กระแสเครื่องเล่นแคสเซตและดีไวซ์เรโทร ทำไมคนฟังเพลงกลับไปหาอนาล็อกอีกครั้ง

การกลับมาของอนาล็อก ความหมายที่มากกว่าความคิดถึง

กระแสเครื่องเล่นเพลงอนาล็อกคือแนวโน้มที่ผู้ฟังเพลงหันกลับไปใช้ฟอร์แมตทางกายภาพและดีไซน์เรโทร เช่น เครื่องเล่นแคสเซต ซีดีเพลย์เยอร์ และซอฟต์แวร์สไตล์คลาสสิก คู่ไปกับการสตรีมดิจิทัล เพื่อสร้างประสบการณ์ฟังเพลงที่จับต้องได้ เป็นส่วนตัว และสะท้อนตัวตนมากกว่าการปล่อยให้เพลย์ลิสต์อัลกอริทึมเลือกเพลงให้ฟังโดยอัตโนมัติ

แก่นของกระแสนี้คือความเบื่อหน่ายกับการฟังเพลงที่ลื่นไหลแต่ไร้ความทรงจำ คนรุ่นที่เติบโตมากับการกรอเทปหรือพกซีดีเพลย์เยอร์เริ่มกลับไปหาความรู้สึกตอนค้นพบเพลงโปรดครั้งแรก ขณะเดียวกันคนรุ่นใหม่ก็อยากมีวัตถุที่แทนความผูกพันกับศิลปิน ไม่ใช่แค่ชื่ออัลบัมที่ลอยอยู่บนจอ การกลับมาของอนาล็อกจึงไม่ใช่การปฏิเสธเทคโนโลยี แต่เป็นการตั้งคำถามว่าเรายังเป็นเจ้าของ “พิธีฟังเพลง” ของตัวเองอยู่หรือไม่

เครื่องเล่นแคสเซตยุคบลูทูธ ความเรโทรที่ออกแบบมาให้ใช้ได้จริง

จุดที่เห็นชัดว่าอนาล็อกไม่ใช่แค่ของตั้งโชว์คือเครื่องเล่นแคสเซตสมัยใหม่อย่าง We Are Rewind WE-001 เวอร์ชันร่วมงานกับวงซินธ์เวฟ The Midnight ที่ออกแบบตัวเครื่องด้วยโทนน้ำเงินม่วงและดวงอาทิตย์ลายเส้นบริเวณหน้าต่างเทปให้บรรยากาศนีออนแบบเรโทรสมัยใหม่ การจับคู่กับม้วนเทปสีม่วงหมุนวนของอัลบัม Syndicate ทำให้ชุดนี้กลายเป็นทั้งเครื่องเล่นและของสะสมในชิ้นเดียว และใครที่สะสมผลงานรูปแบบฟิสิคัลของวงอยู่แล้วก็เหมือนได้บ้านที่เหมาะสมสำหรับอัลบัมนี้

ที่น่าสนใจคือเครื่องเล่นแคสเซตแบบนี้ไม่ยอมจำลองความลำบากของยุคก่อนทั้งหมด แต่เลือกผสมเทคโนโลยีใหม่ให้ใช้งานได้สะดวก WE-001 รองรับบลูทูธ 5.1 สำหรับต่อหูฟังลำโพงไร้สาย และยังมีช่องหูฟัง 3.5 มิลลิเมตรสำหรับการฟังแบบสาย แถมแบตเตอรี่ชาร์จในตัวให้เวลาฟังนานราวครึ่งวันต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง และยังมีฟังก์ชันบันทึกเสียงผ่าน line-in สำหรับคนที่อยากกลับมาทำมิกซ์เทปมือเอง นี่คือคำตอบให้คนที่โหยหาเสียงเทป แต่ไม่อยากแบกข้อเสียแบบเดิมกลับมาทั้งดุ้น

ซีดีเพลย์เยอร์เรโทรดีไซน์ใหม่ เสียงดีพร้อมแสงเรืองจากความมืด

ซีดีเพลย์เยอร์ก็ไม่ได้นอนนิ่งอยู่ในตู้โชว์อีกต่อไป เครื่องเล่นพกพาแนวเรโทรฟิวเจอริสติกอย่าง Pixel Tunes รุ่น After Hours ใช้บอดี้ใสสีเขียวที่สามารถเรืองแสงในความมืดจากวัสดุฟอสฟอเรสเซนต์ ทำให้ดูเหมือนอุปกรณ์ลับสำหรับโลกกลางคืน ใต้เปลือกดีไซน์นั้นยังมีฟังก์ชันทันสมัยทั้งแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนชาร์จผ่าน USB Type-C และบลูทูธ 5.3 สำหรับต่อกับหูฟังหรือสปีกเกอร์ไร้สาย ซีดีเพลย์เยอร์แบบใหม่อื่นๆ ก็เริ่มใส่ DAC คุณภาพสูง แบตเตอรี่ขนาดใหญ่ และการเชื่อมต่อบลูทูธหลากโค้ด เพื่อดึงคนที่เริ่มรื้อแผ่นเก่ากลับมาฟังอีกครั้ง

