ปริศนาทางภูมิศาสตร์ | ทะเลเดดซีคืออะไร? ตั้งอยู่ที่ไหน และเกิดขึ้นได้อย่างไร?

ณ จุดที่ต่ำที่สุดของโลก เป็นที่ตั้งของสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติ ระบบนิเวศอันเป็นเอกลักษณ์ ภูมิทัศน์ทะเลทรายอันน่าทึ่ง และทรัพยากรแร่ธาตุอันอุดมสมบูรณ์ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวมายาวนานนับพันปี นั่นคือ ทะเลเดดซี ตั้งอยู่ในทะเลทรายทางตอนใต้ของอิสราเอล และยังเป็นทะเลสาบที่มีความเค็มสูงที่สุดในโลกอีกด้วย แม้ว่าความเค็มที่สูงมากจะทำให้การดำน้ำแทบจะเป็นไปไม่ได้ แต่บทความนี้จะเจาะลึกธรณีวิทยา ภูมิศาสตร์ และประวัติศาสตร์ของทะเลเดดซี สำรวจชีววิทยาและเคมีของสภาพแวดล้อมอันเป็นเอกลักษณ์นี้ และสำรวจกิจกรรมและตัวเลือกที่พักที่หลากหลายรอบๆ อัญมณีธรรมชาติแห่งนี้

ทะเลเดดซีคืออะไร?

ทะเลเดดซีเป็นทะเลสาบน้ำเค็ม ตั้งอยู่ในทะเลทรายจูเดียนทางตอนใต้ของอิสราเอล ติดกับประเทศจอร์แดนทางตะวันออก มีต้นกำเนิดเมื่อประมาณสี่ล้านปีก่อน เป็นหนึ่งในแหล่งน้ำที่มีความเค็มมากที่สุดในโลก และยังเป็นจุดที่ต่ำที่สุดบนโลกอีกด้วย ทะเลเดดซีมีภูมิอากาศแบบทะเลทรายแห้งแล้ง มีลักษณะเด่นคือท้องฟ้าแจ่มใสตลอดทั้งปี อุณหภูมิค่อนข้างสูง และมีฝนตกน้อย

ทะเลเดดซีซึ่งตั้งอยู่ ณ จุดที่ต่ำที่สุดของโลก เชื่อกันว่าเป็นผลมาจากการทรุดตัวของแผ่นดินอย่างต่อเนื่องอันเนื่องมาจากการปะทุของภูเขาไฟ เป็นหนึ่งในสี่แหล่งน้ำที่มีความเค็มที่สุดในโลก สภาพแวดล้อมอันเป็นเอกลักษณ์นี้เกิดจากสภาพภูมิประเทศที่แปรปรวนและสภาพอากาศแบบทะเลทรายที่รุนแรง ปัจจัยเหล่านี้เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ก่อให้เกิดภูมิประเทศที่แตกต่างจากที่อื่นใดในโลก นอกจากนี้ แร่ธาตุอันเป็นเอกลักษณ์ในอากาศ พื้นดิน และน้ำของภูมิภาคนี้ยังขึ้นชื่อในด้านคุณสมบัติในการบำบัดรักษา ทำให้เป็นรีสอร์ทเพื่อสุขภาพมายาวนานหลายพันปี นี่คือ 10 ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับทะเลเดดซีที่ทำให้ทะเลเดดซีมีความโดดเด่น

ทะเลเดดซีเกิดขึ้นมาได้อย่างไร?

มีทฤษฎีที่ขัดแย้งกันหลายประการเกี่ยวกับการก่อตัวของทะเลเดดซี ประมาณ 3.7 ล้านปีก่อน พื้นที่ที่ปัจจุบันรู้จักกันในชื่อหุบเขาจอร์แดน ถูกน้ำท่วมซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยทะเลเมดิเตอร์เรเนียน น้ำนี้ก่อตัวเป็นทะเลสาบที่เรียกว่าทะเลสาบเซดอม ซึ่งเชื่อมต่อกับทะเลเดดซีผ่านหุบเขายิซรีลในปัจจุบัน ต่อมาประมาณ 2 ล้านปีก่อน แผ่นดินระหว่างทะเลสาบและทะเลเมดิเตอร์เรเนียนได้ยกระดับขึ้นจนถึงจุดที่ทะเลไม่สามารถท่วมพื้นที่ได้อีกต่อไป ก่อให้เกิดทะเลสาบภายใน การเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกทำให้พื้นหุบเขาสูงขึ้นและต่ำลง และสภาพอากาศแบบทะเลทรายที่รุนแรงทำให้ทะเลสาบค่อยๆ ระเหยและหดตัว จนกระทั่งประมาณ 70,000 ปีก่อน เหลือเพียงทะเลเดดซีตอนล่างเท่านั้น

