมผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องดื่ม (Start-up Innovative F&B Products Competition) ครั้งที่ 3 ในงาน FI Asia Online Event
รางวัลรองชนะเลิศอันดับ 1 จากงานประกวด Food Innopolis Innovation Contest ระดับบัณฑิตศึกษาและบุคคลทั่วไป
สองรางวัลนี้สะท้อนว่า นวัตกรรมเครื่องปรุงจากพืชที่หอมกลิ่นน้ำปลาขวดนี้ ไม่ได้ตอบโจทย์แค่สายสุขภาพ แต่ยังมีศักยภาพในเชิงธุรกิจและอุตสาหกรรมอาหารยุคใหม่ด้วย
วิจัยที่ดีไม่ต้องเพอร์เฟกต์ แต่ต้องใช้ได้จริง
แนวคิดการทำวิจัยที่อยู่เบื้องหลังโครงการนี้ คือความเชื่อที่ว่า งานวิจัยที่ดีไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบที่สุด แต่ต้องทำให้ชีวิตผู้คนดีขึ้นจริง
เมื่อปัญหาจริงบนโต๊ะอาหาร เช่น โซเดียมสูง หรือการขาดแคลนสารอาหารบางชนิดในคนกินมังสวิรัติ ถูกหยิบมาเป็นโจทย์วิจัย แล้วผ่านกระบวนการทดลอง ปรับปรุง และต่อยอดอย่างต่อเนื่อง ก็จะค่อย ๆ กลายเป็นนวัตกรรมที่จับต้องได้ในชีวิตประจำวัน
PB Healthy Sauce จึงไม่ใช่แค่ผลิตภัณฑ์หนึ่งชิ้น แต่คือโมเดลของการใช้วิทยาศาสตร์อาหารเข้ามาช่วย สร้างสมดุลให้ร่างกายและวิถีชีวิต โดยไม่อ้างว่าเป็นการรักษาโรค แต่เป็นอีกหนึ่ง “ทางเลือก” บนเส้นทางดูแลสุขภาพ
ทำไมสายมังสวิรัติและวีแกนควรจับตาซอสขวดนี้
PB Healthy Sauce ถูกออกแบบมาเพื่อคนกลุ่มเสี่ยงและสายเฮลท์ตี้โดยเฉพาะ โดยมีคุณสมบัติเด่นดังนี้:
เหมาะกับผู้ที่มีความดันโลหิตสูง หรืออยู่ในกลุ่มเสี่ยงโรค NCDs ที่ต้องคุมโซเดียม
ตอบโจทย์คนกินมังสวิรัติและวีแกน เพราะผลิตจากพืชล้วน 100% ไม่มีส่วนผสมจากสัตว์
ลดปริมาณโซเดียม โดยไม่ใช้สารทดแทนเกลือ แต่ปรับสูตรอย่างพิถีพิถันให้ยังคงรสชาติกลมกล่อม
เพิ่มคุณค่าด้วย วิตามินบี 12 จากสาหร่าย ซึ่งเป็นสารอาหารที่สาย Plant-Based มักต้องระวังเป็นพิเศษ
จากน้ำปลา…สู่น้ำยำเจในอนาคต
ปัญหาหนึ่งของคนที่พยายามเลี่ยงน้ำปลา คือในหลายเมนู โดยเฉพาะ อาหารประเภทยำ การใช้ซีอิ๊วขาวธรรมดา ไม่สามารถทดแทนกลิ่นและรสน้ำปลา ได้เลย ทำให้ความเป็น “ยำแบบไทย” หายไปอย่างชัดเจน
ด้วยความที่ PB Healthy Sauce เป็น ซีอิ๊วกลิ่นน้ำปลา ที่ให้ทั้งกลิ่นและรสในทิศทางเดียวกับน้ำปลา จึงมีศักยภาพสูงที่จะถูกพัฒนาต่อยอดไปสู่ผลิตภัณฑ์ “น้ำยำสำเร็จรูป” ที่ใช้ซอสชนิดนี้เป็น ส่วนผสมหลัก สำหรับคนที่อยากกินยำจัดจ้านแบบไทย แต่ยังอยากรักษาแนวทางมังสวิรัติหรือวีแกนไว้ให้ได้
วิตามินบี 12: เสริมสมดุล ไม่ใช่ยาวิเศษ
แม้ใน PB Healthy Sauce จะเสริมวิตามินบี 12 จากสาหร่าย ซึ่งเป็นประโยชน์มากโดยเฉพาะกับคนกินอาหารจากพืช แต่ก็มีมุมมองสำคัญที่ต้องไม่ลืมคือ
ความต้องการ วิตามินบี 12 ในแต่ละช่วงวัยไม่เท่ากัน
ปริมาณที่เหมาะสมยังขึ้นอยู่กับ สภาพร่างกายของแต่ละคนในแต่ละช่วงเวลา
การบริโภคอาหารเสริมหรือเครื่องปรุงที่เติมสารสำคัญเพื่อเพิ่มโภชนาการ เป็นเพียง “ทางเลือกเพื่อรักษาสมดุล” ของร่างกาย
ดังนั้น ซอสขวดนี้จึงไม่ได้ถูกมองเป็น “ยารักษาโรค” แต่เป็นอีกหนึ่งตัวช่วยเล็ก ๆ ที่ทำให้การกินของเรา ฉลาดขึ้น สมดุลขึ้น และรู้สึกดีขึ้น ทั้งในมิติของสุขภาพและไลฟ์สไตล์
สรุป: ซีอิ๊วกลิ่นน้ำปลาเจ ขวดเล็กที่อาจเปลี่ยนวงการอาหารไทย
สำหรับสาย อาหารมังสวิรัติและวีแกน การจะกินให้อร่อยแบบไม่รู้สึกโหยรสชาติเดิม ๆ เป็นเรื่องท้าทาย โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงเมนูไทยที่ผูกพันกับน้ำปลาอย่างลึกซึ้ง
PB Healthy Sauce – ซีอิ๊วกลิ่นน้ำปลา จากพืช 100% คืออีกหนึ่งนวัตกรรมที่น่าจับตามอง เพราะมันไม่ได้แค่ตอบโจทย์ “กินเจให้ได้รสน้ำปลา” แต่ยังมาพร้อมแนวคิดเรื่องสุขภาพ โภชนาการ และสิ่งแวดล้อมในขวดเดียว
ถ้าวันหนึ่งคุณได้เห็นซอสเจกลิ่นน้ำปลาขวดนี้วางอยู่บนชั้นซูเปอร์มาร์เก็ต หรือในฉลากน้ำยำสำเร็จรูปเจ อาจถึงเวลาที่ โต๊ะอาหารไทยของสายมังสวิรัติจะไม่มีคำว่า “จำใจ” เหลืออยู่อีกต่อไป