อย่างไรก็ตามการฟื้นคืนชีพของซีดีเพลย์เยอร์ไม่ใช่ภาพสวยทั้งหมด Pixel Tunes ยังมีจุดสับสนตรงที่ไม่มีข้อมูลชัดเจนว่ารองรับแผ่น CD-R หรือ CD-RW ที่อัดเองหรือไม่ ซึ่งทำให้ผู้ใช้บางส่วนลังเล แถมยังไม่ระบุว่าฟังไฟล์ MP3 บนแผ่นหรือเล่นเสียงจาก USB ได้หรือเปล่า ขณะที่เครื่องเล่นขนาดเล็กอย่าง Fosi Audio DISC Nano แม้จะดีไซน์เล็กกว่าแผ่นซีดีและมีฟังก์ชันติดแม่เหล็ก แต่หน้าจอแสดงผลตัวเลขเพียงสองหลักและแบตเตอรี่ที่ใช้งานได้นานราวสองชั่วโมงต่อการชาร์จก็เป็นข้อจำกัดชัดเจนสำหรับการพกฟังนอกบ้าน จุดอ่อนเหล่านี้คือเตือนใจว่าความเรโทรต้องบาลานซ์กับความสะดวก ไม่เช่นนั้นจะกลายเป็นแค่กิมมิก

เครื่องเล่นวินาแมปโฉมใหม่ สะพานเชื่อมไฟล์ส่วนตัวกับการสตรีม

ฝั่งซอฟต์แวร์เอง เครื่องเล่นวินาแมปก็เตรียมกลับมาในฐานะแพลตฟอร์มสตรีมเพลงยุคใหม่พร้อมการผสานเทคโนโลยีของ Deezer อย่างเต็มรูปแบบ โดยจะเปิดตัวแพลตฟอร์มสตรีมมิงรุ่นใหม่ที่รองรับทั้งไฟล์เพลงบนเครื่องและคอนเทนต์ออนไลน์ในอินเทอร์เฟซเดียว Deezer จะเปิดให้ใช้โครงสร้างสตรีมแบบไวท์เลเบลพร้อมคลังเพลงระดับมากกว่า 100 ล้านเพลง ทำให้ผู้ใช้เครื่องเล่นวินาแมปเข้าถึงทั้งเพลงบนฮาร์ดดิสก์ส่วนตัวและเพลงออนไลน์ในที่เดียวกัน

แนวคิดสำคัญคือการแก้ปัญหาที่แฟนเพลงต้องสลับระหว่างโปรแกรมเล่นไฟล์บนเครื่องกับแอปสตรีมอยู่ตลอด เพื่อฟังงานหายากอย่างการอัดเองหรือบันทึกสดร่วมกับเพลงกระแสหลักบนสตรีมมิง เวอร์ชันใหม่ของเครื่องเล่นวินาแมปตั้งใจจะเป็นศูนย์รวมเสียงทุกชนิด ตั้งแต่ไฟล์ MP3 ส่วนตัว เพลงจากคลัง Deezer ไปจนถึงสถานีวิทยุอินเทอร์เน็ตและพอดแคสต์ โดยมีระบบสกินเปลี่ยนหน้าตาและเอฟเฟ็กต์ภาพเคลื่อนไหวที่เป็นเอกลักษณ์กลับมาในรูปแบบร่วมสมัยพร้อมฟีเจอร์สำรวจดนตรีเชิงชุมชน สำหรับคนที่โหยหาการควบคุมโต๊ะเล่นเพลงในคอมของตัวเอง การกลับมาครั้งนี้คือการยืนยันว่าความเป็นเจ้าของประสบการณ์ฟังเพลงยังไม่ตาย

ใครกันที่อินกับอนาล็อก และกระแสนี้จะไปต่ออย่างไร

กลุ่มที่อินกับกระแสนี้ไม่ใช่แค่แฟนเพลงสูงวัย แต่คือคนรักดนตรีทุกช่วงอายุที่อยากควบคุมวิธีฟังเพลงของตัวเองอีกครั้ง ผู้ที่สะสมงานฟิสิคัลของศิลปินอย่าง The Midnight จะรู้สึกว่าชุดเครื่องเล่นแคสเซตกับม้วนเทปที่ออกแบบร่วมกันคือบ้านทางกายภาพของเสียงเพลงที่ตัวเองรัก ขณะที่ทีมพัฒนาเครื่องเล่นวินาแมปเชื่อว่ามีแฟนเพลงจำนวนมากที่อยากกลับมาถือสิทธิ์เหนือเพลย์ลิสต์และคลังเพลงส่วนตัวของตนเอง ไม่อยากให้การเลือกเพลงถูกกำหนดโดยแพลตฟอร์มสตรีมมิงเพียงฝ่ายเดียว

ฝั่งคนสะสมแผ่นซีดีเองก็เริ่มมองซีดีเพลย์เยอร์ยุคใหม่เป็นทางออก ระหว่างการรื้อแผ่นเก่าจากห้องเก็บของกับการเริ่มสะสมแผ่นใหม่เพื่อหลีกเลี่ยงบริการสตรีมที่ใช้ระบบอัลกอริทึมในการเลือกเพลงให้ฟัง อย่างไรก็ตามดีไวซ์เรโทรยุคใหม่ต้องตอบโจทย์การใช้งานจริงให้ได้ ไม่ว่าจะเป็นบลูทูธ แบตเตอรี่ที่ไม่สั้นจนเสียอารมณ์ หรือการรองรับฟอร์แมตไฟล์หลากหลาย มิฉะนั้นจะกลายเป็นเพียงอุปกรณ์ตกแต่งห้อง ไม่ใช่เครื่องมือฟังเพลงประจำวัน อนาคตของกระแสนี้จึงขึ้นกับว่าอุตสาหกรรมจะกล้าลงทุนกับฟีเจอร์ที่ทำให้อนาล็อกและดิจิทัลอยู่ร่วมกันได้อย่างเป็นธรรมชาติหรือไม่ ถ้าทำได้ โลกการฟังเพลงอาจเดินไปบนสองรางพร้อมกันได้อย่างสวยงาม