ความเคลื่อนไหวสำคัญฝั่งแพลตฟอร์มของ AMD เกิดขึ้นอีกครั้ง เมื่อโครงการ openSIL (open-source Silicon Initialization Library) สามารถพอร์ตมาทำงานบนเมนบอร์ด AM5 รุ่นปัจจุบัน ได้สำเร็จ ถือเป็นก้าวแรกก่อนการมาของซีพียูสถาปัตยกรรม Zen 6
ความสำเร็จครั้งนี้มาจากทีมงานของ 3mdeb ที่สามารถรัน Coreboot ร่วมกับ openSIL บนเมนบอร์ด MSI PRO B850-P ได้ และได้อัปโหลดโค้ดขึ้น GitHub แล้ว เปิดทางให้เมนบอร์ดรุ่นอื่นพอร์ตตามได้ในอนาคต
openSIL คืออะไร และทำไมสำคัญ
openSIL เปิดตัวครั้งแรกในปี 2023 โดย AMD วางให้เป็นตัวแทนของเฟิร์มแวร์แบบเดิมอย่าง AGESA
ปกติแล้ว AGESA คือชุดโค้ดที่ใช้ในการเริ่มต้นระบบ (CPU initialization) บนเมนบอร์ด AMD แต่เป็นระบบปิด (closed-source)
openSIL ถูกออกแบบมาเพื่อ:
แทนที่ AGESA ในอนาคต
เปิดซอร์สโค้ดตั้งแต่ต้น
รองรับการใช้งานกับเฟิร์มแวร์โอเพนซอร์ส เช่น Coreboot
พูดง่าย ๆ คือ AMD กำลังเปลี่ยนจากระบบเฟิร์มแวร์แบบปิด ไปสู่แนวทางเปิดมากขึ้น
ทำงานบน AM5 แล้ว แม้ Zen 6 ยังไม่มา
แม้ Zen 6 ยังไม่เปิดตัว แต่การที่ openSIL ทำงานบนเมนบอร์ด AM5 ได้แล้ว ถือเป็นสัญญาณว่า AMD กำลังเตรียมความพร้อมล่วงหน้า
ตามแผนที่ AMD เคยเปิดเผย:
EPYC "Venice" (Zen 6) จะเป็นรุ่นแรกที่รองรับ openSIL ในช่วงครึ่งหลังปี 2026
Ryzen "Medusa" (Zen 6 ฝั่งลูกค้า) จะตามมาในช่วงครึ่งแรกปี 2027
Ryzen Zen 6 ชื่อรหัส Olympic Ridge ก็จะรองรับด้วยเช่นกัน
การทดสอบบน MSI PRO B850-P จึงเป็นเหมือนสนามทดลองก่อนของจริงจะมา
คุณสมบัติเด่นของ openSIL
AMD เคยสรุปจุดเด่นของ openSIL ไว้ดังนี้:
เป็น Static Library 3 ส่วน (Silicon, Platform, Utilities)
เขียนด้วยมาตรฐาน C-17
รองรับการเชื่อมต่อกับเฟิร์มแวร์ x86 ได้ยืดหยุ่น
โครงสร้างเรียบง่ายและขยายต่อได้
ลดความซับซ้อนด้านความปลอดภัย
เปิดโอเพนซอร์สตั้งแต่เริ่มต้น
แนวคิดคือทำให้การพัฒนาเฟิร์มแวร์โปร่งใสขึ้น และให้ชุมชนมีส่วนร่วมได้
ใครจะได้ใช้ก่อน
ตามข้อมูลจากงาน OCP 2025 โดย Raj Kapoor (Chief Firmware Architect ของ AMD)
เซิร์ฟเวอร์ EPYC Venice จะได้รับการรองรับก่อน
การปล่อยเวอร์ชันโอเพนซอร์สมักตามหลังสินค้าเปิดตัวประมาณ 1 ไตรมาส
ฝั่งไคลเอนต์ (Ryzen) จะตามมาในปี 2027
ขณะเดียวกัน Zen 4 รุ่น Phoenix ก็มีการปล่อยซัพพอร์ต openSIL แล้วบางส่วน
ผลกระทบต่อผู้ใช้ทั่วไป
ในระยะสั้น ผู้ใช้ทั่วไปอาจยังไม่เห็นผลชัดเจนทันที เพราะ openSIL ยังอยู่ในช่วงพัฒนา
แต่ในระยะยาว อาจส่งผลดังนี้:
เฟิร์มแวร์โปร่งใสมากขึ้น
ชุมชนสามารถตรวจสอบโค้ดได้
เพิ่มความปลอดภัย
ผู้ผลิตเมนบอร์ดมีความยืดหยุ่นมากขึ้น
สำหรับตลาดเซิร์ฟเวอร์และองค์กร การใช้เฟิร์มแวร์โอเพนซอร์สถือเป็นประเด็นสำคัญด้านความปลอดภัยและการตรวจสอบ
สรุป: ก้าวแรกสู่ยุคเฟิร์มแวร์เปิดของ AMD
การที่ openSIL สามารถทำงานบนเมนบอร์ด AM5 ได้แล้ว ถือเป็นสัญญาณว่า AMD กำลังจริงจังกับการผลักดันเฟิร์มแวร์โอเพนซอร์ส
เมื่อ Zen 6 เปิดตัวในปี 2026–2027 เราอาจได้เห็นแพลตฟอร์ม AMD ที่:
เปิดมากขึ้น
ปลอดภัยมากขึ้น
รองรับการพัฒนาจากชุมชน
แม้ตอนนี้จะยังเป็นช่วงเริ่มต้น แต่การเปลี่ยนผ่านจาก AGESA ไปสู่ openSIL อาจเป็นหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างสำคัญที่สุดของแพลตฟอร์ม AMD ในรอบหลายปี