Gastech กับภาพใหม่ของพลังงานไทย: จากผู้ตามสู่ผู้นำ
พลังงานไทย Gastech หมายถึงบทบาทของภาคพลังงานไทยในการใช้เวทีประชุมและนิทรรศการ Gastech ซึ่งเป็นงานด้านก๊าซ พลังงานสะอาด LNG และเทคโนโลยีเอไอระดับนานาชาติ เพื่อวางยุทธศาสตร์ความมั่นคงพลังงาน เชื่อมความร่วมมือกับประเทศเพื่อนบ้าน และผลักดันการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบพลังงานและอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ โดยมุ่งให้โครงสร้างพื้นฐานและนวัตกรรมพลังงานตอบโจทย์ทั้งเศรษฐกิจดิจิทัลและชีวิตประชาชนในระยะยาว หัวใจของเรื่องนี้คือ Gastech ไม่ใช่แค่งานประชุม แต่เป็นสนามทดสอบว่าประเทศพร้อมแค่ไหนที่จะยืนในฐานะศูนย์กลางพลังงานภูมิภาค จากการเป็นเจ้าภาพงาน Gastech ที่ดึงผู้นำด้านพลังงานและนักลงทุนเกือบหกหมื่นคนจากกว่า 150 ประเทศมารวมตัวกัน พลังงานไทยจึงมีโอกาสประกาศจุดยืนใหม่ว่าไม่ได้ต้องการอยู่เพียงปลายน้ำของห่วงโซ่อุปทานโลก แต่พร้อมออกแบบทิศทางความร่วมมือด้านพลังงานของภูมิภาคเอเชียในระยะยาว
ปตท. กับยุทธศาสตร์ศูนย์กลางพลังงานภูมิภาคและ LNG ยุคใหม่
จุดเปลี่ยนสำคัญของการผลักดันศูนย์กลางพลังงานภูมิภาคอยู่ที่บทบาทของปตท. ในฐานะเจ้าภาพร่วมและผู้นำคณะพลังงานของประเทศในงาน Gastech ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีเข้าร่วมพิธีเปิดนิทรรศการกลุ่มปตท. เมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 สะท้อนว่าการขับเคลื่อนนี้เป็นเรื่องยุทธศาสตร์ชาติ ไม่ใช่เพียงโครงการของบริษัทเดียว บนเวทีระดับโลก ผู้บริหารปตท. นำเสนอแนวคิดสมดุลพลังงานสามมิติ ทั้งความมั่นคงทางพลังงาน ราคาที่เข้าถึงได้ และความยั่งยืน โดยมองว่าก๊าซธรรมชาติและพลังงานสะอาด LNG คือเชื้อเพลิงปลายทางที่ช่วยให้ระบบไฟฟ้ามีทั้งเสถียรภาพและยืดหยุ่น รองรับการเพิ่มสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนได้อย่างไม่สะดุด โครงสร้างพื้นฐานตั้งแต่แหล่งก๊าซ ระบบท่อกว่า 4,500 กิโลเมตร ไปจนถึงสถานีรับจ่าย LNG ที่สามารถแปรสภาพรองรับได้ถึง 19 ล้านตันต่อปี ถูกใช้เป็นข้อพิสูจน์ว่าประเทศพร้อมเป็นศูนย์กลางพลังงานและการค้า LNG ของภูมิภาค ไม่ใช่เพียงผู้ซื้อรายหนึ่ง คำกล่าวหนึ่งที่ส่งเสียงดังบนเวทีคือ แผนขยายปริมาณพอร์ต LNG ของกลุ่มปตท. สู่ 3.7 ล้านตันในปี 2569 และตั้งเป้า 15 ล้านตันภายในปี 2578 เพื่อยกระดับสู่ผู้เล่น LNG ระดับโลก ไม่ใช่แค่ในภูมิภาค
GULF และ BGRIM: พลังงานสะอาด โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และโลกของดาต้าเซ็นเตอร์
ถ้าปตท. วางรากฐานด้านทรัพยากรก๊าซและ LNG กลุ่มเอกชนอย่าง GULF และ BGRIM ก็แสดงให้เห็นว่าโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าฐานและพลังงานสะอาดสามารถผูกเข้ากับเศรษฐกิจดิจิทัลได้อย่างเป็นรูปธรรม แนวคิด “Integrated Infrastructure, Powering Tomorrow” ของ GULF ในฐานะพันธมิตรระดับชาติในงานสะท้อนชัดว่าเกมพลังงานยุคใหม่ไม่ได้หยุดแค่โรงไฟฟ้า แต่กินความไปถึงท่าเรือน้ำลึก โลจิสติกส์ ดาต้าเซ็นเตอร์ และเคเบิลใต้น้ำที่เป็นเส้นเลือดของข้อมูล AI ใน GULF Pavilion พื้นที่กว่า 420 ตารางเมตรถูกใช้แสดงระบบนิเวศธุรกิจที่เชื่อมโยงตั้งแต่การผลิตไฟฟ้าจากก๊าซและการเร่งขยายพลังงานหมุนเวียน ไปจนถึงโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและโทรคมนาคม พร้อมวิสัยทัศน์ในการวางเสาหลักสามด้าน คือเสริมความมั่นคงไฟฟ้าฐานด้วยก๊าซและ LNG เร่งสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนสู่เป้าหมาย Net Zero และต่อยอดสู่ดาต้าเซ็นเตอร์และ AI ที่เติบโตเร็วเท่าความต้องการประมวลผลข้อมูลของโลก การจับมือกับพันธมิตรเทคโนโลยีเพื่อวางโครงสร้างพื้นฐานรองรับการเติบโตของดาต้าเซ็นเตอร์จึงไม่ใช่เพียงการกระจายรายได้ แต่คือการยืนยันว่าไฟฟ้าจากพลังงานสะอาดและ LNG จะเป็นพื้นฐานการแข่งขันของเศรษฐกิจข้อมูลในอนาคต