ทะเลเดดซีเป็นผืนน้ำเค็มอันกว้างใหญ่ ชายฝั่งที่ระยิบระยับด้วยผลึกโซเดียมคลอไรด์ ปรากฏเป็นสีขาวและสีฟ้าอมเขียวเมื่อแสงอาทิตย์ระเหย เมื่อทะเลเดดซีถูกแบ่งออกเป็นสองแอ่ง ระดับน้ำลดลงอย่างมากในช่วงปลายทศวรรษ 1970 และแอ่งทางตอนใต้ก็เหือดแห้ง ระดับน้ำที่ลดลงนี้ทำให้รูปลักษณ์ของทะเลเดดซีเปลี่ยนไป สิ่งที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือคาบสมุทรลิซานค่อยๆ ทอดยาวไปทางตะวันออก จนกระทั่งแอ่งทางตอนเหนือและตอนใต้ของทะเลสาบถูกคั่นด้วยผืนดินที่แห้งแล้ง ยิ่งไปกว่านั้น แอ่งทางใต้ยังถูกแบ่งออกเป็นบ่อระเหยขนาดใหญ่หลายสิบบ่อ (ใช้สำหรับสกัดเกลือ) น้ำถูกสูบจากแอ่งทางตอนเหนือไปยังแอ่งทางใต้เพื่อรักษาความชุ่มชื้น อากาศเต็มไปด้วยกลิ่นกำมะถัน ซึ่งมาจากตะกอนที่อุดมไปด้วยโบรมีน ชายหาดทางตอนเหนือปกคลุมไปด้วยตะกอน ในขณะที่ชายหาดทางตอนใต้มีการก่อตัวของเกลือที่แปลกประหลาด เนื่องจากความเค็มและความหนาแน่นสูง น้ำทะเลเดดซีจึงดูเหมือนน้ำมัน

ทะเลเดดซีเป็นอย่างไร?

ภูมิประเทศของทะเลเดดซีเปลี่ยนแปลงไปเล็กน้อยในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ปัจจุบันมีความยาว 50 กิโลเมตร (31 ไมล์) และกว้าง 15 กิโลเมตร (9 ไมล์) ณ จุดที่กว้างที่สุด มีความลึกประมาณ 380 เมตร และกักเก็บน้ำไว้ประมาณ 40,000 ล้านแกลลอน

ทะเลเดดซีตั้งอยู่ทางตอนใต้ของอิสราเอล ติดกับประเทศจอร์แดน เนื่องจากตั้งอยู่ในทะเลทราย จึงค่อนข้างไกลจากศูนย์กลางประชากรหลัก เมืองอารัดในทะเลทรายอยู่ห่างจากทะเลเดดซีเพียง 40 กิโลเมตร แต่เมืองใหญ่ที่ใกล้ที่สุดคือเยรูซาเล็ม ซึ่งใช้เวลาขับรถประมาณหนึ่งชั่วโมง

ระดับน้ำในทะเลเดดซีวัดได้ประมาณ 430 เมตรจากระดับน้ำทะเล และลดลงอย่างต่อเนื่องประมาณ 1 เมตรต่อปี ที่ระดับ 430 เมตรจากระดับน้ำทะเล ถือเป็นจุดที่ต่ำที่สุดบนโลก

ระดับน้ำในทะเลเดดซีลดลงอย่างช้าๆ โดยเฉลี่ยประมาณ 110 เซนติเมตรต่อปี ก่อให้เกิดความกังวลว่าทะเลกำลังแห้งเหือด การลดลงตามธรรมชาตินี้ส่วนใหญ่เกิดจากการระเหยของน้ำภายใต้แสงแดดที่แผดเผาของทะเลทราย แต่ยังเป็นเพราะน้ำจากแหล่งน้ำเดิม เช่น แม่น้ำจอร์แดน ไม่ได้ถูกสูบลงสู่ทะเลเดดซีอีกต่อไป

ทำไมถึงเรียกว่าทะเลเดดซี?

