นักวิจัยจาก NYU Langone Health เปิดเผยผลการศึกษาชิ้นใหม่เกี่ยวกับเกมมือถือความยาวเพียง 3 นาที ที่สามารถช่วยตรวจจับภาวะซึมเศร้า หรือ Major Depressive Disorder (MDD) ได้จากพฤติกรรมการเล่นของผู้ใช้งาน โดยงานวิจัยดังกล่าวกำลังได้รับความสนใจอย่างมากในวงการสุขภาพจิตและเทคโนโลยีทางการแพทย์ช่วงปี 2569
จุดที่น่าสนใจคือ เกมนี้ไม่ได้ใช้แบบสอบถามด้านอารมณ์แบบทั่วไป แต่ใช้ “การตัดสินใจระหว่างเล่นเกม” เพื่อวิเคราะห์การตอบสนองของสมองต่อรางวัลและความพึงพอใจ ซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของภาวะซึมเศร้า
เกมเก็บแอปเปิลที่ดูเรียบง่าย แต่ซ่อนการวิเคราะห์สมองไว้เบื้องหลัง
รูปแบบของเกมค่อนข้างง่าย ผู้เล่นต้องเก็บแอปเปิลจากต้นไม้ให้ได้มากที่สุด โดยในช่วงแรกแต่ละต้นจะให้แอปเปิลจำนวนมาก แต่เมื่อเก็บต่อเนื่อง ผลตอบแทนจะค่อย ๆ ลดลง ทำให้ผู้เล่นต้องตัดสินใจว่าจะ “อยู่ต่อ” หรือ “ย้ายไปต้นใหม่”
นักวิจัยพบว่า คนทั่วไปมักเล่นต่อจนผลตอบแทนลดลงค่อนข้างมาก แต่ผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าจะ “เลิกสนใจเร็วกว่า” และย้ายต้นเร็วกว่าคนปกติอย่างชัดเจน
ผลการทดลองกับอาสาสมัคร 120 คน ซึ่งแบ่งเป็นผู้ป่วยโรคซึมเศร้า 50 คน และกลุ่มปกติ 70 คน พบว่าผู้ป่วย MDD หยุดทำกิจกรรมหลักในเกมเร็วกว่ากลุ่มปกติราว 50% ซึ่งนักวิจัยมองว่าเกี่ยวข้องกับอาการ “Anhedonia” หรือภาวะที่สมองไม่ตอบสนองต่อความสุขเหมือนเดิม
เกมนี้กำลังถูกพัฒนาเป็นเครื่องมือช่วยวินิจฉัยโรค
ทีมวิจัยอธิบายว่า เป้าหมายของเกมนี้ไม่ใช่การแทนที่จิตแพทย์ แต่ต้องการสร้างเครื่องมือคัดกรองเบื้องต้นที่รวดเร็ว ราคาถูก และใช้งานได้ผ่านสมาร์ตโฟน
ปัจจุบันการวินิจฉัยโรคซึมเศร้ายังต้องอาศัยการพูดคุย การสังเกตพฤติกรรม และการประเมินหลายครั้ง ซึ่งอาจใช้เวลานาน แต่เกมลักษณะนี้อาจช่วยให้แพทย์เห็น “รูปแบบการตอบสนองของสมอง” ได้เร็วขึ้นกว่าเดิม
นักวิจัยยังระบุว่า พวกเขากำลังเตรียมนำระบบดังกล่าวเข้าสู่ขั้นตอนขอการรับรองจาก FDA ในสหรัฐฯ เพื่อผลักดันให้กลายเป็นเครื่องมือทางการแพทย์จริงในอนาคต
นักวิจัยมองว่า “ความสุข” คือกุญแจสำคัญของโรคซึมเศร้า
หนึ่งในแนวคิดหลักของงานวิจัยนี้คือเรื่อง “Reference Point” หรือจุดอ้างอิงทางความรู้สึก ซึ่งเป็นกลไกที่สมองใช้ประเมินว่าบางสิ่ง “คุ้มค่า” หรือ “ให้ความสุข” มากแค่ไหน
สำหรับคนทั่วไป เมื่อเจอสิ่งดี ๆ แบบไม่คาดคิด สมองจะตอบสนองในเชิงบวก แต่ในผู้ป่วยซึมเศร้า ระบบนี้อาจผิดปกติ ทำให้แม้จะเจอสิ่งที่ควรมีความสุข ก็กลับไม่รู้สึกตอบสนองเหมือนเดิม
นักวิจัยมองว่าเกมนี้ช่วยสะท้อนกลไกดังกล่าวออกมาในรูปแบบที่วัดผลได้จริง และอาจช่วยให้เข้าใจโรคซึมเศร้าได้ลึกขึ้นกว่าเดิม
วงการสุขภาพจิตเริ่มใช้เกมและ AI มากขึ้นในปี 2026
ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา วงการ Mental Health เริ่มทดลองใช้เทคโนโลยีใหม่มากขึ้น ทั้ง AI, Wearable Device, Voice Analysis และ Behavioral Tracking เพื่อช่วยตรวจจับความผิดปกติด้านอารมณ์ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
เกมจาก NYU ถูกมองว่าเป็นอีกตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะใช้พฤติกรรมการเล่นเกมซึ่งเป็นกิจกรรมธรรมชาติของผู้ใช้งาน มาแปลงเป็นข้อมูลเชิงสุขภาพจิตโดยไม่ต้องใช้คำถามที่กดดันหรือซับซ้อนเหมือนแบบประเมินทั่วไป
แม้งานวิจัยยังอยู่ในขั้นทดลอง และยังต้องผ่านการทดสอบเพิ่มเติมอีกหลายขั้น แต่หลายฝ่ายมองว่าแนวทางนี้อาจกลายเป็นหนึ่งในเครื่องมือสำคัญของการดูแลสุขภาพจิตยุคใหม่ ที่เข้าถึงง่ายและใช้งานได้ผ่านสมาร์ตโฟนในชีวิตประจำวัน
ที่มา gizmodo
ความคิดเห็น