จากนับจำนวน สู่การวัดคุณค่าที่เกิดขึ้นจริง
Value over Volume คือแนวทางท่องเที่ยวที่ให้ความสำคัญกับมูลค่าจากการใช้จ่าย ระยะเวลาพำนัก การกลับมาเยือน และการกระจายรายได้ มากกว่าการเพิ่มจำนวนผู้เดินทางเพียงอย่างเดียว โดยมุ่งให้ประโยชน์ตกถึงผู้ประกอบการและชุมชนในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง ททท.กำลังใช้หลักคิดนี้ต่อยอดจากการที่ไทยเป็นเจ้าภาพการประชุมประจำปีของกองทุนการเงินระหว่างประเทศและธนาคารโลก ระหว่างวันที่ 12–18 ตุลาคม 2569 เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและวางจุดเริ่มต้นให้ยุทธศาสตร์ท่องเที่ยวไทยในปี 2570 เป้าหมายคือเพิ่มรายได้จากการท่องเที่ยวไม่น้อยกว่า 5% เมื่อเทียบกับปี 2569 การเปลี่ยนทิศทางนี้สมเหตุสมผล เพราะยอดผู้มาเยือนที่สูงไม่ได้รับประกันว่ารายได้ต่อคนจะเพิ่ม หรือเงินจะไปถึงเมืองรอง การวัดผลจึงต้องถามให้มากกว่าว่าใครมา แต่ต้องดูด้วยว่าเขาใช้เวลาและใช้จ่ายอย่างไร

เศรษฐกิจเอเชียเปิดโอกาส แต่ต้องเลือกให้ตรงกลุ่ม
การหันมามองนักท่องเที่ยวกำลังซื้อสูงมีเหตุผลจากแนวโน้มเศรษฐกิจในภูมิภาค แม้ความไม่แน่นอนด้านภูมิรัฐศาสตร์ ราคาพลังงาน และเทคโนโลยียังเป็นแรงกดดัน แต่เศรษฐกิจเอเชียถูกคาดว่าจะเติบโต 4.8% ในปี 2569 ตัวเลขนี้เป็นโอกาสให้ไทยเข้าถึงกำลังซื้อใหม่ ไม่ใช่หลักประกันว่านักเดินทางทุกคนจะกลายเป็นนักท่องเที่ยวคุณภาพ ททท.เลือกเจาะ 5 ตลาด ได้แก่ ไต้หวัน เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย และสิงคโปร์ ซึ่งมีอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจคาดการณ์ไว้ที่ 10.7%, 8.4%, 5.2%, 5.1% และ 5% ตามลำดับ สิ่งที่ควรจับตาคือการนำข้อมูลเศรษฐกิจไปจับคู่กับความต้องการจริงของผู้เดินทาง แทนการใช้แคมเปญเดียวกับทุกตลาด หากทำได้ การเติบโตของตลาดนักท่องเที่ยวเอเชียก็อาจแปรเป็นการพำนักนานขึ้น การเดินทางซ้ำ และรายได้ที่มีคุณภาพกว่าเดิม

เวียดนามต้องไม่หยุดอยู่แค่เมืองยอดนิยม
เวียดนามเป็นตลาดเป้าหมายที่น่าจับตา โดยททท.วางแผนขยายฐานไปยังครอบครัว กลุ่มมิลเลนเนียลและเจนซี ตลอดจนกลุ่มลักชัวรี พร้อมเชื่อมเส้นทางจากกรุงเทพฯ และพัทยาไปยังเชียงใหม่ เชียงราย และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม แนวทางนี้มีจุดแข็งตรงที่ไม่จำกัดภาพการเดินทางไว้กับการชอปปิงหรือเมืองหลัก แต่ความสำเร็จจะขึ้นอยู่กับคุณภาพของประสบการณ์และความสะดวกในการเดินทางต่อ หากพื้นที่ปลายทางมีบริการที่สอดคล้องกับครอบครัว คนรุ่นใหม่ และผู้เดินทางระดับไฮเอนด์ ก็มีโอกาสเพิ่มทั้งเวลาพำนักและการใช้จ่าย อย่างไรก็ตาม การชวนคนออกนอกเส้นทางเดิมต้องมีมากกว่าการประชาสัมพันธ์ เมืองรองต้องพร้อมรองรับผู้มาเยือน มีบริการที่ได้มาตรฐาน และทำให้รายได้เชื่อมถึงธุรกิจท้องถิ่น มิฉะนั้นการขยายตลาดก็อาจเพิ่มคนโดยไม่เปลี่ยนผลประโยชน์ที่เกิดขึ้นจริง

ตัวชี้วัดยากที่สุด คือรายได้ต่อคนและการแบ่งปัน
ความท้าทายของ Value over Volume ไม่ใช่แค่ดึงนักเดินทางที่มีกำลังซื้อสูง แต่คือการทำให้มูลค่าที่เพิ่มขึ้นกระจายออกจากจุดหมายยอดนิยม ข้อมูลที่เผยแพร่ระบุว่ารายได้ท่องเที่ยวกว่า 70% กระจุกอยู่ใน 5 จังหวัดหลัก ส่วนอีก 72 จังหวัดมีรายได้รวมกันเพียง 30% นี่คือช่องว่างที่ทำให้เป้าหมายเพิ่มรายได้ต่อคนต้องเชื่อมกับการกระจายเส้นทางและโอกาสทางธุรกิจ ททท.ตั้งเป้าส่งเสริมการกระจายนักท่องเที่ยวระหว่างเมืองหลักกับเมืองรองในสัดส่วน 60:40 แต่สัดส่วนดังกล่าวจะมีความหมายก็ต่อเมื่อชุมชนและผู้ประกอบการท้องถิ่นได้รับรายได้และมีส่วนร่วม ไม่ใช่เพียงเป็นฉากประกอบการเดินทาง การเป็นเจ้าภาพงานสำคัญอย่าง Global Summit of Women และ ULTRA Thailand 2027 เป็นโอกาสต่อยอดภาพลักษณ์และดึงกลุ่มเดินทางระดับสูง แต่ผลระยะยาวควรวัดจากการใช้จ่ายที่เกิดซ้ำ การกระจายรายได้ และคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ด้วย
ข้อสรุปคือ ททท.มาถูกทางที่เลิกไล่ยอดผู้มาเยือนอย่างเดียว แต่ยุทธศาสตร์จะสำเร็จได้เมื่อรายได้ต่อคนเพิ่มพร้อมกับการกระจายประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม การดึงนักท่องเที่ยวคุณภาพจากเอเชียจึงไม่ควรจบที่ตัวเลขเป้าหมาย ต้องทำให้เมืองรอง ผู้ประกอบการ และชุมชนเป็นผู้ได้ประโยชน์จากการเติบโตด้วย







