จากส่งออกรถสำเร็จรูป สู่ยุคโรงงานผลิตท้องถิ่นใน ASEAN
รถยนต์ไฟฟ้าจีน ASEAN คือการรุกขยายตลาดของค่ายรถจากจีนที่ไม่ได้หยุดแค่การส่งออกรถสำเร็จรูป แต่รวมถึงการตั้งโรงงานผลิตท้องถิ่น การสร้างซัพพลายเชนและศูนย์บริการในประเทศ การออกแบบสินค้าให้ตรงรสนิยมผู้ใช้ในภูมิภาค และการใช้ข้อได้เปรียบด้านต้นทุนและเทคโนโลยีเพื่อยึดส่วนแบ่งตลาดยานยนต์ไฟฟ้าในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือการเปลี่ยนโครงสร้างอุตสาหกรรมยานยนต์ของภูมิภาคนี้ และผู้ชนะในรอบแรกกลับไม่ใช่แบรนด์ญี่ปุ่นหรือยุโรป แต่คือค่ายรถยนต์ไฟฟ้าจีน ASEAN ที่กล้าปักหมุดฐานผลิตท้องถิ่นและเล่นเกมราคาอย่างตรงไปตรงมา การประกาศ GLOBAL 5 Strategy ของ Wuling บนเวที China ASEAN Expo ที่หนานหนิง ไม่ใช่แค่โชว์วิสัยทัศน์ แต่คือการประกาศว่าโมเดลธุรกิจเก่าแบบผลิตในจีนแล้วส่งออกกำลังหมดเวลา แบรนด์จีนกำลังเลือกลงทุนในโรงงานผลิตท้องถิ่น เพื่อลดภาษีนำเข้า ลดเวลาส่งมอบ และเข้าใจผู้บริโภคในแต่ละประเทศให้มากขึ้น
GLOBAL 5 ของ Wuling และ Wuling EKSION EV การบุกแบบฝังรากในภูมิภาค
หัวใจของ GLOBAL 5 Strategy คือการเลิกยึดติดว่าต้องขายรถราคาถูกอย่างเดียว แต่ขยับไปสู่การเป็นผู้เล่นเต็มรูปแบบตั้งแต่การออกแบบ ผลิต ไปจนถึงบริการหลังการขายในแต่ละประเทศ Wuling ย้ำว่าตนเองมีประสบการณ์อุตสาหกรรมกว่า 68 ปี มียอดผลิตและจำหน่ายสะสมทั่วโลกมากกว่า 32 ล้านคัน และรถพลังงานใหม่มากกว่า 4 ล้านคัน ขณะที่ยอดส่งออกสะสมอยู่ที่ประมาณ 1.6 ล้านคันและเติบโตต่อเนื่องมาแล้ว 10 ปี ตัวเลขเหล่านี้แปลว่าแบรนด์ไม่ได้มาแบบทดลองตลาด แต่ตั้งใจจะเป็นหนึ่งในแกนหลักของอุตสาหกรรมใหม่
ในภูมิภาคนี้ Wuling เดินเกมเกินกว่าการนำเข้าเพียวๆ โดยใช้โมเดล KD นำชิ้นส่วนมาประกอบในอินโดนีเซีย มาเลเซีย เวียดนาม ไทย และเมียนมา อยู่แล้ว โดยอินโดนีเซียมีสัดส่วนชิ้นส่วนท้องถิ่นมากกว่า 60 เปอร์เซ็นต์ และร่วมงานกับซัพพลายเออร์ท้องถิ่นมากกว่า 100 ราย การเปิดตัว Wuling EKSION EV รถ C SUV ไฟฟ้า 7 ที่นั่ง แบตเตอรี่ LFP 69.2 kWh ระยะทางวิ่ง 480 กิโลเมตรมาตรฐาน NEDC รองรับชาร์จ DC สูงสุด 150 kW และเตรียมเปิดตัวในตลาดท้องถิ่นในวันที่ 28 กันยายน พร้อมราคาประหยัดถือเป็นการส่งสัญญาณชัดว่า Wuling ใช้สินค้าแกนกลางอย่าง EKSION EV เป็นหัวหอกยึดครอบครัวกลุ่มกลางในภูมิภาคนี้
Xpeng G9L และ Geely EX5 ตัวอย่างสงครามเทคโนโลยี EV ในภูมิภาค
ในขณะที่ Wuling ใช้กลยุทธ์ราคาจับต้องได้และโรงงานผลิตท้องถิ่น ค่ายอื่นจากจีนเลือกบุกด้วยเทคโนโลยีระดับเรือธง Xpeng เปิดตัว G9L SUV ใหญ่ 5 ที่นั่งในจีน มาพร้อมทั้งเวอร์ชันไฟฟ้าล้วนและแบบขยายระยะทางด้วยเครื่องยนต์ EREV รุ่น BEV ให้ระยะทางวิ่งสูงสุด 755 กิโลเมตรมาตรฐาน CLTC ขณะที่รุ่น EREV ใช้เครื่องยนต์ 1.5 ลิตรเทอร์โบ ทำหน้าที่ปั่นไฟ วิ่งไฟฟ้าล้วนได้ 435 กิโลเมตร และทำระยะทางรวมได้ถึง 1,602 กิโลเมตร นี่ไม่ใช่แค่สเปคน่าตื่นเต้น แต่สะท้อนแนวคิดว่าแบรนด์ต้องการตอบโจทย์ความกังวลเรื่องระยะทางของผู้ใช้ในภูมิภาคที่โครงข่ายชาร์จยังไม่หนาแน่น