ทะเลเดดซีมีชื่อเรียกแตกต่างกันไปในแต่ละภาษา ซึ่งแต่ละชื่อก็สะท้อนถึงลักษณะเฉพาะตัวของมัน การอ้างอิงถึงชื่อนี้ครั้งแรกสุดพบในพระคัมภีร์ฮีบรู ซึ่งถูกเรียกว่า "ทะเลเกลือ" เนื่องจากมีความเค็มสูงมาก ในช่วงปลายยุคโรมัน เกลือเป็นสินค้าที่มีมูลค่าสูง ทหารโรมันได้รับค่าจ้างเป็นเกลือ ไม่ใช่เงิน! และนี่ก็เป็นที่มาของคำภาษาละตินว่า "salary" ซึ่งมาจากคำว่า "salt"

ชื่อเดิม "ทะเลเกลือ" ยังคงถูกนำมาใช้ในการแปลเป็นภาษาต่างประเทศในยุคแรกๆ และในสมัยโรมัน ผู้มาเยือนแคว้นยูเดียเริ่มเรียกทะเลแห่งนี้ว่า "ทะเลเดดซี" เพราะพวกเขาสังเกตเห็นว่าไม่มีสิ่งมีชีวิตใดๆ อยู่ในน้ำ ไม่ว่าจะเป็นพืชหรือสัตว์ก็ตาม

ความเค็มที่สูงมากของทะเลเดดซีทำให้สิ่งมีชีวิตในน้ำ รวมถึงปลาและพืช ไม่สามารถเจริญเติบโตได้ ชื่อของทะเลเดดซีมาจากการที่พืชและสัตว์มีน้อย อย่างไรก็ตาม น้ำในทะเลเดดซีมีแบคทีเรียและเชื้อราจุลินทรีย์อยู่น้อยมาก เนื่องจากสภาพอากาศแบบทะเลทราย บริเวณโดยรอบจึงแห้งแล้งอย่างยิ่ง ขาดแคลนทั้งพืชและสัตว์

ชื่ออื่นที่กล่าวถึงในหนังสือโยชูวาในพระคัมภีร์คือ “ทะเลแห่งที่ราบ” ซึ่งสะท้อนถึงภูมิศาสตร์ของพื้นที่ น้ำมาจากเบื้องบน (จากน้ำพุบนภูเขาที่ล้อมรอบ และจากแม่น้ำจอร์แดนทางตอนเหนือ) และไหลลงสู่ทะเลแห่งที่ราบ

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ทะเลเดดซียังมีชื่ออื่นๆ มากมาย ซึ่งบางชื่อก็มีสีสันมากกว่าชื่ออื่นๆ เช่น ทะเลดึกดำบรรพ์ ทะเลตะวันออก ทะเลล็อต ทะเลอาราบาห์ ทะเลโซดอม ทะเลเหม็น ทะเลแอสฟัลต์ และทะเลปีศาจ

สิ่งมีชีวิตประเภทใดที่อาศัยอยู่ในทะเลเดดซี?

ดังชื่อที่บ่งบอก ทะเลเดดซีเป็นแหล่งรวมความหลากหลายทางชีวภาพที่เบาบางมาก ความเค็มที่สูงมากทำให้สิ่งมีชีวิตชั้นสูงส่วนใหญ่ เช่น ปลาหรือพืชน้ำ ไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ อย่างไรก็ตาม จุลินทรีย์บางชนิดได้ปรับตัวให้เข้ากับความเค็มที่สูงนี้แล้ว ในช่วงที่มีฝนตกชุก การไหลบ่าเข้ามาของน้ำจืดจะทำให้องค์ประกอบทางเคมีของน้ำทะเลเดดซีเปลี่ยนแปลงไป ทำให้จำนวนจุลินทรีย์ในน้ำเพิ่มขึ้น มีหลักฐานว่าพื้นผิวของทะเลเดดซีสามารถเปลี่ยนเป็นสีแดงสด ซึ่งบ่งชี้ถึงการมีอยู่ของสาหร่ายชนิดพิเศษ

พื้นที่รอบหุบเขาจอร์แดนริฟต์แวลลีย์เป็นเส้นทางอพยพของสัตว์หลากหลายชนิด ทั้งนกกระสาและนกล่าเหยื่อชนิดอื่นๆ รวมถึงแมวป่า กบบึง คางคก ปู หอยทาก และแมลงน้ำชนิดอื่นๆ พื้นที่ภูเขารอบทะเลเดดซียังเป็นที่อยู่อาศัยของแพะป่า หมาป่า สุนัขจิ้งจอก และไฮยีน่าอีกด้วย

ทะเลเดดซีมีชื่อเสียงในด้านคุณสมบัติการบำบัดของแร่ธาตุที่พบในน้ำและโคลน ซึ่งพบในปริมาณความเข้มข้นสูงเป็นพิเศษ แร่ธาตุในน้ำและโคลนเดดซีสามารถช่วยปรับปรุงสภาพผิวต่างๆ เช่น โรคสะเก็ดเงิน โรคด่างขาว โรคผิวหนังอักเสบภูมิแพ้ และสิว

ทำไมทะเลเดดซีถึงเค็มมาก?

