กำลังผลิตต้องเดินคู่กับความพร้อมใช้งาน
รถเมล์ไฟฟ้า ขสมก. คือรถโดยสารปรับอากาศที่ใช้พลังงานไฟฟ้าแทนเครื่องยนต์สันดาป ผลิตเพื่อให้บริการขนส่งสาธารณะในกรุงเทพฯ และปริมณฑล โดยความสำเร็จของโครงการไม่ได้วัดแค่จำนวนรถที่ออกจากโรงงาน แต่ต้องรวมถึงการดูแลให้รถพร้อมวิ่งต่อเนื่องด้วย
เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2026 กลุ่มพลังงานบริสุทธิ์ หรือ EA เปิดให้ชมสายการผลิตของบริษัทแอ๊บโซลูท แอสเซมบลี หรือ AAB ที่อำเภอบ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา ซึ่งกำลังประกอบรถโดยสารไฟฟ้า 1,520 คันสำหรับโครงการ ขสมก. โดยมีเน็กซ์ พอยท์ หรือ NEX จัดหารถให้บริษัทนครชัยแอร์ ซึ่งเป็นคู่สัญญาที่จะนำรถไปปล่อยเช่าแก่ ขสมก. โครงสร้างความร่วมมือนี้ทำให้การผลิต การจัดหา และการส่งมอบเป็นคนละหน้าที่ แต่ต้องประสานกันให้ทันกำหนด
ประเด็นที่ควรจับตาจึงไม่ใช่เพียงการเร่งประกอบรถให้ครบ แต่คือการสร้างฐานรองรับหลังรถเริ่มรับผู้โดยสาร เพราะรถที่จอดรออะไหล่หรือช่างย่อมไม่ช่วยให้ระบบขนส่งเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดได้เต็มที่

โรงงานผลิตรถอีวีเพิ่มมูลค่าและทักษะในประเทศ
โรงงานผลิตรถ EV ของ AAB มีพื้นที่รวมกว่า 80 ไร่ และพื้นที่ผลิตกว่า 65,000 ตารางเมตร มีบุคลากรและช่างฝีมือชาวไทยมากกว่า 400 คน โรงงานระบุกำลังประกอบเฉลี่ย 10–12 คันต่อวัน หรือราว 45–50 นาทีต่อคัน กำลังผลิตปกติอยู่ที่ 3,000 คันต่อปี และขยายได้สูงสุด 9,000 คันต่อปี ตัวเลขนี้แสดงว่าฐานการผลิตมีขนาดรองรับงานเชิงพาณิชย์ ไม่ใช่แค่การประกอบจำนวนน้อยเพื่อสาธิต
โครงการใช้วัตถุดิบและค่าแรงภายในประเทศมากกว่า 40% ของมูลค่ารถ พร้อมมาตรฐาน ISO 9001 และ ISO 14001 นี่เป็นประโยชน์ด้านการสร้างทักษะและมูลค่าในประเทศ แต่คำว่า “ผลิตในประเทศ” ยังไม่ควรถูกใช้แทนคำรับรองคุณภาพโดยอัตโนมัติ สิ่งสำคัญคือการตรวจสอบรถทุกคันและความสม่ำเสมอของกระบวนการผลิต
สายการผลิตโครงการนี้ดำเนินครบ 4 ขั้นตอน ตั้งแต่งานเชื่อมโครงรถ การชุบกันสนิมและทำสี การประกอบพร้อมติดตั้งระบบขับเคลื่อนไฟฟ้า ไปจนถึงการทดสอบก่อนส่งมอบ ความครบวงจรในโรงงานช่วยให้ทีมผลิตแก้ปัญหาหน้างานได้ใกล้ชิด แต่ต้องพิสูจน์ต่อด้วยรถที่ผ่านการใช้งานจริง

ความคืบหน้ากับกำหนดส่งมอบที่ต้องติดตาม
ความคืบหน้าที่เปิดเผยระบุว่า รถประกอบเสร็จแล้วมากกว่า 300 คัน และมีอีกราว 150 คันอยู่ระหว่างประกอบในสายการผลิต ส่วนการส่งมอบล็อตใหญ่คาดว่าจะทยอยเริ่มตั้งแต่ปลายไตรมาสแรกถึงไตรมาสที่สองของปี 2027 กำหนดการนี้ทำให้การบริหารชิ้นส่วน การทดสอบ และการส่งรถแต่ละชุดมีความสำคัญพอ ๆ กับกำลังผลิตสูงสุดของโรงงาน
การนำรถไปให้บริการประชาชนในกรุงเทพมหานครและปริมณฑลอาจช่วยลดไอเสียและเสียงรบกวนตามแนวเส้นทาง เมื่อรถไฟฟ้าเข้ามาแทนรถเครื่องยนต์สันดาป อย่างไรก็ตาม ผลที่ผู้โดยสารสัมผัสได้จริงจะขึ้นกับความถี่ของรถ ความพร้อมของระบบชาร์จ และการดูแลสภาพรถ ไม่ใช่ชนิดระบบขับเคลื่อนเพียงอย่างเดียว
ปัจจัยผลักดันโครงการมีทั้งราคาดีเซลที่อยู่ในระดับสูง เป้าหมายลดก๊าซเรือนกระจก และแนวโน้มการปรับภาษีสรรพสามิตกับภาษีนำเข้ารถเชิงพาณิชย์จากต่างประเทศเป็น 20–40% แต่แรงจูงใจด้านนโยบายจะมีความหมายก็ต่อเมื่อรถพร้อมให้บริการตามแผนและสร้างประโยชน์แก่ผู้โดยสาร

ศูนย์ซ่อมและอะไหล่คือบททดสอบระยะยาว
NEX ระบุว่ามีศูนย์ซ่อมบำรุง คลังอะไหล่ และทีมช่างในประเทศ เพื่อรองรับการบำรุงรักษาตามระยะ งานซ่อม และคำปรึกษาทางเทคนิค การมีศูนย์ซ่อมรถเมล์ EV และอะไหล่ในประเทศเป็นเงื่อนไขสำคัญ เพราะรถโดยสารสาธารณะต้องกลับมาวิ่งให้เร็วเมื่อเกิดปัญหา ความพร้อมนี้จึงควรถูกประเมินจากเวลาซ่อม การมีอะไหล่ตรงรุ่น และความสามารถของช่าง มากกว่าการมีศูนย์อยู่บนเอกสาร
การวางแผนอะไหล่ตั้งแต่รถยังอยู่ในสายผลิตเป็นแนวทางที่สมเหตุผล โดยเฉพาะชิ้นส่วนที่เปลี่ยนตามระยะและอะไหล่ซ่อม แต่ภารกิจยังไม่จบเมื่อส่งมอบรถครบ 1,520 คัน ผู้ให้บริการและผู้ดูแลระบบต้องติดตามความพร้อมใช้งานของรถและประสบการณ์ผู้โดยสารอย่างต่อเนื่อง
EA ระบุว่า ขสมก. มีแผนเปิดประมูลรถเมล์ไฟฟ้าเพิ่มอีก 800 คันในช่วงต้นปีถัดไป นี่อาจต่อยอดฐานผลิตและงานช่างในประเทศได้ แต่บทเรียนจากโครงการปัจจุบันควรเป็นตัวตั้ง ทั้งเรื่องกำหนดส่งมอบ มาตรฐานรถ และบริการหลังการขาย ข้อสรุปคือโรงงานมีศักยภาพด้านกำลังผลิต ส่วนคุณค่าที่ประชาชนจะได้รับขึ้นอยู่กับการดูแลรถตลอดอายุใช้งาน