ด้าน Geely เลือกอัปเกรด EX5 หรือ Galaxy E5 ด้วยมอเตอร์เดี่ยวขับหลัง 329 แรงม้า รองรับสถาปัตยกรรมไฟฟ้าแรงดันสูง 800V แบตเตอรี่รุ่นท็อป 70 kWh ให้ระยะทางสูงสุด 635 กิโลเมตรมาตรฐาน CLTC การเปลี่ยนสเปกเช่นนี้เกิดขึ้นหลังยอดส่งมอบ EX5 รุ่นปัจจุบันในจีนช่วงมกราคมถึงสิงหาคมอยู่ที่ 40,776 คัน ลดลง 45.9 เปอร์เซ็นต์เมื่อเทียบกับปีก่อน การยกระดับสมรรถนะและระบบช่วยขับขี่คือคำตอบของ Geely ต่อการแข่งขันตลาดที่ร้อนแรง และเป็นสัญญาณว่ารถยนต์ไฟฟ้าจีน ASEAN จะไม่ได้แข่งกันแค่ราคาต่ำ แต่จะยกมาตรฐานสมรรถนะและเทคโนโลยีให้สูงขึ้นเรื่อยๆ
เกมยาวของค่ายจีน เป้าหมายครองตลาด ไม่ใช่แค่ขายรุ่นเดียวแล้วจบ
การรุกของรถยนต์ไฟฟ้าจีน ASEAN ในรอบนี้ไม่ได้เป็นเพียงแคมเปญสั้นๆ ตัวเลขเป้าหมายของแต่ละค่ายบอกเรื่องนี้ดังมาก Wuling ระบุว่า ภายใน 3 ปีต้องการขยายธุรกิจให้ครอบคลุม 150 ประเทศ จับมือ 500 พันธมิตรเชิงกลยุทธ์ และดันยอดขายโตเฉลี่ยปีละ 50 เปอร์เซ็นต์เพื่อผลักดันบทบาทในตลาดรถพลังงานใหม่ระดับโลก Xpeng ก็ไม่ต่างกัน แบรนด์นี้มีแผนส่งออก G9L ไปมากกว่า 64 ประเทศและภูมิภาค เริ่มผลิตรุ่นพวงมาลัยขวาที่โรงงานในกวางโจวแล้ว และตั้งเป้ายอดขายรวมให้ทะลุ 60,000 คันต่อเดือนในไตรมาสสุดท้ายของปี
นโยบายขยายตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือการขยายตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จึงไม่ใช่คำสวยหรู แต่คือการลงทุนกับโรงงานผลิตท้องถิ่น ซัพพลายเชน และเครือข่ายบริการให้ครอบคลุมประเทศสำคัญในภูมิภาคนี้ การมีโรงงานผลิตท้องถิ่นช่วยลดภาษีนำเข้า ลดต้นทุนโลจิสติกส์ และทำให้เวลารอรถสั้นลง ขณะเดียวกันการทำ Localization เช่น การออกแบบรถอย่าง Wuling EKSION EV ให้ตอบโจทย์ครอบครัว 7 ที่นั่ง หรือการเสนอทางเลือกเครื่องยนต์ขยายระยะทางอย่าง Xpeng G9L EREV ทำให้แบรนด์จีนเข้าใกล้ผู้ใช้มากขึ้น ถ้าแบรนด์ญี่ปุ่นและยุโรปยังยึดโมเดลส่งออกรถราคาแพงแต่เพียงอย่างเดียว พวกเขาอาจพบว่าตัวเองถูกบีบให้ไปยืนอยู่ในมุมตลาดบนที่เล็กลงเรื่อยๆ
ผู้บริโภคใน ASEAN ได้หรือเสียอะไรจากเกมรุกของค่ายจีน
ในระยะสั้น ผู้บริโภคชัดเจนว่าได้ประโยชน์จากตัวเลือกที่เพิ่มขึ้นและราคาที่กดลงโดยตรง การมาของ Wuling EKSION EV ที่เป็น C SUV 7 ที่นั่งราคาประหยัด แบต 69.2 kWh วิ่งได้ 480 กิโลเมตร รองรับชาร์จ DC 150 kW และเตรียมเปิดตัวในตลาดท้องถิ่นวันที่ 28 กันยายน คือตัวอย่างว่ารถไฟฟ้าครอบครัวไม่จำเป็นต้องราคาสูงเกินเอื้อมอีกต่อไป ในขณะเดียวกันผู้ใช้ที่ต้องเดินทางไกลก็เริ่มมีตัวเลือกอย่าง Xpeng G9L EREV ที่ให้ระยะทางรวมเกินพันกิโลเมตร หรือ Geely EX5 ที่ให้ระยะทางมากกว่า 600 กิโลเมตรในบางรุ่น
แต่ในระยะยาวคำถามสำคัญคือ อุตสาหกรรมยานยนต์ในภูมิภาคจะใช้โอกาสนี้อย่างไร ถ้ารัฐและผู้ประกอบการท้องถิ่นสามารถผูกความร่วมมือที่ทำให้เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี สร้างฐานซัพพลายเชนและงานวิศวกรรมภายในประเทศ การมาของรถยนต์ไฟฟ้าจีน ASEAN อาจกลายเป็นแรงผลักสำคัญให้ภูมิภาคนี้ยืนในห่วงโซ่คุณค่าระดับโลกได้สูงขึ้น แต่หากปล่อยให้ทุกอย่างจบแค่การนำเข้าชิ้นส่วนประกอบหรือขายรถสำเร็จรูป โดยไม่มีการยกระดับทักษะคนและอุตสาหกรรม การพึ่งพาแบรนด์จีนมากเกินไปก็อาจกลายเป็นความเสี่ยงในอนาคตเช่นกัน