เดิมทีทะเลเดดซีเกิดจากน้ำที่ไหลลงสู่หุบเขาจากทะเลเมดิเตอร์เรเนียน สภาพภูมิอากาศแบบทะเลทรายทำให้น้ำค่อยๆ ระเหยไปเมื่อเวลาผ่านไป จนกลายเป็นรสเค็มในที่สุด ความเค็มของทะเลเดดซีเกิดจากการกัดเซาะของหินดินดาน ซึ่งนำพาไอออนของเกลือผ่านแม่น้ำและลงสู่ทะเลสาบภายในแห่งนี้ ระดับความสูงที่ต่ำมากของทะเลเดดซีหมายความว่าเมื่อน้ำทะเลไหลลงสู่ทะเลเดดซีแล้ว จะไม่สามารถไหลออกได้ อุณหภูมิที่สูงเร่งการระเหย ส่งผลให้ความเค็มของทะเลเดดซีสูงมาก

ทำไมคุณถึงลอยอยู่ในทะเลเดดซี?

หนึ่งในกิจกรรมที่ห้ามพลาดสำหรับนักท่องเที่ยวทุกคนคือการลอยตัวในทะเลเดดซี เนื่องจากมีความเข้มข้นของเกลือสูง น้ำในทะเลเดดซีจึงมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำจืดทั่วไป ซึ่งหมายความว่าน้ำหนักตัวของเราลดลง ทำให้เราลอยตัวได้!

แร่ธาตุและเกลืออันเป็นเอกลักษณ์ของทะเลเดดซีดึงดูดนักท่องเที่ยวมายาวนานหลายพันปี ทำให้ที่นี่กลายเป็นสถานพักฟื้นสุขภาพแห่งแรกของโลก ย้อนกลับไปในสมัยพระเจ้าเฮโรด โคลนและเกลือของทะเลเดดซีอุดมไปด้วยแร่ธาตุที่มีคุณสมบัติต้านเชื้อแบคทีเรีย จึงมีประโยชน์อย่างยิ่งต่อโรคผิวหนัง เช่น โรคสะเก็ดเงินและโรคด่างขาว การพอกโคลนทะเลเดดซีเป็นพอกตัวจะช่วยให้แร่ธาตุซึมซาบเข้าสู่ผิว

ประโยชน์ของเกลือทะเลเดดซี

การบำบัดด้วยทะเลเดดซีไม่ได้จำกัดอยู่แค่การรักษาโรคผิวหนังเท่านั้น โรคอื่นๆ เช่น โรคข้ออักเสบและโรคหอบหืด ก็ได้รับประโยชน์จากอากาศและน้ำในทะเลเดดซีเช่นกัน ปริมาณออกซิเจนในทะเลเดดซีสูงกว่าพื้นที่โดยรอบถึง 5% ซึ่งยังช่วยฟื้นฟูและดูแลสุขภาพอีกด้วย

นักท่องเที่ยวที่ไปเยี่ยมชมทะเลเดดซีอาจเห็นกลุ่มคนจำนวนมากกำลังพอกโคลนที่ใบหน้าและร่างกายบนชายหาด

นานก่อนที่จะมีการประดิษฐ์สบู่ ชาวกรีกและโรมันโบราณใช้โคลนทำความสะอาดใบหน้า พวกเขาตระหนักว่าเกลือทะเลเดดซี โดยเฉพาะโคลนทะเลเดดซีสีดำ มีความเข้มข้นของเกลือและแร่ธาตุสูงเป็นพิเศษ ซึ่งบางชนิดมีความละเอียดมากจนสามารถซึมซาบเข้าสู่รูขุมขนและบำรุงผิวพรรณได้ เชื่อกันว่าแร่ธาตุเหล่านี้ช่วยกระตุ้นการไหลเวียนโลหิต ลดเลือนริ้วรอย และทำให้ผิวเปล่งปลั่งสุขภาพดี