I-SPARK ระยอง: ต้นแบบอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำและเดิมพันการลงทุนครั้งใหญ่
อีกหมุดหมายที่สะท้อนบทบาทศูนย์กลางพลังงานภูมิภาคอย่างเป็นรูปธรรมคือการเปิดตัว I-SPARK ภายในงาน Gastech Bangkok ซึ่งปตท. ร่วมกับหน่วยงานรัฐ 4 แห่งลงนามเจตนารมณ์พัฒนาพื้นที่มาบตาพุด จังหวัดระยอง ให้เป็นระบบนิเวศต้นแบบของอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ นี่ไม่ใช่แค่โครงการนิคมอุตสาหกรรมเพิ่มอีกแห่ง แต่เป็นสนามทดลองว่าประเทศสามารถเปลี่ยนโครงสร้างการผลิตจากเชื้อเพลิงฟอสซิลสูงไปสู่การใช้พลังงานคาร์บอนต่ำและเทคโนโลยีดักจับคาร์บอนได้จริงเพียงใด I-SPARK ถูกออกแบบให้เชื่อมโยงโครงการพลังงานสะอาด ก๊าซธรรมชาติเหลว ไฮโดรเจน แอมโมเนีย ระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ และเทคโนโลยีดักจับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ เข้ากับโครงสร้างพื้นฐานท่าเรือ ถังเก็บ ระบบท่อ และสาธารณูปโภคเดิม รวมถึงธุรกิจชีวภาพและเศรษฐกิจหมุนเวียน สิ่งที่น่าจับตาคือการประเมินว่าภายในปี 2578 โครงการภายใต้ I-SPARK จะช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกได้ถึง 9 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า และถูกใช้เป็นต้นแบบขยายไปยังพื้นที่อื่นของประเทศต่อไป เมื่อ I-SPARK ผูกเข้ากับแนวคิดอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ ก็เท่ากับว่าประเทศกำลังวางเดิมพันใหม่ในสนามการผลิตสินค้าที่มีรอยเท้าคาร์บอนต่ำลง ซึ่งจะกลายเป็นข้อได้เปรียบทางการค้าในยุคที่มาตรการภาษีคาร์บอนและมาตรฐานสิ่งแวดล้อมเข้มขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ผลกระทบสู่คนทั่วไป และทางเดินต่อจากนี้ของศูนย์กลางพลังงานภูมิภาค
คำถามสำคัญคือพลังงานไทย Gastech ทำให้ชีวิตคนทั่วไปดีขึ้นอย่างไร คำตอบเริ่มต้นจากเรื่องใกล้ตัวที่สุดคือค่าไฟและเสถียรภาพระบบไฟฟ้า การขยายความร่วมมือด้านก๊าซธรรมชาติและพลังงานสะอาด LNG บนเวทีนี้ถูกใช้เพื่อลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาพลังงานในตลาดโลก ซึ่งสะท้อนตรงสู่ต้นทุนค่าไฟของครัวเรือน ถ้าแหล่งจัดหาและโครงสร้างพื้นฐานมีความยืดหยุ่นและมั่นคงมากขึ้น โอกาสที่ค่าพลังงานจะเหวี่ยงแรงก็ย่อมลดลง อีกด้านคือโอกาสของประชาชนในการใช้พลังงานสะอาดเองผ่านนโยบายต่อยอดโครงการอย่างโซลาร์รูฟท็อป และการสร้างงานใหม่ในกลุ่มแรงงานทักษะสูงหรือ Green Jobs ที่จะเกิดขึ้นจากการลงทุนของบริษัทพลังงานและเทคโนโลยีระดับโลก งาน Gastech ยังเป็นแพลตฟอร์มสำคัญในการเชื่อมระบบก๊าซ LNG กับเทคโนโลยี AI ดาต้าเซ็นเตอร์ และโครงสร้างพื้นฐานไฟฟ้าและระบบกักเก็บพลังงาน เพื่อรองรับการใช้ไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้นในยุคดิจิทัล เส้นทางต่อจากนี้จึงไม่ได้อยู่แค่การเป็นเจ้าภาพงานใหญ่ แต่คือการพิสูจน์ว่าคำว่าศูนย์กลางพลังงานภูมิภาคจะถูกแปลเป็นความมั่นคงพลังงานที่จับต้องได้ พลังงานสะอาดที่เข้าถึงได้ และอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำที่สร้างงานและรายได้ใหม่อย่างต่อเนื่อง หากปตท. GULF BGRIM และโครงการ I-SPARK สามารถเดินตามแผนที่วางไว้บนเวทีนี้ได้จริง ประเทศจะไม่ใช่เพียงจุดผ่านของสายส่งก๊าซ แต่จะกลายเป็นผู้กำหนดจังหวะการเปลี่ยนผ่านพลังงานของภูมิภาคอย่างมีน้ำหนัก
