AI คือคลื่นลงทุนใหม่ และประเทศที่มีข้อมูลคือผู้ชนะ
การใช้ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ควบคู่กับการเชื่อมโยงฐานข้อมูลภาครัฐและเอกชนกำลังกลายเป็นยุทธศาสตร์เศรษฐกิจดิจิทัลยุคใหม่ ที่ไม่เพียงเร่งการเติบโตของการส่งออกสินค้าเทคโนโลยี แต่ยังเพิ่มโอกาสดึงดูดเงินลงทุนโดยตรงจากต่างชาติ (FDI) เทคโนโลยี และยกระดับมูลค่า Local Content ในประเทศให้สูงขึ้นอย่างเป็นระบบ และวัดผลได้ชัดเจน.
การประชุมคณะกรรมการร่วมภาคเอกชน 3 สถาบัน (กกร.) เดือนสิงหาคมสะท้อนมุมมองสำคัญว่า เศรษฐกิจโลกช่วงครึ่งหลังยังเผชิญความไม่แน่นอนจากความขัดแย้งและเงินเฟ้อ แต่คลื่น AI ทำให้การเติบโตกลายเป็นรูปตัว K ชัดเจนขึ้น ประเทศที่หนุนเศรษฐกิจดิจิทัลจะติดปีก ส่วนประเทศที่ยังพึ่งพาการนำเข้าพลังงานและอุตสาหกรรมแบบเดิมมีโอกาสติดหล่มขาลงมากขึ้น ในภาพนี้ การวางยุทธศาสตร์เศรษฐกิจดิจิทัลบนฐานข้อมูลที่เชื่อมโยงรอบด้านจึงไม่ใช่ทางเลือก แต่คือเกณฑ์วัดว่าเศรษฐกิจใดจะไต่ขึ้นด้านบนของตัว K.
ส่งออกเทคโนโลยีโต 45.9% แต่ถ้าไม่เพิ่ม Local Content ก็เสียของ
ตัวเลขการส่งออกสะท้อนชัดว่า AI ดึงเงินลงทุนต่างชาติและความต้องการสินค้าเทคโนโลยีให้พุ่งขึ้น แต่คำถามคือมูลค่าเหล่านี้หยุดอยู่ที่ชายแดนหรือไหลต่อเข้าเศรษฐกิจในประเทศ การส่งออกครึ่งปีแรกเติบโต 17.6% ขณะที่สินค้ากลุ่มเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับ AI ซึ่งมีสัดส่วนกว่า 1 ใน 4 ของการส่งออกทั้งหมด กลับขยายตัวสูงถึง 45.9% นี่คือสัญญาณว่ากระแส AI กำลังทำให้อุตสาหกรรมเทคโนโลยีของเราอยู่ใน K ขาขึ้นอย่างเต็มตัว.
ปัญหาคือ กกร.ชี้ว่าสายการผลิตที่อยู่ใน K ขาขึ้นยังไม่สามารถส่งผ่านมูลค่าเพิ่มสู่ระบบเศรษฐกิจได้เต็มเม็ดเต็มหน่วย เพราะห่วงโซ่อุปทานยังพึ่งพาการนำเข้าและ Local Content ยังต่ำ การปล่อยให้เป็นเช่นนี้ต่อไปหมายถึงเราทำหน้าที่เพียงเป็นฐานประกอบสินค้า AI ให้ต่างชาติ มากกว่าจะเป็นศูนย์กลางมูลค่าเพิ่มด้านเทคโนโลยี การเร่งเพิ่ม Local Content เพิ่มมูลค่าจึงไม่ใช่แค่การตอบโจทย์ RVC แต่คือการเก็บเกี่ยวผลประโยชน์จากคลื่น AI ให้เหลืออยู่ในเศรษฐกิจของเราเอง.
เชื่อมข้อมูลรัฐ–เอกชน: จากฐานข้อมูล รง.8 สู่ยุทธศาสตร์เศรษฐกิจดิจิทัล
หัวใจของการเปลี่ยนคลื่น AI ให้กลายเป็นการลงทุนระยะยาว คือการทำให้เศรษฐกิจขับเคลื่อนด้วยข้อมูลมากกว่านโยบายสัญชาตญาณ กกร.เสนอให้ภาครัฐยกระดับฐานข้อมูลของประเทศ ทั้งข้อมูล รง.8 โครงสร้างการผลิต การใช้ Local Content ข้อมูลแรงงาน และ Supply Chain เพื่อให้มาตรการเศรษฐกิจตอบโจทย์ธุรกิจจริงๆ นี่คือรากฐานของยุทธศาสตร์เศรษฐกิจดิจิทัลที่ใช้ข้อมูลรายอุตสาหกรรมและรายห่วงโซ่คุณค่าเป็นเข็มทิศ ไม่ใช่เพียงตัวเลขมหภาค.
แนวคิด “Connect the Dots” ที่ให้บูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานรัฐและเอกชน เปลี่ยนรัฐบาลไปสู่ Open Government มีนัยสำคัญต่อทั้งเศรษฐกิจจริงและการปราบปรามทุนเทา อาชญากรรมออนไลน์ และเศรษฐกิจนอกระบบ การเชื่อมข้อมูลทำให้การคัดกรองบัตรสวัสดิการตรงกลุ่ม การตรวจสอบนอมินีแม่นยำ และการอำนวยความสะดวกการลงทุนในพื้นที่นำร่องแบบ One Stop Service กลายเป็นเรื่องที่วัดผลได้ ไม่ใช่แค่คำสัญญาเชิงนโยบาย.
5 ยุทธศาสตร์ลงทุนใหม่: โอกาสเปลี่ยนเศรษฐกิจสู่รายได้สูงในโลกผันผวน
ในโลกที่การเติบโตเป็นรูปตัว K การรอให้โอกาสไหลมาเองเป็นความเสี่ยงมากกว่าความปลอดภัย กกร.ประกาศพร้อมสนับสนุน 5 ยุทธศาสตร์การลงทุนใหม่ของคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชน ได้แก่ Investment & Industry Transformation Hub, AI & Digital Hub, Green Economy, Financial Hub และ Medical Hub หากมองให้ลึก นี่คือกรอบยุทธศาสตร์เศรษฐกิจดิจิทัลที่ตั้งใจดึง FDI เทคโนโลยีและเงินลงทุนคุณภาพสูง ไม่ใช่แค่ทุนที่ต้องการค่าแรงต่ำ.
ตัวเลขการยื่นขอรับการส่งเสริมการลงทุนผ่าน BOI ในครึ่งปีแรกที่พุ่งขึ้นเป็น 1.47 ล้านล้านบาท เพิ่มขึ้น 37% จากปีก่อน ชี้ว่าความสนใจของนักลงทุนต่อทิศทางใหม่นี้เริ่มจับต้องได้แล้ว ขณะเดียวกัน นักวิเคราะห์คาดว่า FDI ที่จะไหลเข้าสู่ภูมิภาคยังมีแนวโน้มเพิ่มอีกมากภายในปี 2578 และประเทศเรายังเป็นหนึ่งในเป้าหมายสำคัญ ถ้า 5 ยุทธศาสตร์นี้ถูกขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและการเพิ่ม Local Content จริง เรามีโอกาสใช้คลื่น FDI รอบใหม่เป็นสะพานสู่สถานะประเทศรายได้สูง แทนการวนลูปอยู่ในกับดักรายได้ปานกลางต่อไป.
